Na co działa Zatoxin Fast
Zatoxin Fast to lek złożony w postaci tabletek musujących. Każda tabletka zawiera dwie substancje czynne o różnych zadaniach:
- paracetamol 500 mg – działa przeciwbólowo i przeciwgorączkowo, głównie przez hamowanie syntezy prostaglandyn w ośrodkowym układzie nerwowym,
- pseudoefedryna w postaci chlorowodorku, 60 mg – obkurcza naczynia krwionośne błony śluzowej dróg oddechowych, zmniejsza obrzęk i przekrwienie błony śluzowej nosa i poprawia jego drożność.
Wskazaniem jest leczenie objawów przeziębienia i grypy – takich jak gorączka, ból i zatkany nos przy katarze. Lek łagodzi objawy, ale nie leczy ich przyczyny.
Charakterystyka opisuje też, że pseudoefedryna zwiększa drenaż wydzieliny zatokowej. Wskazanie leku nie obejmuje jednak osobno zapalenia zatok – mówi wyłącznie o objawach przeziębienia i grypy.
Jak stosować i dawkowanie
Tabletkę rozpuszcza się w szklance (200 ml) wody o temperaturze pokojowej, aż powstanie klarowny lub lekko mętny roztwór. Bezbarwny roztwór wypija się od razu po przygotowaniu.
Dorośli i młodzież powyżej 12 lat przyjmują 1 tabletkę musującą. W razie potrzeby dawkę można powtarzać co 4–6 godzin, ale nie częściej niż co 4 godziny i nie więcej niż 3 tabletki na dobę. Odpowiada to 1500 mg paracetamolu i 180 mg chlorowodorku pseudoefedryny.
Obowiązuje najniższa skuteczna dawka przez możliwie najkrótszy czas. Bez konsultacji z lekarzem nie należy stosować leku regularnie dłużej niż 3 dni. Pominiętej dawki nie uzupełnia się dawką podwójną, a u dzieci poniżej 12 lat lek jest przeciwwskazany.
Osoby z rozpoznanymi zaburzeniami czynności nerek muszą przed przyjęciem leku zasięgnąć porady lekarza. Pseudoefedryna jest wydalana głównie przez nerki, więc przy ciężkiej niewydolności nerek nie wolno jej stosować, a przy umiarkowanej trzeba zachować ostrożność.
Gdzie kupić: ograniczenia sprzedaży
Zatoxin Fast ma w rejestrze kategorię dostępności OTC, ale zawiera pseudoefedrynę – substancję z wykazu substancji o działaniu psychoaktywnym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia. Artykuł 71a Prawa farmaceutycznego wiąże z tym kilka zasad:
- lek sprzedają wyłącznie apteki ogólnodostępne i punkty apteczne,
- jednorazowa sprzedaż jest ograniczona do 720 mg pseudoefedryny,
- farmaceuta lub technik farmaceutyczny odmawia wydania leku osobie, która nie ukończyła 18. roku życia, a także wtedy, gdy uzna, że lek może zostać użyty w celach pozamedycznych albo zagrozić zdrowiu i życiu,
- wydając lek, farmaceuta informuje, że zawiera on substancję psychoaktywną, i podaje informacje o dawkowaniu, zagrożeniach i działaniach niepożądanych.
Przeciwwskazania
Leku nie wolno stosować:
- przy uczuleniu na paracetamol, pseudoefedrynę lub inny składnik tabletki,
- u osób przyjmujących inhibitory MAO obecnie lub w ciągu ostatnich 2 tygodni (leki stosowane w depresji lub chorobie Parkinsona),
- w ciąży i podczas karmienia piersią,
- u dzieci poniżej 12 lat,
- przy niedoborze dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej,
- przy zatrzymaniu moczu, jaskrze z zamkniętym kątem przesączania i guzie chromochłonnym.
