Choroba Najczęściej infekcja wirusowa

Angina

Name: Angina – co stosować, kiedy do lekarza
Creator: Redakcja CoZaLek

Zapalenie migdałków bywa nazywane anginą, ale nie każde wymaga antybiotyku – większość wywołują wirusy. Sprawdź, po czym poznać zakażenie bakteryjne, co robi lekarz z wymazem i przy jakich objawach trzeba działać natychmiast.

W skrócie

Angina to zapalenie migdałków po bokach gardła. Objawy przypominają mocne przeziębienie: ból gardła, trudności z połykaniem, gorączka, kaszel, ból głowy, ból ucha i zmęczenie. Przy cięższym przebiegu dochodzą powiększone bolesne węzły chłonne szyi, białe naloty lub ropne czopy na migdałkach i nieprzyjemny zapach z ust. Objawy zwykle ustępują po 3 do 4 dni. Większość przypadków wywołują wirusy i mijają samoistnie – antybiotyk jest potrzebny tylko przy zakażeniu bakteryjnym, o czym decyduje lekarz, zwykle po wymazie z gardła. Pomagają odpoczynek, chłodne napoje, paracetamol lub ibuprofen oraz płukanie gardła ciepłą słoną wodą, którego nie stosuje się u dzieci. Natychmiastowej pomocy wymagają objawy ropnia okołomigdałkowego.

Autor: Redakcja CoZaLek Aktualizacja: 6 września 2026 3 źródła 4 minuty czytania Treść przygotowana z udziałem AI

Co możesz zrobić teraz

Odpoczywaj i pij chłodne napojeChłodne płyny łagodzą gardło. Przy gorączce zostań w domu i ogranicz kontakt z innymi osobami.

Płucz gardło słoną wodąRozpuść pół łyżeczki soli w szklance ciepłej wody, przepłucz gardło i wypluj. Nie stosuj tego u małych dzieci.

Na ból i gorączkęStosuje się ibuprofen lub paracetamol

Nie zaczynaj od antybiotykuWiększość przypadków wywołują wirusy. O antybiotyku decyduje lekarz, zwykle po wyniku wymazu z gardła.

Kiedy pilnie do lekarza

Te objawy wymagają pilnej konsultacji – nie czekaj

Stan nagły – nie czekaj

silny ból gardła, który szybko się nasila
obrzęk wewnątrz jamy ustnej i gardła
trudności z mówieniem, przełykaniem albo otwieraniem ust
trudności z oddychaniem

Skontaktuj się z lekarzem

ropne czopy albo białe naloty na migdałkach
ból gardła tak silny, że utrudnia jedzenie i picie
objawy nieustępujące po tygodniu
nawracające infekcje gardła

Szczegółowe omówienie znajdziesz w sekcji Kiedy do lekarza.

112

Bezpośrednie zagrożenie życia – utrata przytomności, drgawki, zaburzenia rytmu serca, rozległe oparzenia, uporczywe wymioty.

Zadzwoń pod 112

Objawy z listy „Skontaktuj się z lekarzem”? Sprawdź, gdzie się zgłosić

SOR lub izba przyjęć
Stany ciężkie – wypadek, uraz, zatrucie, krwawienie. Całą dobę, bez skierowania.
Nocna i świąteczna opieka zdrowotna
Nagłe zachorowanie bez objawów zagrożenia życia. Od poniedziałku do piątku 18:00–8:00, całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy.
Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej
Objawy, których nie należy przeczekiwać, ale które nie zagrażają życiu. W godzinach pracy przychodni.

Co powiedzieć dyspozytorowi 112

Podaj miejsce zdarzenia – dokładny adres albo sposób dotarcia, zaczynając od gminy lub powiatu.
Bardzo krótko opisz, co się stało.
Odpowiadaj na pytania operatora – ich kolejność nie jest przypadkowa.
Podaj swoje dane kontaktowe, żeby służby mogły oddzwonić.
Nie rozłączaj się do wyraźnego potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia.
Po rozmowie nie zajmuj telefonu – służby mogą oddzwonić po dodatkowe informacje.

Nie wiesz, gdzie jest najbliższa placówka? Telefoniczna Informacja Pacjenta 800 190 590 – całą dobę, bezpłatnie.

