Na co działa Cetrix
Cetrix to lek przeciwhistaminowy o działaniu przeciwalergicznym. Substancją czynną jest cetyryzyna w postaci dichlorowodorku – 10 mg w tabletce. Podmiotem odpowiedzialnym i wytwórcą jest fińska firma Vitabalans Oy. W innych krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego ten sam lek nosi nazwy Cetimax i Cetixin.
Charakterystyka wskazuje Cetrix u dorosłych i dzieci w wieku od 6 lat:
- w łagodzeniu objawów ze strony nosa i oczu związanych z sezonowym i przewlekłym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa, np. katarem siennym,
- w łagodzeniu objawów przewlekłej pokrzywki idiopatycznej.
Tabletka i opakowania
Cetrix to białe, okrągłe, wypukłe tabletki powlekane o średnicy 7 mm, z linią podziału po jednej stronie i logo „5”. Linia pozwala podzielić tabletkę na dwie równe dawki – to z niej korzysta się przy dawkowaniu u dzieci. W rejestrze lek ma kategorię dostępności bez recepty i opakowania po 7 lub 10 tabletek.
Tabletki przechowuje się w temperaturze poniżej 30°C. Oprócz cetyryzyny zawierają celulozę mikrokrystaliczną, skrobię żelowaną, kroskarmelozę sodową, bezwodną krzemionkę koloidalną, stearynian magnezu, polidekstrozę, hypromelozę, dwutlenek tytanu i makrogol 4000.
Tę samą dawkę cetyryzyny w tabletkach powlekanych bez recepty mają też m.in. Zyrtec UCB i Allertec WZF.
Dawkowanie
Tabletki połyka się, popijając szklanką płynu:
| Kto | Dawka |
|---|---|
| Dorośli i młodzież powyżej 12 lat | 10 mg (1 tabletka) raz na dobę |
| Dzieci od 6 do 12 lat | 5 mg (pół tabletki) dwa razy na dobę |
| Dzieci poniżej 6 lat | nie stosuje się |
Dzieciom poniżej 6 lat Cetrix się nie podaje, bo budowa tabletki nie pozwala odpowiednio dostosować dawki. Charakterystyka zaleca w tym wieku cetyryzynę w postaci przeznaczonej dla dzieci. Według charakterystyki nic nie wskazuje na potrzebę zmniejszenia dawki u osób starszych z prawidłową czynnością nerek.
Czas leczenia zależy od rodzaju, czasu trwania i przyczyny objawów i według ulotki określa go lekarz. Jeśli objawy nasilą się albo nie ustąpią po 3 dniach, trzeba skontaktować się z lekarzem. Pominiętej dawki nie nadrabia się dawką podwójną.
Zaburzenia czynności nerek
Cetyryzyna jest wydalana głównie przez nerki, dlatego przy ich zaburzeniach dawkę się zmniejsza. Dokumenty opisują to różnie:
- ulotka zaleca przy umiarkowanych zaburzeniach czynności nerek 5 mg raz na dobę, a nową dawkę ma ustalić lekarz,
- charakterystyka podaje dawki według klirensu kreatyniny: 10 mg raz na dobę przy wartości 50 ml/min i więcej, 5 mg raz na dobę przy 30–49 ml/min, 5 mg co drugi dzień przy 30 ml/min i mniej.
U dzieci z chorobą nerek dawkę dobiera się indywidualnie. Samo uszkodzenie wątroby nie wymaga zmiany dawki, ale przy jednoczesnej chorobie wątroby i nerek dawkowanie trzeba dostosować.
Przeciwwskazania i ostrzeżenia
Cetrix nie wolno przyjmować:
- przy uczuleniu na cetyryzynę lub którykolwiek składnik tabletki,
- przy uczuleniu na hydroksyzynę lub pochodne piperazyny,
- przy ciężkiej chorobie nerek – charakterystyka precyzuje, że chodzi o klirens kreatyniny poniżej 10 ml/min.
Przed rozpoczęciem leczenia trzeba skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, jeśli pacjent:
- ma zaburzenia czynności nerek – może być potrzebna mniejsza dawka,
- ma problem z oddawaniem moczu, np. przy uszkodzeniu rdzenia kręgowego albo chorobie gruczołu krokowego lub pęcherza, bo cetyryzyna może zwiększać ryzyko zatrzymania moczu,
- choruje na padaczkę albo ma skłonność do drgawek,
- ma mieć wykonane skórne testy alergiczne – lek odstawia się 3 dni przed testami, bo może fałszować ich wyniki.