Wyklucza go też ciężka postać następujących chorób:
- choroby niedokrwiennej serca (dławica piersiowa, przebyty zawał),
- nadciśnienia tętniczego, w tym nadciśnienia niekontrolowanego lekami,
- zaburzeń rytmu serca,
- niewydolności wątroby lub czynnej choroby wątroby,
- ostrej lub przewlekłej choroby nerek albo niewydolności nerek,
- niedokrwistości hemolitycznej.
Kiedy zachować szczególną ostrożność
Ostrożności wymaga stosowanie leku u osób w podeszłym wieku oraz przy chorobach nerek, wątroby lub posocznicy, przewlekłym niedożywieniu lub odwodnieniu, chorobach serca i naczyń, cukrzycy, przeroście prostaty, psychozie, nadczynności tarczycy, astmie, nadciśnieniu i chorobie alkoholowej. Przy zaplanowanej operacji lekarz zaleci odstawienie leku na dzień przed zabiegiem.
Czego nie łączyć z Zatoxinem Fast
To najważniejsze zastrzeżenie przy tym leku. Nie należy go stosować jednocześnie z innymi lekami zawierającymi paracetamol lub pseudoefedrynę ani z innymi lekami przeciwbólowymi i przeciwgorączkowymi – grozi to przedawkowaniem, a w przypadku paracetamolu ciężkim uszkodzeniem wątroby.
Oba składniki występują w wielu preparatach na przeziębienie. Paracetamol zawiera np. Apap, a oba składniki naraz – Gripex. Skład sprawdza się na opakowaniu, zanim sięgnie się po drugi lek.
Przeciwwskazane jest też łączenie z:
- inhibitorami MAO, także do 14 dni po ich odstawieniu – grozi przełom nadciśnieniowy,
- trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi,
- lekami beta-adrenolitycznymi,
- innymi lekami sympatykomimetycznymi, stosowanymi przy niskim ciśnieniu lub nieżycie nosa.
Leki wymagające konsultacji
Konsultacji z lekarzem wymagają m.in. leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina, lamotrygina), przeciwgruźlicze (ryfampicyna, izoniazyd), przeciwzakrzepowe (warfaryna), metoklopramid i domperydon, chloramfenikol, linezolid, kolestyramina, zydowudyna, probenecyd, flukloksacylina, leki na nadciśnienie, glikozydy nasercowe, leki przeciwmigrenowe (ergotamina) i midodryna.
W czasie przyjmowania leku nie należy pić alkoholu – zwiększa to ryzyko uszkodzenia wątroby.
Najważniejsze ostrzeżenia
PRES i RCVS – objawy wymagające natychmiastowej pomocy
Po lekach z pseudoefedryną zgłaszano zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) i zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS). Ryzyko jest większe przy ciężkim lub niekontrolowanym nadciśnieniu i ciężkiej chorobie nerek. Lek trzeba przerwać i natychmiast zwrócić się o pomoc lekarską, jeśli pojawią się:
- nagły, silny lub piorunujący ból głowy,
- nudności i wymioty,
- splątanie,
- drgawki,
- zaburzenia widzenia.
Jelita, wzrok i skóra
- Niedokrwienne zapalenie jelita grubego – sygnałem jest nagły ból brzucha albo krwawienie z odbytu.
- Niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego – objawia się nagłą utratą wzroku lub pogorszeniem ostrości widzenia, np. mroczkami.
- Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) – może pojawić się w ciągu pierwszych 2 dni leczenia jako gorączka z zaczerwienieniem skóry i licznymi drobnymi krostkami.
W każdej z tych sytuacji lek się odstawia i niezwłocznie kontaktuje z lekarzem.
Kwasica metaboliczna po paracetamolu
U osób z ciężką chorobą (np. ciężkim zaburzeniem czynności nerek, posocznicą), niedożywionych albo z przewlekłym alkoholizmem, którzy przyjmowali paracetamol regularnie przez dłuższy czas albo razem z flukloksacyliną, notowano kwasicę metaboliczną. Jej objawy to poważne trudności z oddychaniem, w tym przyspieszony, głęboki oddech, senność, nudności i wymioty. W takich sytuacjach trzeba natychmiast poinformować lekarza.
