Na co działa Pedicetamol
To roztwór doustny z paracetamolem w stężeniu 100 mg w 1 ml, przeznaczony dla dzieci o masie ciała do 32 kg – w przybliżeniu od urodzenia do 10 lat. Paracetamol działa przeciwbólowo i przeciwgorączkowo.
Wskazaniem jest leczenie objawowe gorączki trwającej nie dłużej niż 3 dni oraz bólu o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. Podawanie leku zależy od występowania bólu i gorączki – gdy objawy ustąpią, należy je przerwać.
Lek występuje w dwóch butelkach z różnym dozownikiem: 30 ml z zakraplaczem i 60 ml ze strzykawką doustną 5 ml. W rejestrze figuruje też drugie pozwolenie, dla firmy Delfarma, obejmujące wyłącznie butelkę 30 ml.
Dawkowanie
Charakterystyka (punkt 4.2) każe koniecznie stosować się do dawkowania określonego na podstawie masy ciała dziecka. Przybliżony wiek jest podany wyłącznie do informacji.
Zalecana dawka dobowa to około 60 mg paracetamolu na kilogram masy ciała, podawana w 4 lub 6 dawkach, np. 15 mg/kg co 6 godzin albo 10 mg/kg co 4 godziny. Dla schematu 15 mg/kg co 6 godzin charakterystyka podaje:
| Masa ciała (przybliżony wiek) | Jedna dawka | Odpowiednik w kroplach |
|---|---|---|
| do 4 kg (0–3 miesiące) | 0,6 ml (60 mg) | 15 kropli |
| do 7 kg (4–8 miesięcy) | 1,0 ml (100 mg) | 25 kropli |
| do 8 kg (9–11 miesięcy) | 1,2 ml (120 mg) | 30 kropli |
| do 10,5 kg (12–23 miesiące) | 1,6 ml (160 mg) | 40 kropli |
| do 13 kg (2–3 lata) | 2,0 ml (200 mg) | – |
| do 18,5 kg (4–5 lat) | 2,8 ml (280 mg) | – |
| do 24 kg (6–8 lat) | 3,6 ml (360 mg) | – |
| do 32 kg (9–10 lat) | 4,8 ml (480 mg) | – |
Ulotka podaje też przelicznik: masę ciała dziecka w kilogramach mnoży się przez 0,15 – wynik to liczba mililitrów na jedną dawkę w schemacie co 6 godzin.
Odstępy między dawkami
Dawkę podaje się co 6 godzin, również w nocy – charakterystyka zaleca stałe odstępy, najlepiej właśnie 6-godzinne. Jeśli pożądane działanie nie zostanie osiągnięte w ciągu 3–4 godzin, lek może być podawany co 4 godziny, ale wtedy w dawce 10 mg/kg. Ulotka nie podaje dla tego wariantu tabeli w mililitrach. Przerwy między dawkami nie mogą być krótsze niż 4 godziny.
Dawka maksymalna
Ulotka stawia rodzicowi twardą granicę: nigdy nie należy podawać więcej niż 60 mg/kg na dobę bez uprzedniej konsultacji z lekarzem. Charakterystyka, przeznaczona dla lekarzy, jako górną granicę dawki całkowitej u dzieci o masie ciała poniżej 40 kg podaje 80 mg/kg na dobę.
Jeśli dawka zostanie pominięta, należy podać następną tak szybko, jak to możliwe, i kontynuować według planu – chyba że do kolejnej dawki zostało bardzo mało czasu; wtedy pominiętą się opuszcza. Nie należy podawać dawki podwójnej.
Najmłodsze dzieci
U dzieci w wieku poniżej 3 lat paracetamol powinien być stosowany wyłącznie z zalecenia lekarza. Ulotka powtarza to jako obowiązek konsultacji przed podaniem leku dziecku do lat 3.
U niemowląt o masie ciała poniżej 7 kg (6 miesięcy) charakterystyka zaleca stosowanie czopków, jeśli są dostępne – chyba że podanie tej postaci jest niemożliwe z przyczyn klinicznych, np. przy biegunce.
Krople czy strzykawka
Dzieciom poniżej 3 lat zaleca się podawanie roztworu w kroplach (4 mg paracetamolu w kropli) zakraplaczem dołączonym do butelki 30 ml. Dzieciom od 3 lat – w mililitrach, strzykawką doustną dołączoną do butelki 60 ml.