Inne leki i alkohol
Ze względu na właściwości cetyryzyny interakcji z innymi lekami się nie spodziewa. W badaniach nie stwierdzono ich m.in. z pseudoefedryną i teofiliną. Pokarm nie zmniejsza ilości wchłoniętej cetyryzyny, tylko spowalnia jej wchłanianie.
Przy stężeniu alkoholu we krwi 0,5 promila nie stwierdzono istotnych interakcji. U osób wrażliwych połączenie z alkoholem lub lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy może jednak nasilać wpływ leku na zdolność reagowania i koncentrację. Charakterystyka zaleca ostrożność, a ulotka idzie dalej – zaleca unikanie alkoholu w trakcie leczenia.
Ciąża i karmienie piersią
Dokumenty różnią się tonem:
- ulotka każe unikać leku w ciąży i stosować go tylko w razie konieczności, po zasięgnięciu porady lekarskiej, choć przypadkowe zastosowanie nie powinno szkodzić płodowi. W okresie karmienia piersią leku nie stosuje się, chyba że lekarz zaleci inaczej,
- charakterystyka mówi o ostrożności przy przepisywaniu leku kobietom w ciąży i karmiącym. Dane od kobiet w ciąży nie wskazują na zwiększoną toksyczność, a cetyryzyna przenika do mleka w stężeniu od 25% do 90% stężenia we krwi matki.
Senność i prowadzenie pojazdów
W porównaniu z placebo senność była najczęstszym działaniem niepożądanym cetyryzyny: zgłosiło ją 9,63% osób przyjmujących 10 mg wobec 5,00% po placebo. W większości przypadków miała nasilenie łagodne do umiarkowanego. Ulotka zalicza senność do działań częstych.
Obiektywne badania nie wykazały istotnego wpływu dawki 10 mg na prowadzenie pojazdów. Charakterystyka zaznacza jednak, że osoby, które odczuwają senność, powinny zrezygnować z prowadzenia samochodu, wykonywania niebezpiecznych czynności i obsługi maszyn. Ulotka tego zdania nie powtarza – każe kierowcom nie przekraczać zalecanej dawki i uważnie obserwować reakcję organizmu.
Działania niepożądane
Ulotka wymienia jako częste (do 1 na 10 osób) zmęczenie, suchość w jamie ustnej, nudności, biegunkę, zawroty i ból głowy, senność oraz zapalenie gardła i błony śluzowej nosa. Niezbyt często (do 1 na 100 osób) występują ból brzucha, skrajne wyczerpanie i złe samopoczucie, parestezje, pobudzenie, świąd i swędząca wysypka.
Rzadziej zgłaszano m.in.:
- rzadko – szybkie bicie serca, obrzęki, reakcje alergiczne, nieprawidłową czynność wątroby, przyrost masy ciała, drgawki, agresję, splątanie, depresję, omamy, bezsenność i pokrzywkę,
- bardzo rzadko – zmniejszenie liczby płytek krwi, zaburzenia ostrości widzenia i mimowolne ruchy gałek ocznych, omdlenia, drżenie, zaburzenia smaku, kurcze i mimowolne ruchy mięśni, tiki, nieprawidłowości w oddawaniu moczu i wysypkę polekową,
- z częstością nieznaną – zwiększony apetyt, myśli samobójcze, zaniki pamięci, zawroty głowy z uczuciem wirowania i zatrzymanie moczu.
Po przyjęciu dawki co najmniej 5 razy większej od zalecanej zgłaszano m.in. splątanie, senność, niepokój, przyspieszone bicie serca, drżenie i zatrzymanie moczu. W takiej sytuacji, także gdy tabletkę przypadkiem połknęło dziecko, trzeba niezwłocznie zwrócić się do lekarza lub najbliższego szpitala.
Kiedy do lekarza
Lek trzeba natychmiast odstawić i skontaktować się z lekarzem albo udać się na oddział ratunkowy, gdy pojawi się obrzęk warg, twarzy lub gardła, trudności w oddychaniu – ucisk w klatce piersiowej, świszczący oddech – albo nagły spadek ciśnienia z omdleniem lub wstrząsem. To mogą być oznaki bardzo poważnej reakcji alergicznej.
Kontaktu z lekarzem wymagają też sytuacje, gdy:
- objawy nasilą się albo nie ustąpią po 3 dniach,
- pojawią się trudności z oddawaniem moczu,
- w trakcie leczenia wystąpią drgawki,
- lek miałaby przyjmować kobieta w ciąży lub karmiąca piersią,
- pacjent ma zaburzenia czynności nerek.