Na co działa Akvir
Akvir to syrop o smaku truskawkowym, który ulotka opisuje jako lek przeciwwirusowy i zwiększający odporność organizmu, bo pobudza czynność układu odpornościowego. Substancją czynną jest inozyna pranobeks, która w badaniach in vitro hamuje namnażanie wirusów z grupy Herpes. Podmiotem odpowiedzialnym jest Polpharma.
Charakterystyka obu syropów wymienia te same dwa wskazania:
- wspomagająco u osób o obniżonej odporności, w przypadku nawracających infekcji górnych dróg oddechowych,
- leczenie opryszczki warg i skóry twarzy wywołanej przez wirus opryszczki pospolitej (Herpes simplex).
Pierwsze wskazanie łączy trzy warunki: działanie wspomagające, obniżoną odporność i infekcje nawracające – innych zastosowań dokumenty nie wymieniają. Przy opryszczce ulotki dodają zastrzeżenie, którego nie ma w charakterystyce: lek może być stosowany jedynie u pacjentów, u których w przeszłości rozpoznano zakażenie wirusem opryszczki pospolitej.
Akvir czy Akvir Forte
Pod marką Akvir Polpharma ma dwa syropy o smaku truskawkowym, oba bez recepty. Wersja Forte zawiera dwa razy więcej inozyny pranobeks w tej samej objętości:
| Produkt | Zawartość | Butelka | Ważność po otwarciu |
|---|---|---|---|
| Akvir | 250 mg w 5 ml (50 mg w 1 ml) | 150 ml | 6 miesięcy |
| Akvir Forte | 500 mg w 5 ml (100 mg w 1 ml) | 100 ml | 4 miesiące |
Dawka w miligramach jest dla obu ta sama, więc różni się tylko objętość syropu: Akviru Forte odmierza się połowę tego, co zwykłego Akviru. Zamiana syropów bez przeliczenia oznacza podanie połowy albo dwukrotności zalecanej ilości. Do obu butelek dołączona jest miarka o pojemności 20 ml z podziałką.
W Rejestrze Produktów Leczniczych pod nazwą Akvir figurują też tabletki 500 mg innego podmiotu odpowiedzialnego, Polfarmeksu. To osobny produkt z własną ulotką – ta strona go nie opisuje.
Dawkowanie
Dawkę ustala się według masy ciała i nasilenia choroby. Zalecana dawka to 50 mg na kilogram masy ciała na dobę, podzielona na równe dawki podawane kilka razy w ciągu doby. Dawka maksymalna wynosi 4 g na dobę. Leczenie trwa zwykle od 5 do 14 dni, a po ustąpieniu objawów kontynuuje się je jeszcze przez 1 do 2 dni.
Dorośli, także w podeszłym wieku
| Produkt | Na kilogram masy ciała | Zwykle (charakterystyka) | Maksymalnie na dobę |
|---|---|---|---|
| Akvir 250 mg/5 ml | 1 ml na dobę | 60 ml (3 g) na dobę | 80 ml (4 g) |
| Akvir Forte 500 mg/5 ml | 0,5 ml na dobę | 30 ml (3 g) na dobę | 40 ml (4 g) |
Dawkę dobową dzieli się na 3 lub 4 porcje. Ulotki pokazują to na przykładzie osoby ważącej 60 kg: potrzebuje ona 60 ml zwykłego Akviru, czyli po 20 ml rano, w południe i wieczorem, albo 30 ml Akviru Forte, czyli po 10 ml trzy razy na dobę.
Dzieci powyżej 1. roku życia
U dzieci poniżej 1. roku życia leku nie stosuje się. Starsze dzieci dostają 50 mg na kilogram masy ciała na dobę, w 3 lub 4 równych dawkach. Tabele w ulotkach i charakterystykach podają dawki do stosowania 3 razy na dobę:
| Masa ciała | Akvir 250 mg/5 ml, 3 razy na dobę | Akvir Forte 500 mg/5 ml, 3 razy na dobę |
|---|---|---|
| 10–14 kg | 5 ml | 2,5 ml |
| 15–20 kg | 5–7,5 ml | 2,5–3,5 ml |
| 21–30 kg | 7,5–10 ml | 3,5–5 ml |
| 31–40 kg | 10–15 ml | 5–7,5 ml |
| 41–50 kg | 15–17,5 ml | 7,5–9 ml |
Do odmierzania służy miarka z polipropylenu dołączona do opakowania.
Opryszczka nawracająca
W nawracającej opryszczce ważny jest moment rozpoczęcia leczenia. Charakterystyki mówią o rozpoczęciu go w okresie objawów zwiastunowych albo zaraz po pojawieniu się pierwszych zmian. Ulotki ujmują to nieco inaczej: leczenie zaczyna się w okresie poprzedzającym objawy zwiastunowe, czyli ból, mrowienie i swędzenie, albo tuż po pojawieniu się pierwszych zmian.
Jak przyjmować i przechowywać
Syrop przyjmuje się doustnie. Po pominięciu dawki przyjmuje się ją tak szybko, jak to możliwe, chyba że zbliża się pora następnej – nie stosuje się dawki podwójnej. Przerwanie leczenia może według ulotki sprawić, że oczekiwane działanie nie zostanie osiągnięte albo objawy się nasilą.
Dokumenty nie podają wymagań co do temperatury przechowywania. Butelkę trzyma się w tekturowym pudełku, żeby chronić ją przed światłem. Po pierwszym otwarciu zwykły Akvir jest ważny 6 miesięcy, a Akvir Forte – 4 miesiące.
