Jak tworzymy treści

Skąd bierzemy dane

Opisy leków opieramy wyłącznie na źródłach publicznych, do których możesz zajrzeć sam. Nie korzystamy z materiałów marketingowych producentów ani z treści innych serwisów o zdrowiu jako podstawy twierdzeń.

Podstawowe źródła to:

• Rejestr Produktów Leczniczych prowadzony przez URPL – stąd pochodzą dane rejestrowe: numer pozwolenia, podmiot odpowiedzialny, postać, dawka i status produktu w obrocie,
• Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) i ulotka dla pacjenta – stąd wskazania, dawkowanie, przeciwwskazania i działania niepożądane konkretnego preparatu,
• publikacje instytucji zdrowia publicznego i uznanych serwisów medycznych – m.in. WHO, EFSA, ECDC, Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego oraz Medycyny Praktycznej; stąd kontekst, którego nie ma w ulotce, na przykład dane epidemiologiczne czy zalecenia profilaktyczne.

Każda strona ma na dole listę źródeł, z których powstała, wraz z linkami. Jeśli któregoś twierdzenia nie da się w nich znaleźć, to jest błąd – i prosimy o zgłoszenie go.

Ulotki w formacie PDF przechowujemy też lokalnie, w kopii pobranej z rejestru. Dzięki temu link do ulotki nie przestaje działać, gdy producent przebuduje swoją stronę.

Jak powstaje strona

Droga od pomysłu do publikacji wygląda tak samo dla każdej strony:

1. Zakres. Redakcja wybiera temat i ustala, co strona ma obejmować, na jakie pytania odpowiedzieć i z jakich źródeł skorzystać.
2. Dane rejestrowe. Dla leku pobieramy wpis z Rejestru Produktów Leczniczych i ulotkę – to one wyznaczają ramy tekstu.
3. Opracowanie. Sztuczna inteligencja pisze tekst na podstawie wskazanych źródeł.
4. Sprawdzenie twierdzeń. Każde twierdzenie jest automatycznie porównywane ze źródłem, z którego ma pochodzić. To, czego nie da się w ten sposób potwierdzić, system usuwa.
5. Publikacja. Redakcja podejmuje decyzję o publikacji i odpowiada za nią. Strona dostaje datę aktualizacji i listę źródeł.

Krok trzeci i czwarty wykonuje w całości sztuczna inteligencja. Opisujemy to dokładnie w następnej sekcji, bo to najważniejsza rzecz, jaką powinieneś wiedzieć o tych treściach.

Rola sztucznej inteligencji

Treści tego serwisu opracowuje sztuczna inteligencja – zarówno teksty, jak i grafikę. Nie jest to wsparcie redakcji w pisaniu: to AI pisze tekst i AI sprawdza go wobec źródeł. Mówimy o tym wprost, bo uważamy, że przy treściach o zdrowiu masz prawo wiedzieć, co czytasz.

Co robi sztuczna inteligencja

• opracowuje tekst na podstawie źródeł wskazanych przez redakcję,
• sprawdza każde twierdzenie wobec źródła, z którego ma ono pochodzić,
• usuwa przed publikacją to, czego w ten sposób nie potwierdzi,
• pilnuje reguł formalnych serwisu – na przykład tego, że suplementom nie wolno przypisywać właściwości leczniczych.

Co robi człowiek

• wybiera temat i ustala zakres strony,
• formułuje wymagania wobec tekstu i wskazuje źródła,
• decyduje o publikacji i ponosi za nią odpowiedzialność.

Człowiek nie czyta gotowego tekstu przed publikacją i nie weryfikuje twierdzeń wobec źródeł. Na obecnym etapie żadna strona serwisu nie przeszła ani przeglądu redakcyjnego przez człowieka, ani konsultacji lekarza czy farmaceuty.

Grafika

To samo dotyczy ilustracji. Zdjęcie na stronie głównej powstało w generatorze obrazów – nie jest fotografią rzeczywistej osoby ani zdjęciem konkretnego produktu. Widoczne na nim opakowanie jest celowo puste, bez nazwy i oznaczeń, bo nie przedstawia żadnego istniejącego leku.