Nadużywanie i testy antydopingowe
Pseudoefedryna niesie ryzyko nadużywania: ciągłe stosowanie może prowadzić do przyjmowania coraz większych dawek, a duże dawki bywają toksyczne. Nie wolno przekraczać dawki maksymalnej ani czasu leczenia. Lek może też dawać dodatnie wyniki testów antydopingowych, co ma znaczenie dla sportowców.
Ciąża, karmienie piersią i prowadzenie pojazdów
Zatoxin Fast jest przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią. Ulotka rozciąga to także na kobiety, które przypuszczają, że mogą być w ciąży, lub planują dziecko. Charakterystyka uzasadnia to tym, że skurcz naczyń macicy po pseudoefedrynie może spowodować niedotlenienie płodu, a obie substancje przenikają w niewielkich ilościach do mleka.
Lek może powodować zawroty głowy. Jeśli wystąpią, nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.
Sód, sorbitol i aspartam
Tabletka musująca zawiera 323,85 mg sodu, co odpowiada 16,19% maksymalnej zalecanej dobowej dawki sodu u dorosłych. Zawiera też 296 mg sorbitolu (źródła fruktozy) – osoby z nietolerancją niektórych cukrów lub dziedziczną nietolerancją fruktozy powinny najpierw skontaktować się z lekarzem. 20 mg aspartamu jest źródłem fenyloalaniny i może szkodzić osobom z fenyloketonurią.
Możliwe działania niepożądane
Rzadko, czyli u mniej niż 1 na 1000 osób, występują:
- reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy,
- nerwowość, bezsenność, niepokój, pobudzenie, omamy (zwłaszcza u dzieci),
- zawroty i bóle głowy, drżenie,
- przyspieszone bicie serca, kołatanie serca i wzrost ciśnienia,
- wymioty, nudności i suchość w ustach,
- wysypka, rumień, pokrzywka i świąd,
- trudności w oddawaniu moczu, szczególnie przy przeroście prostaty.
Bardzo rzadko dochodzi do zmniejszenia liczby płytek krwi i białych krwinek oraz do ciężkich reakcji skórnych. Z nieznaną częstością występują wstrząs anafilaktyczny, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna rozpływna martwica naskórka, kwasica metaboliczna oraz powikłania opisane wyżej: PRES, RCVS, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, neuropatia nerwu wzrokowego i AGEP.
Przedawkowanie
Po przyjęciu dawki większej niż zalecana trzeba niezwłocznie skontaktować się z lekarzem albo zgłosić do najbliższego szpitala. Według charakterystyki dominują wtedy objawy przedawkowania paracetamolu, który może uszkodzić wątrobę aż do jej niewydolności, śpiączki i zgonu.
Pierwsze objawy to bladość, nudności, wymioty, brak apetytu i ból brzucha. Uszkodzenie wątroby zwykle nie ujawnia się w ciągu 24–48 godzin, czasem dopiero po 4–6 dniach. Charakterystyka podkreśla, że podstawowe znaczenie ma jak najszybsze podjęcie leczenia. Ze strony pseudoefedryny mogą wystąpić niepokój, drżenie, drgawki, kołatanie serca i wzrost ciśnienia.
Kiedy do lekarza
Ulotka wyznacza kilka progów. Kontaktu z lekarzem wymaga sytuacja, w której:
- po 3 dniach nie ma poprawy albo pacjent czuje się gorzej,
- gorączka nasila się lub utrzymuje dłużej niż 3 dni,
- ból lub niedrożność nosa nasilają się albo trwają dłużej niż 5 dni,
- pojawia się obrzęk i zaczerwienienie albo nowe objawy.
Nagły, silny ból głowy, splątanie, drgawki, zaburzenia lub utrata widzenia, nagły ból brzucha z krwawieniem z odbytu oraz gorączka z krostkową wysypką oznaczają natychmiastowe odstawienie leku i szukanie pomocy lekarskiej.