Na co działa Laremid
Laremid zawiera 2 mg loperamidu w postaci chlorowodorku w każdej tabletce. Loperamid wiąże się z receptorem opioidowym w ścianie jelita: hamuje perystaltykę, wydłuża czas pasażu jelitowego i zwiększa wchłanianie wody oraz elektrolitów. Zmniejsza też natychmiastową potrzebę wypróżnienia.
Charakterystyka wskazuje lek w objawowym leczeniu ostrej i przewlekłej biegunki. Drugim wskazaniem są pacjenci z wytworzoną przetoką jelita krętego – u nich Laremid może zmniejszać liczbę i objętość stolców oraz zwiększać ich konsystencję.
Leczenie jest wyłącznie objawowe. Jeśli przyczynę biegunki da się ustalić, charakterystyka zaleca leczenie przyczynowe, a długotrwała biegunka może być objawem poważniejszej choroby.
Dawkowanie
Ulotka podaje ten sam schemat dla dorosłych i dzieci od 6 lat, z inną dawką początkową i innym limitem dobowym.
Ostra biegunka:
- dorośli – najpierw 2 tabletki (4 mg), potem 1 tabletka (2 mg) po każdym kolejnym luźnym stolcu; najwyżej 8 tabletek (16 mg) na dobę,
- dzieci od 6 lat – najpierw 1 tabletka (2 mg), potem 1 tabletka po każdym kolejnym luźnym stolcu; dawkę dostosowuje się do masy ciała, najwyżej 3 tabletki na 20 kg masy ciała na dobę.
Przewlekła biegunka: dawka początkowa to 2 tabletki na dobę u dorosłych i 1 tabletka na dobę u dzieci. Zmienia się ją aż do uzyskania 1–2 normalnych stolców na dobę, co zwykle daje dawka podtrzymująca od 1 do 6 tabletek (2–12 mg) na dobę. Limity dobowe są te same co w biegunce ostrej.
Jeśli w leczeniu ostrej biegunki w ciągu 48 godzin nie ma poprawy, lek należy odstawić i skonsultować się z lekarzem. Loperamidu nie należy też stosować długotrwale, dopóki przyczyna biegunki nie zostanie ustalona.
U osób starszych i u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawki nie trzeba zmieniać. Przy zaburzeniach czynności wątroby lek stosuje się ostrożnie.
Jak szybko działa
Charakterystyka przytacza badanie z udziałem 56 pacjentów z ostrą biegunką: początek działania przeciwbiegunkowego obserwowano w nim w ciągu jednej godziny od podania pojedynczej dawki 4 mg, czyli 2 tabletek.
Okres półtrwania loperamidu wynosi około 11 godzin (od 9 do 14 godzin). Kolejną tabletkę przyjmuje się po luźnym stolcu, a nie o ustalonej porze, a całą dobę ogranicza limit tabletek.
Laremid czy Stoperan
Odpowiedź na to pytanie jest krótka: ta sama substancja w tej samej dawce, inny producent. Laremid i Stoperan zawierają po 2 mg chlorowodorku loperamidu i działają tym samym mechanizmem.
Różnice widać w rejestrze:
- postać – Laremid to tabletki, Stoperan – kapsułki twarde,
- podmiot odpowiedzialny – Laremid należy do Polpharmy, Stoperan do US Pharmacia.
Każdy z preparatów dawkuje się według własnej ulotki. U dzieci ulotka Laremidu każe dostosować dawkę do masy ciała, a schemat dla Stoperanu podaje jego strona.
Przeciwwskazania i ostrzeżenia
Laremidu nie wolno stosować:
- przy nadwrażliwości na loperamid lub którąkolwiek substancję pomocniczą,
- u dzieci poniżej 6 lat,
- w ostrej czerwonce, czyli przy krwi w kale i wysokiej gorączce,
- w ostrym rzucie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego,
- w bakteryjnym zapaleniu jelit wywołanym przez Salmonella, Shigella i Campylobacter,
- w rzekomobłoniastym zapaleniu jelit po antybiotykach o szerokim spektrum działania.
Leku nie stosuje się też tam, gdzie należy unikać zwolnienia perystaltyki jelit – grozi to ciężkimi powikłaniami, w tym niedrożnością jelit i toksycznym rozszerzeniem okrężnicy. Przy zaparciu, wzdęciu brzucha lub niedrożności jelit leczenie należy przerwać natychmiast.
Nawadnianie
Najważniejsze przy ostrej biegunce jest zapobieganie utracie płynów i elektrolitów albo ich uzupełnianie. Charakterystyka podkreśla to zwłaszcza u dzieci, pacjentów osłabionych i osób starszych. Podczas stosowania leku zaleca się podawanie odpowiednich ilości płynów i elektrolitów.