Czym jest angina

Anginą nazywa się potocznie zapalenie migdałków znajdujących się po bokach gardła. To częsta choroba wieku dziecięcego, ale chorują też nastolatki i dorośli.

Objawy mogą przypominać mocne przeziębienie albo grypę, a migdałki są zaczerwienione i obrzęknięte.

Objawy

ból gardła,
trudności z połykaniem,
gorączka,
kaszel,
ból głowy,
nudności i wymioty,
ból ucha,
uczucie zmęczenia.

Przy cięższym przebiegu dochodzą:

powiększone i bolesne węzły chłonne szyi – wyczuwalne jak guzek z boku szyi,
ropne czopy albo białe naloty na migdałkach,
nieprzyjemny zapach z ust.

Objawy zwykle ustępują po 3 do 4 dni, choć mogą utrzymywać się dłużej.

Jak wygląda gardło przy anginie

Migdałki po bokach gardła są zaczerwienione i obrzęknięte – to obraz typowy dla każdego zapalenia migdałków, niezależnie od przyczyny.

Przy cięższym przebiegu dochodzą do tego:

białe naloty albo ropne czopy na migdałkach,
powiększone i bolesne węzły chłonne szyi, wyczuwalne jak guzek z boku szyi,
nieprzyjemny zapach z ust.

Warto od razu powiedzieć, do czego ten obraz nie wystarcza: sam wygląd gardła nie rozstrzyga, czy zapalenie wywołał wirus, czy bakteria. Białe naloty bywają w obu przypadkach, a decyzja o antybiotyku zapada na podstawie oceny lekarskiej i wymazu, nie zdjęcia. Więcej o tym w sekcji niżej.

Wirus czy bakteria

To jest właściwe pytanie tej strony i jednocześnie takie, na które nie da się odpowiedzieć samodzielnie.

Zapalenie migdałków najczęściej wywołuje wirus, na przykład ten sam, który odpowiada za przeziębienie. Wtedy ustępuje samo i antybiotyk nic nie zmieni. Rzadziej przyczyną jest zakażenie bakteryjne, w tym paciorkowcowe.

Cięższy przebieg – ropne czopy, białe naloty, powiększone węzły chłonne – nasuwa podejrzenie bakterii, ale rozpoznanie stawia lekarz. Na wizycie:

ogląda gardło i pyta o objawy,
wykonuje wymaz z gardła, czyli przeciera jego tylną ścianę wacikiem, żeby sprawdzić, czy przyczyną są bakterie,
przy ciężkich albo przewlekających się objawach zleca badanie krwi w kierunku mononukleozy zakaźnej.

Decyzję o antybiotyku lekarz podejmuje zwykle po otrzymaniu wyniku badania, a nie od razu.

Zakażenie paciorkowcowe

Paciorkowce grupy A to częste bakterie, a większość wywołanych przez nie zakażeń jest łagodna i łatwa w leczeniu. Poza bólem gardła mogą dawać objawy grypopodobne, szorstką w dotyku wysypkę przypominającą papier ścierny, zmiany skórne oraz silne bóle mięśni. Częściej dotyczą dzieci.

Większość takich zakażeń ustępuje samoistnie po około tygodniu, a cięższe leczy się antybiotykiem. Jeśli lekarz przepisze antybiotyk, przez 24 godziny od przyjęcia pierwszej dawki należy pozostać w domu i nie chodzić do przedszkola, szkoły ani pracy – to ogranicza rozprzestrzenianie zakażenia.

Czy można się zarazić

Samo zapalenie migdałków nie jest zaraźliwe, ale zaraźliwa jest większość infekcji, które je wywołują – w tym przeziębienie i grypa.

Żeby ograniczyć zakażanie innych:

zostań w domu przy gorączce albo gdy nie czujesz się na siłach,
zasłaniaj usta i nos chusteczką przy kaszlu i kichaniu, a chusteczki wyrzucaj,
myj ręce po kaszlu i kichaniu.

Co pomaga

odpoczywaj,
pij chłodne napoje, które łagodzą gardło,
przyjmij paracetamol lub ibuprofen – kwasu acetylosalicylowego nie podaje się dzieciom poniżej 16. roku życia,
płucz gardło ciepłą słoną wodą: rozpuść pół łyżeczki soli w szklance ciepłej wody, przepłucz gardło i wypluj roztwór, nie połykaj go. Małe dzieci nie powinny płukać gardła.