Roztwór można podać bezpośrednio albo rozcieńczony wodą, mlekiem lub sokiem owocowym. Strzykawkę po użyciu myje się wodą. Butelkę trzeba dokładnie zamykać po każdym użyciu, a zawartość zużyć w ciągu 6 miesięcy od otwarcia.
Przeciwwskazania i ostrzeżenia
Jedynym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na paracetamol lub którąkolwiek substancję pomocniczą. Roztwór zawiera barwnik azorubinę (E122), który może wywoływać reakcje alergiczne. Lek uznaje się za wolny od sodu.
Nie należy jednocześnie podawać innych leków zawierających paracetamol. Przyjęcie naraz wielokrotności dawki dobowej może spowodować ciężkie uszkodzenie wątroby. Charakterystyka dodaje, że u dzieci leczonych paracetamolem w dawce 60 mg/kg na dobę jednoczesne podawanie innych leków przeciwgorączkowych jest nieuzasadnione, poza przypadkami, w których dotychczasowa terapia nie przynosi rezultatów.
Kiedy najpierw porozmawiać z lekarzem
Ulotka wymienia sytuacje wymagające ostrożności albo rozmowy z lekarzem przed podaniem leku, m.in.:
- wysokiej gorączce (powyżej 39°C),
- zaburzeniach czynności nerek, serca lub płuc,
- niedokrwistości albo niedoborze dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej,
- chorobach wątroby, w tym zespole Gilberta – w celu zmniejszenia dawki lub wydłużenia odstępów,
- masie ciała poniżej 50 kg z powodu niedożywienia lub odwodnienia – ze względu na możliwość nasilenia szkodliwego działania na wątrobę,
- przyjmowaniu innych leków, m.in. przeciwpadaczkowych, przeciwzakrzepowych, przeciwgruźliczych, metoklopramidu, domperydonu i flukloksacyliny – o tych trzeba powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie.
Długotrwałe lub częste stosowanie leku nie jest zalecane, a długotrwałe stosowanie bez nadzoru lekarza może być szkodliwe.
Kwasica metaboliczna
Ulotka każe natychmiast poinformować lekarza, jeśli pacjent ma ciężką chorobę, w tym ciężkie zaburzenia czynności nerek lub posocznicę, jest niedożywiony albo przyjmuje także antybiotyk flukloksacylinę. Kwasicę metaboliczną notowano u pacjentów stosujących paracetamol w regularnych dawkach przez dłuższy czas albo razem z flukloksacyliną. Jej objawy to m.in. poważne trudności z oddychaniem, w tym przyspieszone głębokie oddychanie, senność, nudności i wymioty.
Działania niepożądane
Działania niepożądane paracetamolu występują rzadko lub bardzo rzadko:
- rzadko – ogólne złe samopoczucie, niedociśnienie, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych,
- bardzo rzadko – uszkodzenie wątroby (przy dużych dawkach lub długotrwałym leczeniu), hipoglikemia, mętny mocz, działania niepożądane ze strony nerek, zmiany liczby krwinek, poważne reakcje skórne oraz objawy nadwrażliwości od wysypki i pokrzywki do wstrząsu anafilaktycznego,
- częstość nieznana – kwasica metaboliczna u pacjentów z ciężką chorobą.
Pojawienie się objawów nadwrażliwości wymaga przerwania leczenia.
Kiedy do lekarza
Ulotka wskazuje, że trzeba przerwać leczenie i skonsultować się z lekarzem, jeśli:
- gorączka utrzymuje się dłużej niż 3 dni,
- ból utrzymuje się u dziecka dłużej niż 3 dni, a ból gardła dłużej niż 2 dni,
- objawy się nasilają albo pojawiają się inne objawy.
Po podaniu większej dawki niż zalecana należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza, nawet jeśli dziecko czuje się dobrze. Objawy przedawkowania, nawet przy ciężkim zatruciu, mogą pojawić się dopiero po 3 dniach, a leczenie jest skuteczniejsze, jeśli zostanie podjęte w ciągu 4 godzin. Pomocne jest zabranie ze sobą opakowania i ulotki.
Pełne omówienie substancji znajdziesz na stronie paracetamolu.
