Poradnik
Artykuły poradnikowe o lekach, dawkowaniu i zdrowiu – oparte o rzetelne źródła.
11 artykułów
-
6 min Prawo i apteka BezpieczeństwoSzczepionka na grypę – refundacja, recepta i szczepienie w aptece
W sezonie 2026/2027 szczepionka przeciw grypie jest bezpłatna dla dzieci i młodzieży do ukończenia 18 lat, dla osób od 65. roku życia oraz dla kobiet w ciąży i w połogu. Pozostali dorośli płacą połowę ceny – 26,65 zł za Influvac albo Vaxigrip. Za badanie kwalifikacyjne i samo podanie szczepionki nie płaci się nic, ani w przychodni, ani w aptece. Receptę trzeba mieć w każdym przypadku, bo szczepionka przeciw grypie jest lekiem wydawanym z przepisu lekarza.
23 września 2026
-
5 min Prawo i aptekaIle jest ważna recepta
Recepta papierowa jest ważna 30 dni od daty wystawienia, a recepta w postaci elektronicznej – 365 dni. Krótszy termin obowiązuje przy antybiotykach: na realizację takiej recepty jest tydzień. Osobno liczone są środki odurzające i psychotropowe, gdzie termin wynosi 30 dni niezależnie od tego, czy recepta jest papierowa, czy elektroniczna. Najczęstsze nieporozumienie dotyczy tych 365 dni – e-recepta rzeczywiście jest ważna rok, ale po upływie 30 dni od wystawienia farmaceuta wyda mniej leku, bo odliczy dni terapii, które już minęły.
22 września 2026
-
5 min AntybiotykiDlaczego antybiotyk nie działa na przeziębienie
Antybiotyki leczą zakażenia bakteryjne i nie są skuteczne wobec zakażeń wirusowych – a przeziębienie, grypa i większość przypadków kaszlu to zakażenia wirusowe. NHS podaje trzy powody, dla których antybiotyk przestał być rutynowym rozwiązaniem: wiele zakażeń wywołują wirusy, antybiotyk często nie przyspiesza zdrowienia i może wywołać działania niepożądane, a im częściej stosuje się go w drobnych dolegliwościach, tym większe ryzyko, że przestanie działać w poważnych. Z tego powodu antybiotyków nie stosuje się już rutynowo nawet przy infekcjach dolnych dróg oddechowych, zapaleniu ucha u dzieci i bólu gardła.
21 września 2026
-
7 min BezpieczeństwoCzym popijać leki
Woda jest płynem domyślnym i w większości charakterystyk produktów leczniczych to właśnie ona pada z nazwy. Mleko i produkty nabiałowe zmniejszają wchłanianie niektórych substancji – charakterystyka Zincasu wymienia dietę mleczną obok związków wapnia i żelaza. Sok grejpfrutowy potrafi działać w drugą stronę i zaburzyć działanie leku: NHS przy simwastatynie zaleca go unikać, bo może powstrzymać lek przed prawidłowym działaniem. Najpewniejsza odpowiedź nie brzmi jednak „wodą" ani „nigdy sokiem", tylko: tak, jak mówi ulotka konkretnego opakowania.
20 września 2026
-
5 min BezpieczeństwoLeki przeciwbólowe a alkohol
Odpowiedź różni się w zależności od substancji i nie zawsze idzie w stronę, której spodziewa się czytelnik. NHS przy paracetamolu podaje, że jedząc i pijąc można zachowywać się normalnie – łącznie z alkoholem. Przy ibuprofenie, naproksenie i kwasie acetylosalicylowym ten sam serwis zaleca ograniczyć ilość alkoholu, bo zwiększa on ryzyko działań niepożądanych, w przypadku naproksenu wymienionych z nazwy: owrzodzenia żołądka i krwawienia. Osobną sytuacją jest uzależnienie od alkoholu i picie ciągami – wtedy zmienia się dopuszczalna dawka paracetamolu.
20 września 2026
-
3 min Prawo i aptekaZamiennik leku i lek generyczny – co to znaczy w praktyce
Lek generyczny zawiera tę samą substancję czynną co lek referencyjny i stosuje się go w tej samej dawce w tych samych chorobach – różnić się mogą substancje pomocnicze, nazwa, wygląd i opakowanie. Producent generyku nie powtarza badań nad skutecznością substancji, bo te dane już istnieją; musi natomiast wykazać jakość preparatu i to, że daje on w organizmie takie same stężenia substancji czynnej. W aptece obowiązuje przy tym zasada, o której łatwo nie wiedzieć: przy lekach refundowanych osoba wydająca lek ma obowiązek poinformować o tańszym odpowiedniku, a na żądanie pacjenta – go wydać.