Farmaceuta może dodatkowo polecić tabletki do ssania zawierające środek znieczulający miejscowo, antyseptyczny albo przeciwzapalny, a także roztwory antyseptyczne. Aerozole do gardła są dostępne, ale dowodów na ich skuteczność jest niewiele.

Kiedy do lekarza

Umów wizytę, jeśli:

objawy nie ustępują w ciągu tygodnia,
infekcje gardła stale nawracają.

Pilnej porady wymagają:

ropne czopy albo białe naloty na migdałkach,
ból gardła tak silny, że utrudnia jedzenie i picie.

Ropień okołomigdałkowy

Powikłania zapalenia migdałków są bardzo rzadkie, ale jedno wymaga natychmiastowej reakcji. Ropień okołomigdałkowy to zbiornik ropy między migdałkiem a ścianą gardła.

Wezwij pomoc natychmiast, jeśli pojawi się:

silny ból gardła, który szybko się nasila,
obrzęk wewnątrz jamy ustnej i gardła,
trudności z mówieniem,
niemożność przełykania,
trudności z oddychaniem,
trudności z otwieraniem ust.

Nie prowadź wtedy samochodu samodzielnie – poproś kogoś o transport albo wezwij pogotowie. Zabierz ze sobą przyjmowane leki.

Usunięcie migdałków

Zdarza się bardzo rzadko. Zabieg wykonuje się zwykle tylko wtedy, gdy ciężkie zapalenia migdałków stale nawracają.

Częste pytania o angina

Odpowiadamy na to, o co ludzie naprawdę pytają

Ile trwa angina?

Objawy zapalenia migdałków zwykle ustępują po 3 do 4 dni, choć mogą utrzymywać się dłużej. Objawy nieustępujące w ciągu tygodnia są wskazaniem do wizyty u lekarza, podobnie jak nawracające infekcje gardła.

Czy angina zawsze wymaga antybiotyku?

Nie. Zapalenie migdałków najczęściej wywołuje wirus, na przykład ten sam co przeziębienie, i wtedy ustępuje samoistnie. Antybiotyk lekarz przepisuje przy zakażeniu bakteryjnym – zwykle po wykonaniu wymazu z gardła, na którego wynik czeka przed podjęciem decyzji.

Jak wygląda gardło przy anginie?

Migdałki po bokach gardła są zaczerwienione i obrzęknięte. Przy cięższym przebiegu pojawiają się na nich białe naloty albo ropne czopy, do tego dochodzą powiększone i bolesne węzły chłonne szyi – wyczuwalne jak guzek z boku szyi – oraz nieprzyjemny zapach z ust. Sam wygląd gardła nie rozstrzyga jednak, czy przyczyną jest wirus, czy bakteria, i nie zastępuje badania.

Po czym poznać anginę bakteryjną?

Samodzielnie nie da się tego rozstrzygnąć. Cięższy przebieg – ropne czopy lub białe naloty na migdałkach, powiększone i bolesne węzły chłonne szyi oraz nieprzyjemny zapach z ust – nasuwa podejrzenie zakażenia bakteryjnego, ale rozpoznanie stawia lekarz po obejrzeniu gardła i wymazie. Przy ciężkich lub przewlekających się objawach zleca też badanie krwi w kierunku mononukleozy zakaźnej.

Czy anginą można się zarazić?

Samo zapalenie migdałków nie jest zaraźliwe, ale zaraźliwa jest większość infekcji, które je wywołują – na przykład przeziębienie i grypa. Dlatego przy gorączce warto zostać w domu, zasłaniać usta i nos chusteczką przy kaszlu oraz myć ręce.

Co pomaga na anginę?

Odpoczynek, chłodne napoje łagodzące gardło, paracetamol lub ibuprofen oraz płukanie gardła ciepłą słoną wodą, którego nie stosuje się u małych dzieci. Dzieciom poniżej 16. roku życia nie podaje się kwasu acetylosalicylowego. Farmaceuta może polecić tabletki do ssania ze środkiem znieczulającym, antyseptycznym lub przeciwzapalnym.

Czy migdałki trzeba usuwać?

Bardzo rzadko. Zabieg wykonuje się zwykle tylko wtedy, gdy ciężkie zapalenia migdałków stale nawracają.

Leki stosowane przy tej chorobie

10 leków · kolejność alfabetyczna – nie polecamy konkretnego preparatu