Przeciwwskazania i ostrzeżenia
Akviru nie wolno stosować:
- przy uczuleniu na inozynę pranobeks lub którykolwiek składnik leku,
- w trakcie napadu dny moczanowej,
- przy zwiększonym stężeniu kwasu moczowego we krwi.
Kwas moczowy i nerki
Inozynowy składnik leku jest w organizmie przekształcany do kwasu moczowego. Akvir może dlatego przejściowo zwiększać jego stężenie we krwi i w moczu – zwykle w granicach normy, zwłaszcza u mężczyzn i osób starszych. Przed rozpoczęciem leczenia trzeba porozmawiać z lekarzem lub farmaceutą, jeśli pacjent:
- miał napady dny moczanowej lub zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi,
- miał kamicę nerkową,
- ma zaburzenia czynności nerek – lekarz będzie go wtedy uważnie kontrolował.
Charakterystyka zaleca u takich osób ścisłą kontrolę kwasu moczowego w trakcie leczenia. Podczas długotrwałego leczenia mogą tworzyć się kamienie nerkowe. Gdy leczenie trwa 3 miesiące lub dłużej, u każdego pacjenta trzeba regularnie kontrolować kwas moczowy we krwi i w moczu, czynność wątroby, morfologię krwi i czynność nerek.
Reakcje alergiczne
U niektórych pacjentów mogą wystąpić ciężkie reakcje nadwrażliwości: pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja. Przy wysypce, świądzie, trudnościach w oddychaniu albo obrzęku twarzy, warg, gardła lub języka trzeba natychmiast przerwać leczenie i skontaktować się z lekarzem.
Substancje pomocnicze
Oba syropy zawierają:
- sacharozę – 3250 mg w 5 ml zwykłego Akviru i 3000 mg w 5 ml Akviru Forte; trzeba to wziąć pod uwagę przy cukrzycy, a osoby z dziedziczną nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy nie powinny ich przyjmować,
- parahydroksybenzoesany metylu i propylu (E 218, E 216), które mogą powodować reakcje alergiczne, także typu późnego,
- sód – 35,16 mg w 60 ml zwykłego Akviru i 37,4 mg w 30 ml Akviru Forte,
- aromat truskawkowy z glikolem propylenowym.
Akvir Forte zawiera dodatkowo sacharynę sodową, której nie ma w zwykłym Akvirze.
Czego nie łączyć z Akvirem
Charakterystyka zaleca ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu:
- inhibitorów oksydazy ksantynowej, np. allopurynolu, stosowanego w leczeniu dny moczanowej,
- leków zwiększających wydalanie kwasu moczowego z moczem, w tym leków moczopędnych – np. hydrochlorotiazydu, chlortalidonu, indapamidu, furosemidu, torasemidu i kwasu etakrynowego.
Akviru nie przyjmuje się w trakcie leczenia immunosupresyjnego, tylko po jego zakończeniu, bo leki immunosupresyjne mogą zmieniać jego działanie. Ulotka wymienia je jako leki stosowane m.in. po przeszczepieniu narządów i w leczeniu atopowego zapalenia skóry. Akvir nasila też działanie zydowudyny, leku stosowanego w leczeniu AIDS.
Ciąża, karmienie piersią i prowadzenie pojazdów
Wpływu inozyny pranobeks na rozwój płodu nie badano u ludzi i nie wiadomo, czy inozyna przenika do mleka. Dlatego w ciąży i w okresie karmienia piersią Akviru nie stosuje się bez konsultacji z lekarzem, który oceni, czy korzyści przewyższają ryzyko. Według charakterystyki i ulotki lek nie ma wpływu albo ma nieistotny wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn.
Działania niepożądane
Jedynym stale obserwowanym działaniem zależnym od leku, u dorosłych i u dzieci, jest przemijające zwiększenie stężenia kwasu moczowego we krwi i w moczu. Zwykle mieści się ono w granicach normy i kilka dni po odstawieniu leku wraca do normy. Dokumenty wymieniają ponadto:
- często – ból głowy, zawroty głowy, świąd, wysypkę, ból stawów, wymioty, nudności, dyskomfort w nadbrzuszu, zmęczenie, złe samopoczucie, a w badaniach wzrost stężenia mocznika i aktywności enzymów wątrobowych,
- niezbyt często – nerwowość, senność lub bezsenność, biegunkę, zaparcie i zwiększoną objętość moczu,
- częstość nieznana – obrzęk naczynioruchowy, nadwrażliwość, pokrzywkę, reakcję anafilaktyczną, zaczerwienienie skóry i ból w nadbrzuszu.
Przypadków przedawkowania dotąd nie zgłaszano. Na podstawie badań na zwierzętach charakterystyka uznaje za mało prawdopodobne inne ciężkie skutki niż wyraźne zwiększenie stężenia kwasu moczowego. W razie wątpliwości lub złego samopoczucia po zbyt dużej dawce ulotka każe natychmiast skontaktować się z lekarzem.
Kiedy do lekarza
Natychmiastowej konsultacji lekarskiej wymagają nagle pojawiający się świszczący oddech, trudności z oddychaniem, obrzęk powiek, twarzy lub warg, a także wysypka lub świąd, zwłaszcza na całym ciele. Leku trzeba wtedy przestać używać.
Z lekarzem trzeba się też skontaktować, gdy:
- po 5–14 dniach leczenia nie ma poprawy albo pacjent czuje się gorzej,
- leczenie miałoby trwać 3 miesiące lub dłużej,
- lek miałaby przyjmować kobieta w ciąży lub karmiąca piersią.
Przed rozpoczęciem leczenia z lekarzem lub farmaceutą rozmawia się też wtedy, gdy pacjent miał dnę moczanową lub kamicę nerkową albo ma zaburzenia czynności nerek.