Ile kosztuje szczepionka na grypę w sezonie 2026/2027
Odpłatność zależy od wieku i od preparatu. Poniższe stawki wynikają z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 17 czerwca 2026 roku w sprawie wykazu leków refundowanych i obowiązują w sezonie 2026/2027.
| Kto | Odpłatność za preparat | Szczepionka |
|---|---|---|
| Dzieci i młodzież do ukończenia 18 lat | bezpłatnie | Influvac, Vaxigrip |
| Kobiety w ciąży i w połogu | bezpłatnie | Influvac, Vaxigrip |
| Dorośli od 65. roku życia | bezpłatnie | Influvac, Vaxigrip |
| Dorośli w wieku 18–64 lata | 50% – 26,65 zł | Influvac, Vaxigrip |
| Dorośli od 60. roku życia | 50% – 81,72 zł | Efluelda |
Uprawnienie do refundacji wynika z ubezpieczenia zdrowotnego, a nie z samego wieku. Osoby po sześćdziesiątce mają do wyboru dwie ścieżki: zwykłą szczepionkę na zasadach dla swojej grupy wiekowej albo Efluelda z wyższą dawką antygenów, która bezpłatna nie jest nawet po 65. roku życia.
Poza refundacją działa jeszcze jedno źródło finansowania: część samorządów prowadzi własne, bezpłatne programy szczepień, najczęściej adresowane do osób w wieku 50–65 lat. Zakres i przedział wiekowy zależą od decyzji konkretnego urzędu, więc sprawdza się je w swoim mieście.
Za kwalifikację i podanie szczepionki nie płaci się nic
To najczęściej mylona część rachunku. Odpłatność, o której mowa wyżej, dotyczy wyłącznie preparatu. Badanie kwalifikacyjne i samo podanie szczepionki są bezpłatne – zarówno w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej, jak i w aptece, która szczepienia realizuje.
Wykonane szczepienie trafia do elektronicznej Karty Szczepień, więc nie trzeba pilnować własnego zaświadczenia, żeby móc później odtworzyć datę.
Recepta jest potrzebna w każdym przypadku
Szczepionki przeciw grypie mają w Rejestrze Produktów Leczniczych kategorię dostępności Rp, czyli są wydawane z przepisu lekarza. Bez recepty apteka nie wyda preparatu nawet wtedy, gdy pacjentowi przysługuje on bezpłatnie.
Receptę uprawniającą do refundacji może wystawić lekarz, pielęgniarka, położna albo farmaceuta. To zmiana warta zapamiętania, bo starsze materiały – w tym część stron Ministerstwa Zdrowia – opisują jeszcze stan, w którym recepta od farmaceuty oznaczała pełną odpłatność.
Gdzie się zaszczepić – przychodnia albo apteka
Szczepienia wykonuje się w podmiotach leczniczych, a w przypadku osób dorosłych również w wybranych aptekach. Zestawienie aptek, które je realizują, prowadzi serwis pacjent.gov.pl.
Dzieci i młodzież szczepi się wyłącznie w podmiocie leczniczym. Wynika to wprost z zasad kwalifikacji: badanie kwalifikacyjne przed szczepieniem dziecka może wykonać tylko lekarz.
U osoby dorosłej badanie kwalifikacyjne może przeprowadzić:
- lekarz, lekarz dentysta i felczer,
- pielęgniarka i położna,
- farmaceuta,
- ratownik medyczny, fizjoterapeuta i diagnosta laboratoryjny,
- higienistka szkolna.
Czym różnią się trzy szczepionki tego sezonu
W sezonie 2026/2027 dostępne są wyłącznie szczepionki inaktywowane, podawane we wstrzyknięciu. Żywej szczepionki donosowej, która w poprzednich sezonach była przeznaczona dla dzieci, w tym sezonie nie ma – a starsze poradniki nadal ją wymieniają.
Wszystkie trzy preparaty są trójwalentne, czyli chronią przed trzema szczepami wirusa. Różnice między nimi są technologiczne:
- Influvac – szczepionka podjednostkowa, zawierająca antygen powierzchniowy wirusa,
- Vaxigrip – szczepionka z rozszczepionym wirionem, w klasyfikacji rejestrowej typu split,
- Efluelda – również z rozszczepionym wirionem, ale z wyższą dawką antygenu: 60 mikrogramów hemaglutyniny na szczep, w preparacie przeznaczonym dla osób od 60. roku życia.
Ministerstwo Zdrowia zaznacza przy tym, że wszystkie inaktywowane szczepionki przeciw grypie zarejestrowane w Polsce są równoważne immunologicznie, a wybór należy do pacjenta – w praktyce decyduje dostępność w aptece. O tym, czy w konkretnym przypadku szczepienie można wykonać, rozstrzyga badanie kwalifikacyjne, a nie samodzielny wybór preparatu.
