Kim jest ten podmiot
Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A. figurują w Rejestrze Produktów Leczniczych jako podmiot odpowiedzialny dla 800 pozwoleń na dopuszczenie do obrotu. Dla skali: drugi opisany u nas producent, Hasco-Lek, ma ich 277, a US Pharmacia – 125.
Proporcje są jednak odwrotne, niż podpowiada obecność marek tej firmy w aptece: 634 pozwolenia dotyczą leków na receptę, a 166 leków wydawanych bez niej. Cztery piąte portfela to preparaty, których pacjent nie wybiera samodzielnie.
Podmiot odpowiedzialny to firma, na którą wystawiono pozwolenie i która odpowiada za lek wobec urzędu – za ulotkę, za zgłaszanie działań niepożądanych, za wycofanie serii. Wytwórnię wskazuje ulotka i nie musi to być ta sama firma ani ten sam kraj.
Według informacji producenta jest to firma działająca od 90 lat, z pięcioma zakładami produkcyjnymi w Polsce i zatrudnieniem powyżej 4000 osób, określająca się jako największy polski producent leków.
Rejestr tego nie rozstrzyga i warto wiedzieć dlaczego. Liczba pozwoleń mierzy szerokość portfela, a nie wielkość produkcji – a na najdłuższych listach w rejestrze stoją spółki zajmujące się importem równoległym, które leków nie wytwarzają, tylko sprowadzają cudze opakowania z innych rynków.
Co znajdziesz w portfelu
Za 800 pozwoleniami stoi 493 nazwy handlowe oparte na 412 substancjach czynnych. Portfel czyta się jak dwa osobne przedsiębiorstwa.
Leki przewlekłe: rdzeń portfela
Najczęściej powtarzające się substancje na receptę układają się w obraz chorób przewlekłych – układu krążenia, cukrzycy i psychiatrii:
- ramipryl – 17 pozwoleń,
- rywaroksaban – 16,
- hydrochlorotiazyd – 15,
- walsartan – 13,
- metformina – 12,
- amlodypina – 11,
- indapamid i kwetiapina – po 10.
To leki przyjmowane latami, a nie doraźnie. O ich doborze i dawce decyduje lekarz, a informacji o stosowaniu szuka się w ulotce konkretnego opakowania, nie na stronie producenta.
Półka apteczna
Część bez recepty opiera się na innych substancjach niż receptowa. Prowadzą ibuprofen – 15 pozwoleń – oraz kwas acetylosalicylowy z 12 pozwoleniami. Dalej są ksylometazolina, paracetamol i kofeina.
Najbardziej rozbudowane marki tej części to Metafen i Ibufen, a osobną rodziną jest Lakcid – zarejestrowane produkty lecznicze z bakteriami probiotycznymi, w siedmiu wariantach. To rozróżnienie opisujemy szerzej w artykule o probiotyku przy antybiotyku: większość probiotyków z apteki to suplementy diety, a status leku ma mniejszość.
Zioła i krople do oczu
Dwie grupy wyróżniają się postacią, a nie substancją. Trzydzieści dwie pozycje to zioła do zaparzania, głównie w saszetkach – mięta, rumianek, dziurawiec, liść senesu. Czterdzieści dwie pozycje to krople do oczu, przy czym tylko pięć z nich wydaje się bez recepty.
Jedna substancja, wiele nazw
Czterysta dwanaście substancji na 493 nazwach handlowych oznacza, że nazwa rzadko mówi cokolwiek o składzie. Polpril to ramipryl, Zolaxa – olanzapina, Heviran – acyklowir, Poltram – tramadol. Bez zajrzenia na opakowanie nie da się tego odgadnąć.
Ma to znaczenie praktyczne przy lekach kupowanych bez recepty: dwa preparaty o różnych nazwach mogą zawierać tę samą substancję, a wtedy przyjęte razem sumują dawkę. Skład sprawdza się na opakowaniu, nie po nazwie.
Rejestr odnotował 89 zmian nazw
To najwięcej ze wszystkich portfeli opisanych w tym serwisie. Jeśli lek kupowany od lat zniknął z półki pod znaną nazwą, warto sprawdzić listę dawnych nazw poniżej, zanim uzna się go za wycofany – część produktów zmieniła wyłącznie nazwę.