Skąd się bierze ból gardła
Ból gardła jest bardzo częsty i zwykle nie ma powodu do niepokoju – większość przypadków mija samoistnie w ciągu tygodnia.
Najczęstsze przyczyny to:
- infekcje wirusowe – te same, które wywołują przeziębienie i grypę,
- palenie tytoniu i przebywanie w zadymionych pomieszczeniach.
Znacznie rzadziej ból gardła wywołują bakterie. Może też być objawem zapalenia krtani, zapalenia migdałków, anginy paciorkowcowej albo mononukleozy zakaźnej.
Jak się objawia
- ból gardła, zwłaszcza przy przełykaniu,
- uczucie suchości i drapania,
- zaczerwienienie w tylnej części jamy ustnej,
- nieprzyjemny zapach z ust,
- niewielki kaszel,
- powiększone węzły chłonne szyi.
U dzieci objawy są podobne, ale dodatkowo może wystąpić wysoka gorączka, a dziecko bywa mniej aktywne niż zwykle.
Co pomaga
Domowe sposoby
- płukanie gardła ciepłą wodą z solą – rozpuść pół łyżeczki soli w szklance ciepłej wody, przepłucz gardło i wypluj roztwór, nie połykaj go. Nie stosuj tego u dzieci, które mogłyby go połknąć,
- picie dużej ilości wody,
- chłodne lub miękkie potrawy,
- unikanie palenia i zadymionych pomieszczeń,
- ssanie kostek lodu, lodów na patyku albo twardych cukierków – ale nie podawaj małym dzieciom niczego małego i twardego do ssania, bo grozi to zadławieniem,
- odpoczynek.
Preparaty z apteki
O sposób złagodzenia bólu warto zapytać farmaceutę. Bez recepty dostępne są:
- paracetamol lub ibuprofen – ból gardła jest wymieniony wprost jako objaw łagodzony przez preparaty paracetamolu, na przykład Apap Extra,
- tabletki do ssania zawierające środek znieczulający miejscowo, antyseptyczny albo przeciwzapalny – najczęstszą substancją przeciwzapalną w tej grupie jest benzydamina, obecna także w aerozolach i płynach do płukania,
- aerozole znieczulające – choć brakuje mocnych dowodów, że pomagają stosowane samodzielnie.
Nie wszystkie preparaty są bezpieczne dla każdego – na przykład w ciąży. Zawsze sprawdź ulotkę albo poradź się farmaceuty.
Czy potrzebny jest antybiotyk
Zwykle nie. Przy bólu gardła antybiotyk najczęściej nie łagodzi objawów ani nie przyspiesza powrotu do zdrowia, bo przyczyną jest infekcja wirusowa.
Antybiotyk stosuje się tylko wtedy, gdy przyczyną może być zakażenie bakteryjne – decyzję podejmuje lekarz, w razie potrzeby po wykonaniu badania.
Kiedy do lekarza
Umów wizytę, gdy
- ból gardła nie ustępuje po tygodniu,
- bóle gardła nawracają często,
- dziecko poniżej 5. roku życia ma ból gardła,
- pojawia się guzek w jamie ustnej lub na szyi albo owrzodzenie w ustach utrzymujące się dłużej niż trzy tygodnie.
Pilnie, gdy
- masz wysoką gorączkę albo czujesz gorąco, zimno i dreszcze,
- pojawiają się objawy odwodnienia – rzadsze oddawanie moczu albo ciemny mocz o silnym zapachu,
- chorujesz na coś, co osłabia odporność, na przykład cukrzycę, albo jesteś w trakcie chemioterapii,
- objawy cię niepokoją.
Natychmiast, gdy
- masz trudności z oddychaniem albo nie możesz przełykać,
- ślinisz się – to bywa oznaką niemożności przełykania śliny,
- przy oddychaniu słychać wysoki, świszczący dźwięk,
- objawy są nasilone i szybko się pogarszają.
W takiej sytuacji nie prowadź samochodu samodzielnie – poproś kogoś o transport albo wezwij pogotowie. Zabierz ze sobą przyjmowane leki.