Nie ilustrujemy tabletek, opakowań ani ulotek wizerunkami wygenerowanymi przez AI tam, gdzie mogłyby zostać wzięte za dokumentację rzeczywistego preparatu. Zdjęcia ulotek i dane rejestrowe pochodzą wyłącznie ze źródeł urzędowych.

Co to znaczy dla ciebie

Automatyczne sprawdzanie twierdzeń wobec źródeł ogranicza liczbę błędów, ale ich nie wyklucza. Dlatego przy każdej stronie znajdziesz listę źródeł – jeśli coś wydaje ci się wątpliwe, sprawdź je bezpośrednio. Przy decyzjach dotyczących leczenia rozstrzygające są ulotka konkretnego opakowania oraz zdanie lekarza lub farmaceuty.

Treści oznaczone jako przygotowane z udziałem AI nie są opatrzone imiennym podpisem autora ani informacją o weryfikacji medycznej. Pojawią się one dopiero wtedy, gdy dana strona faktycznie przejdzie przez osobę z odpowiednimi kwalifikacjami – przegląd redakcyjny i konsultację merytoryczną planujemy jako kolejny etap rozwoju serwisu.

Podstawa prawna

Informację o udziale sztucznej inteligencji publikujemy na podstawie art. 50 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 (AI Act). Ponieważ treść nie podlega kontroli redakcyjnej człowieka, ujawnienie jest obowiązkowe – nie korzystamy z wyjątku przewidzianego dla materiałów redagowanych przez ludzi.

Czego nie robimy

Część zasad tego serwisu to granice, których nie przekraczamy nawet wtedy, gdy byłoby to wygodne:

• Nie stawiamy diagnoz. Opisujemy dolegliwości i choroby, ale nie orzekamy, na co chorujesz.
• Nie polecamy konkretnych preparatów. Listy leków układamy alfabetycznie, a nie według tego, który uważamy za lepszy.
• Nie zamieszczamy reklam przy lekach na receptę. Reklama leków wydawanych z przepisu lekarza jest w Polsce zakazana – moduł z ofertami aptek nie renderuje się przy takich preparatach w ogóle.
• Nie przypisujemy suplementom właściwości leczniczych – zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1924/2006. Suplement diety nie jest lekiem i opisujemy go w osobnym trybie, na podstawie rejestru powiadomień GIS.
• Nie wymyślamy źródeł ani autorów. Brak danych oznacza puste miejsce, nigdy prawdopodobnie brzmiącą treść.

Aktualizacje i wycofania

Dane rejestrowe porównujemy z aktualnym stanem Rejestru Produktów Leczniczych i uzupełniamy strony, gdy pojawi się nowsza wersja ulotki albo zmieni się status produktu. Data ostatniej aktualizacji widnieje na każdej stronie.

Produkty wycofane z obrotu wyraźnie oznaczamy, ale ich stron nie kasujemy – ktoś może mieć takie opakowanie w domowej apteczce i szukać informacji właśnie o nim. Jeśli adres strony musi się zmienić, ustawiamy przekierowanie, żeby stary link nie prowadził donikąd.

Znalazłeś błąd?

Napisz do nas – adres e-mail znajdziesz na stronie kontaktowej. Zgłoszenia dotyczące treści medycznych traktujemy priorytetowo – wskazanie zdania, które nie ma pokrycia w źródle, jest dla nas najcenniejszą informacją zwrotną, jaką możemy dostać.

Czym ten serwis nie jest

Treści mają charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty i nie służą do samodzielnego diagnozowania ani do zmiany zaleconego leczenia. Jeśli objawy cię niepokoją albo wątpisz w dawkowanie, rozmowa z lekarzem lub farmaceutą jest właściwą drogą – nie ten serwis.

Więcej o tym, po co powstał cozalek.pl i jak jest zbudowany, znajdziesz na stronie o nas.