Kiedy najlepiej się zaszczepić
Optymalny termin wypada przed początkiem sezonu zwiększonej zachorowalności. W Polsce zachorowania na grypę notuje się od października do maja, a szczyt przypada najczęściej między styczniem a marcem.
Spóźnienie nie unieważnia szczepienia. Ulotka Vaxigripu mówi wprost, że u osób, które nie zaszczepiły się jesienią, szczepienie pozostaje uzasadnione aż do wiosny, ponieważ do tego czasu utrzymuje się ryzyko zachorowania.
Po jakim czasie szczepionka zaczyna chronić
Ochrona przed szczepami zawartymi w preparacie pojawia się po około 2–3 tygodniach od podania. To jedyny powód, dla którego termin szczepienia w ogóle ma znaczenie – organizm potrzebuje tego czasu na wytworzenie przeciwciał.
Z tego samego wynika częste nieporozumienie: kontakt z wirusem tuż przed szczepieniem albo krótko po nim nadal kończy się grypą, bo okres wylęgania choroby liczy się w dniach. Sama szczepionka choroby nie wywołuje – żaden z jej składników nie może tego zrobić.
Szczepionka nie chroni również przed przeziębieniem, mimo że część objawów obu infekcji jest podobna. Różnice w przebiegu opisuje strona grypy i strona przeziębienia.
Skuteczność samego szczepienia Ministerstwo Zdrowia podaje w dwóch przedziałach: od 70% do 90% u osób zdrowych poniżej 65. roku życia i od 50% do 70% w grupach podwyższonego ryzyka.
Dlaczego szczepienie powtarza się co roku
Powody są dwa i oba znajdują się w ulotce. Wirusy grypy zmieniają się z roku na rok, więc skład szczepionki jest co sezon aktualizowany. Niezależnie od tego zanika sama ochrona poszczepienna, więc poziom przeciwciał z poprzedniego sezonu może już nie wystarczyć.
Stąd praktyczna uwaga przy zakupie: preparat ma określoną ważność dla danego sezonu epidemicznego i to trzeba sprawdzić na opakowaniu. Kupioną szczepionkę transportuje się w torbie termicznej, bo jest lekiem wymagającym chłodni.
Kto powinien zaszczepić się przede wszystkim
Szczepienie jest zalecane każdemu, kto chce uniknąć grypy, ale Ministerstwo Zdrowia wymienia grupy, w których zalecenie jest najmocniejsze:
- dzieci od 6. miesiąca do 18. roku życia, zwłaszcza od 6. do 60. miesiąca życia,
- osoby starsze oraz osoby z grup podwyższonego ryzyka, niezależnie od wieku,
- chorzy na astmę i inne przewlekłe choroby układu oddechowego,
- osoby z chorobami układu krążenia i nerek, z obniżoną odpornością oraz chorzy na nowotwory układu krwiotwórczego,
- osoby chore na cukrzycę,
- kobiety w ciąży lub planujące ciążę,
- pracownicy ochrony zdrowia.
Osobną grupą są osoby, które same chorują lżej, ale mogą przenieść zakażenie na kogoś z grupy ryzyka – między innymi pracownicy szkół, handlu i transportu oraz opiekunowie małych dzieci, których nie można jeszcze zaszczepić.
Działania niepożądane i przeciwwskazania
Co bywa po szczepieniu
Ulotka Vaxigripu podaje częstości osobno dla dorosłych i dla dzieci. U dorosłych i osób starszych bardzo często, czyli u więcej niż 1 na 10 osób, występują ból głowy, ból mięśni, ogólne złe samopoczucie i ból w miejscu wstrzyknięcia.
Do objawów częstych, czyli u nie więcej niż 1 na 10 osób, należą gorączka i dreszcze oraz odczyny w miejscu wstrzyknięcia: zaczerwienienie, stwardnienie i obrzęk. Rzadziej opisywane są między innymi powiększenie węzłów chłonnych, zmęczenie, nudności i biegunka.
Kiedy szczepienia nie wykonuje się albo odkłada
Szczepionki nie podaje się osobom uczulonym na substancje czynne lub którykolwiek składnik preparatu, w tym na pozostałości procesu produkcji: albuminę jaja kurzego, neomycynę, formaldehyd albo oktoksynol-9.
Ministerstwo Zdrowia wymienia wśród najważniejszych przeciwwskazań również zespół Guillaina-Barrégo stwierdzony w ciągu 6 tygodni od poprzedniego szczepienia przeciw grypie oraz uczulenie na śladowe ilości antybiotyku zawartego w szczepionce.