Serce i przedawkowanie
W związku z przedawkowaniem loperamidu zgłaszano zdarzenia kardiologiczne: wydłużenie odstępu QT i zespołu QRS oraz zaburzenia rytmu typu torsade de pointes. W niektórych przypadkach nastąpił zgon. Przedawkowanie może też ujawnić istniejący zespół Brugadów. Nie należy przekraczać zalecanej dawki ani czasu leczenia.
Inne sytuacje wymagające ostrożności
- zaburzenia czynności wątroby – metabolizm leku jest zmniejszony, co może prowadzić do względnego przedawkowania i toksycznego działania na układ nerwowy; przed leczeniem trzeba to omówić z lekarzem lub farmaceutą,
- AIDS – przy pierwszych objawach wzdęcia brzucha lek należy odstawić,
- zespół jelita drażliwego – brak poprawy w ciągu 48 godzin oznacza odstawienie leku i konsultację; także wtedy, gdy objawy się zmienią albo nawracające biegunki trwają dłużej niż dwa tygodnie,
- laktoza – tabletka zawiera 100 mg laktozy jednowodnej; leku nie należy stosować przy dziedzicznej nietolerancji galaktozy, niedoborze laktazy lub zespole złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
Ciąża, karmienie piersią, prowadzenie pojazdów
Nie zaleca się stosowania Laremidu w ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze, ani w okresie karmienia piersią – małe ilości loperamidu mogą przenikać do mleka. Pacjentka w ciąży lub karmiąca powinna ustalić leczenie z lekarzem.
W przebiegu biegunki leczonej Laremidem mogą wystąpić utrata lub obniżenie świadomości, zmęczenie, zawroty głowy i senność, dlatego przy prowadzeniu pojazdów trzeba zachować ostrożność.
Interakcje
Ulotka prosi, by powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie zwłaszcza o przyjmowaniu:
- rytonawiru i chinidyny,
- itrakonazolu lub ketokonazolu,
- gemfibrozylu,
- desmopresyny doustnej.
Pierwsze trzy grupy zwiększają stężenie loperamidu we krwi – połączenie itrakonazolu z gemfibrozylem zwiększało całkowitą ekspozycję na loperamid trzynastokrotnie. Loperamid z kolei trzykrotnie zwiększał stężenie desmopresyny doustnej. Leki o podobnym działaniu mogą nasilać efekt Laremidu, a leki przyspieszające pasaż jelitowy – go osłabiać.
Działania niepożądane
Najczęściej, u co najmniej 1 na 100 osób, występują:
- zaparcie,
- wzdęcia,
- ból głowy,
- nudności.
Niezbyt często zdarzają się zawroty głowy, senność, bóle i dyskomfort w jamie brzusznej, suchość w ustach, wymioty, niestrawność i wysypka. Rzadko opisywano m.in. niedrożność jelita, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, zatrzymanie moczu, utratę świadomości, ciężkie reakcje uczuleniowe i pęcherzowe zmiany skórne. Z nieznaną częstością występuje ostre zapalenie trzustki.
Przedawkowanie
Objawy to zahamowanie czynności układu nerwowego (senność, osłupienie, zaburzenia koordynacji, zwężenie źrenic, wzmożone napięcie mięśni, spłycenie oddechu), zaparcie, zatrzymanie moczu i niedrożność jelit, a także przyspieszony lub nieregularny rytm serca. Dzieci reagują silniej niż dorośli.
Po przyjęciu zbyt dużej dawki należy natychmiast zgłosić się do lekarza lub szpitala. Odtrutką jest nalokson, ale działa krócej niż loperamid, dlatego pacjent powinien pozostawać pod ścisłą kontrolą lekarską przynajmniej przez 48 godzin.
Kiedy do lekarza
- natychmiast – przy nagłym obrzęku twarzy, warg lub gardła, przy wysypce z pęcherzami i nadżerkami, przy silnym wzdęciu i bólu brzucha z wymiotami oraz przy bólu w nadbrzuszu promieniującym do pleców, z gorączką i przyspieszonym tętnem; ulotka nakazuje wtedy odstawić lek,
- po przedawkowaniu – od razu, zwłaszcza gdy lek przyjęło dziecko,
- po 48 godzinach bez poprawy w ostrej biegunce – lek należy odstawić.
Krew w kale z wysoką gorączką to przeciwwskazanie do loperamidu, a nie powód do zwiększenia dawki. Szerzej o postępowaniu przy biegunce z gorączką pisze strona zatrucia pokarmowego.