Objawy
Ukąszenia i użądlenia owadów zwykle nie są poważne i mijają w ciągu kilku dni. Czasem jednak ulegają zakażeniu albo wywołują ciężką reakcję alergiczną.
Główne objawy to:
- ból w miejscu ukąszenia lub użądlenia,
- niewielki, obrzęknięty guzek na skórze.
Guzek bywa zaczerwieniony, co na ciemnej karnacji jest trudniej zauważalne – powinno być natomiast wyczuwalne dotykiem. Czasem ukąszeń jest wiele w jednym miejscu.
Może wystąpić łagodna reakcja alergiczna, przy której skóra wokół ukąszenia swędzi i jest uniesiona. Miejsce staje się bardziej obrzęknięte i bolesne, jeśli dojdzie do zakażenia.
Najpierw usuń, co zostało w skórze
Jeśli w skórze albo na niej coś pozostało, trzeba to najpierw ostrożnie usunąć.
Żądło pszczoły, osy lub szerszenia
- Zdrap żądło bokiem – paznokciem albo krawędzią karty płatniczej.
- Nie wyciągaj żądła pęsetą – możesz w ten sposób wycisnąć z niego jad.
- Umyj miejsce wodą z mydłem.
Kleszcz
- Chwyć kleszcza pęsetą o cienkich końcach albo narzędziem do usuwania kleszczy możliwie blisko skóry.
- Powoli pociągnij do góry, uważając, żeby go nie ścisnąć ani nie zostawić w skórze części aparatu gębowego.
- Po usunięciu wyrzuć kleszcza, a miejsce oczyść środkiem antyseptycznym albo wodą z mydłem.
Włoski gąsienicy
Delikatnie usuń gąsienicę pęsetą albo długopisem, starając się jej nie niepokoić, bo uwolni więcej włosków. Spłucz skórę bieżącą wodą i pozwól jej wyschnąć. Pozostałe włoski zbierz taśmą klejącą, zdejmij biżuterię na wypadek obrzęku, a ubranie zdejmij i wypierz w wysokiej temperaturze.
Co łagodzi objawy
Jeśli w skórze nic nie zostało albo już to usunąłeś, umyj miejsce wodą z mydłem, żeby zmniejszyć ryzyko zakażenia.
Warto:
- przyłożyć zimny okład owinięty tkaniną albo czystą szmatkę zamoczoną w zimnej wodzie na co najmniej 20 minut, jeśli miejsce jest obrzęknięte,
- trzymać kończynę uniesioną, jeśli to możliwe,
- przyjąć lek przeciwbólowy, na przykład paracetamol albo ibuprofen, jeśli boli,
- zastosować lek przeciwhistaminowy na świąd, na przykład cetyryzynę – ale nie stosuj kremu przeciwhistaminowego, jeśli na skórze były włoski gąsienicy,
- użyć kremu z hydrokortyzonem, żeby zmniejszyć świąd i obrzęk.
Czego nie robić:
- nie drap miejsca ukąszenia – grozi to zakażeniem,
- nie stosuj domowych sposobów, takich jak soda oczyszczona.
Kiedy do lekarza
Farmaceuta pomoże, jeśli u ciebie albo u dziecka powyżej roku skóra wokół ukąszenia jest gorąca w dotyku albo zaczerwieniona, miejsce boli, wygląda na obrzęknięte albo wydobywa się z niego ropa lub płyn. Farmaceuta może polecić leki przeciwhistaminowe i kremy sterydowe, a przy zakażeniu wydać ten sam antybiotyk co lekarz.
Do lekarza zgłoś się, jeśli:
- ukąszone zostało dziecko poniżej roku,
- po ukąszeniu kleszcza pojawiły się objawy grypopodobne albo okrągła lub owalna wysypka przypominająca tarczę strzelniczą – to objaw boreliozy.
Pilnej porady wymaga sytuacja, gdy:
- objawy się nasilają albo nie ustępują,
- użądlenie nastąpiło w usta, gardło albo w okolicę oka,
- boli cię brzuch i wymiotujesz,
- masz zawroty głowy albo uczucie oszołomienia,
- masz wysoką gorączkę i powiększone węzły chłonne,
- użądlenie nastąpiło więcej niż raz,
- w przeszłości miałeś ciężką reakcję alergiczną po ukąszeniu lub użądleniu.
Natychmiast, gdy
To jedyny temat w tej grupie z realnym stanem bezpośredniego zagrożenia życia. Wezwij pomoc natychmiast, jeśli:
- nagle puchną wargi, usta, gardło albo język,
- oddech jest bardzo szybki albo pojawiają się trudności z oddychaniem – świszczenie, uczucie duszenia się lub łapania powietrza,
- gardło jest ściśnięte albo trudno przełykać,
- skóra, język lub wargi sinieją, szarzeją albo bledną,
- pojawia się nagłe splątanie, senność albo zawroty głowy,
- ktoś zasłabnie i nie da się go wybudzić,
- dziecko jest wiotkie, bezwładne albo nie reaguje jak zwykle.
Może temu towarzyszyć obrzęknięta, uniesiona albo swędząca wysypka. To objawy ciężkiej reakcji alergicznej, która wymaga natychmiastowego leczenia w szpitalu.