20 września 2026
-
7 min BezpieczeństwoApteczka domowa – co w niej trzymać i jak ją prowadzić
Domowa apteczka jest odpowiedzią na dolegliwości, które faktycznie leczy się w domu: ból, gorączkę, alergię, biegunkę, zgagę czy katar. Jej skład zależy więc od tego, kto mieszka pod danym adresem, a nie od gotowej listy zakupów. Drugą połową sprawy są warunki, w jakich leki leżą – i tu ulotka każdego preparatu stawia własny wymóg. Ibuprom w blistrze wolno trzymać w temperaturze do 30°C, ale ten sam lek w saszetce – już tylko do 25°C, więc zalecenie „chłodne, suche miejsce” nie zastępuje sprawdzenia ulotki.
19 września 2026
-
6 min Antybiotyki BezpieczeństwoAntybiotyk a alkohol – przy których antybiotykach nie wolno pić
Przy większości najczęściej stosowanych antybiotyków umiarkowane picie alkoholu prawdopodobnie nie spowoduje problemów – tak ujmuje to NHS. Wyjątki są jednak konkretne i nie należy ich zgadywać: przy metronidazolu i tynidazolu alkoholu trzeba unikać całkowicie, a odstęp obowiązuje jeszcze przez 48 godzin po ostatniej dawce metronidazolu i 72 godziny po tynidazolu. Połączenie tych dwóch antybiotyków z alkoholem wywołuje bardzo nieprzyjemne objawy, z wymiotami, uderzeniami gorąca i przyspieszonym biciem serca włącznie.
17 września 2026
-
5 min Antybiotyki Suplementy dietyProbiotyk przy antybiotyku – lek czy suplement
Półka z probiotykami w aptece wygląda na jednorodną, a nie jest. W Rejestrze Produktów Leczniczych preparaty probiotyczne do stosowania doustnego występują pod czterema nazwami – Enterol, Lacidofil, Lacteol i Lakcid – i to one mają charakterystykę produktu leczniczego z zarejestrowanym wskazaniem. Wszystko pozostałe, co stoi obok, to suplementy diety, którym nie przypisuje się właściwości leczniczych. Różnica ma konkretne znaczenie: wskazanie „zapobieganie biegunkom związanym ze stosowaniem antybiotyków” jest przypisane konkretnemu szczepowi, a nie probiotykom w ogóle.
17 września 2026
-
7 min Odchudzanie Suplementy dietyTabletki na odchudzanie bez recepty – co jest lekiem, a co suplementem
Bez recepty dostępny jest w Polsce dokładnie jeden lek na redukcję masy ciała: orlistat w dawce 60 mg, sprzedawany jako Alli. Jego wskazanie jest wąskie – dorośli z nadwagą przy wskaźniku masy ciała BMI co najmniej 28 kg/m², w połączeniu z dietą lekko niskokaloryczną i ubogotłuszczową. Działa miejscowo w przewodzie pokarmowym i blokuje wchłanianie około 25% tłuszczu z posiłku. Wszystko pozostałe, co w aptece stoi na tej samej półce, łącznie z preparatami sprzedawanymi jako spalacze tłuszczu, to suplementy diety, a nie leki.
17 września 2026
-
13 min OdchudzanieLeki na otyłość na receptę
Otyłość to przewlekła choroba, a nie kwestia silnej woli – tak definiuje ją Światowa Organizacja Zdrowia. Gdy zmiana stylu życia nie przynosi wystarczającego efektu, lekarz może rozważyć dołączenie leczenia farmakologicznego jako uzupełnienia, nigdy zamiennika diety i aktywności fizycznej. W Polsce na receptę dostępne są leki oparte na analogach GLP-1 (semaglutyd, liraglutyd), preparat złożony z naltreksonu i bupropionu oraz orlistat – każdy wymaga wcześniejszej kwalifikacji lekarskiej i nadzoru w trakcie leczenia. Jeden wyjątek dotyczy orlistatu: w dawce 60 mg jest on zarejestrowany bez recepty, podczas gdy dawka 120 mg pozostaje na receptę. Poza tym wyjątkiem produkty reklamowane jako zamienniki o podobnym działaniu to suplementy diety.
29 lipca 2026