Czym jest benzydamina i jak działa
Benzydamina należy do indolowych niesteroidowych leków przeciwzapalnych. W preparatach na gardło i jamę ustną działa miejscowo: zmniejsza ból, zaczerwienienie i obrzęk błony śluzowej tam, gdzie zostanie zastosowana.
To rozróżnienie jest tu najważniejsze. Zarejestrowane wskazanie mówi o leczeniu objawów stanu zapalnego, a nie o leczeniu jego przyczyny. Benzydamina nie działa ani na bakterie, ani na wirusy, które wywołały ból gardła.
Charakterystyka wymienia sytuacje, w których się ją stosuje: zakażenia bakteryjne i wirusowe, zapalenie błon śluzowych po radioterapii, stany po zabiegach laryngologicznych i stomatologicznych oraz po intubacji.
Trzy postacie, jedno działanie
W Rejestrze Produktów Leczniczych benzydamina figuruje w 52 pozwoleniach i wszystkie mają kategorię dostępności bez recepty. Postacie układają się w trzy grupy:
- pastylki twarde – najliczniejsza grupa,
- aerozol do stosowania w jamie ustnej i gardle,
- roztwór do płukania jamy ustnej i gardła.
Ta sama substancja występuje też w preparacie ginekologicznym do stosowania zewnętrznego, o zupełnie innym wskazaniu – nazwa handlowa bywa przy tym myląco podobna, więc przy zakupie liczy się postać i wskazanie z opakowania.
Dawkowanie płukanki
Charakterystyka roztworu 1,5 mg/ml podaje:
- jednorazowo około 15 ml, stężonego albo rozcieńczonego niewielką ilością wody,
- płukanie jamy ustnej i gardła przez 20 do 30 sekund,
- od 2 do 3 razy na dobę,
- bez przekraczania zalecanej dawki.
Leczenie ciągłe nie powinno trwać dłużej niż 7 dni.
Kiedy nie wolno stosować
Jedynym przeciwwskazaniem wymienionym w charakterystyce jest nadwrażliwość na benzydaminę lub którąkolwiek substancję pomocniczą.
Ostrzeżenia dotyczą natomiast dwóch rzeczy, o których łatwo nie pomyśleć przy preparacie „miejscowym”:
Reakcja alergiczna po długim stosowaniu
Charakterystyka zaznacza, że stosowanie produktów działających miejscowo, zwłaszcza długotrwałe, może wywołać reakcję alergiczną. Jej wystąpienie jest wskazaniem do odstawienia preparatu.
Substancje pomocnicze
Płyn do płukania zawiera etanol – 1200 mg w pojedynczej dawce 15 ml, co charakterystyka porównuje do zawartości alkoholu w mniej niż 31 ml piwa. Zawiera też metylu parahydroksybenzoesan, który może powodować reakcje alergiczne, w tym typu późnego, oraz alkohol benzylowy.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny skonsultować stosowanie preparatu z lekarzem, bo większe ilości alkoholu benzylowego mogą się u nich kumulować.
Objaw, który nie ustępuje
Siedmiodniowa granica z charakterystyki nie jest formalnością. Ból gardła, który po tygodniu nie mija, wymaga oceny lekarskiej – benzydamina go łagodzi, ale nie zmienia przebiegu zakażenia, więc jej skuteczność nie mówi nic o tym, co ból wywołało.