Na co działa Infex Zatoki
Infex Zatoki łączy w jednej tabletce powlekanej dwie substancje o różnych zadaniach:
- ibuprofen 200 mg – niesteroidowy lek przeciwzapalny, który zmniejsza ból i obrzęk oraz obniża gorączkę przez hamowanie wytwarzania prostaglandyn,
- pseudoefedryna w postaci chlorowodorku, 30 mg (co odpowiada 24,6 mg pseudoefedryny) – obkurcza naczynia krwionośne i poprawia drożność nosa.
Wskazaniem jest łagodzenie niedrożności nosa i zatok obocznych nosa z towarzyszącym bólem głowy, gorączką i bólem w przebiegu przeziębienia i grypy. Lek łagodzi objawy – zatkany nos przy katarze, ból głowy i gorączkę – ale nie leczy ich przyczyny. O samej chorobie zatok więcej na stronie o zapaleniu zatok.
Tylko gdy objawy występują razem
Ulotka stawia warunek wprost: lek złożony stosuje się tylko wtedy, gdy zatkany nos występuje razem z bólem lub gorączką, a nie przy jednym z tych objawów. Charakterystyka uzasadnia to tak, że przy przewadze samej niedrożności nosa albo samego bólu i gorączki preferowane jest leczenie jedną substancją czynną.
Dawkowanie
Dorośli i młodzież od 15 lat przyjmują 1 tabletkę co 4–6 godzin, w razie potrzeby. Przy cięższych objawach można przyjąć 2 tabletki co 6–8 godzin. Nie wolno przekroczyć 6 tabletek na dobę, co odpowiada 1200 mg ibuprofenu i 180 mg chlorowodorku pseudoefedryny. Pominiętej dawki nie uzupełnia się dawką podwójną.
Tabletkę połyka się, popijając wodą, najlepiej po posiłku, i nie łamie się jej ani nie kruszy. U osób w podeszłym wieku i po przebytej chorobie wrzodowej leczenie zaczyna się od najmniejszej dawki. Przy zaburzeniach czynności nerek lub wątroby dawkowanie ustala się indywidualnie.
Leku nie stosuje się u dzieci i młodzieży poniżej 15 lat. Czas leczenia jest ograniczony: najwyżej 5 dni u dorosłych i 3 dni u młodzieży w wieku 15–18 lat. Jeśli po tym czasie nie ma poprawy, objawy się nasilają albo samopoczucie się pogarsza, trzeba skontaktować się z lekarzem.
Przeciwwskazania
Lek dziedziczy ograniczenia obu substancji, więc lista przeciwwskazań jest długa. Infexu Zatoki nie wolno stosować:
- przy uczuleniu na ibuprofen, pseudoefedrynę lub inny składnik tabletki,
- u osób poniżej 15 lat,
- w ciąży i podczas karmienia piersią,
- po reakcji nadwrażliwości (np. skurczu oskrzeli, astmie, polipach nosa, nieżycie nosa, pokrzywce) na kwas acetylosalicylowy lub inny lek przeciwbólowy, przeciwgorączkowy albo NLPZ,
- przy czynnej chorobie wrzodowej, nawracających wrzodach albo krwawieniach, a także po krwawieniu lub perforacji przewodu pokarmowego w przeszłości,
- po krwotocznym udarze mózgu, przy innych krwawieniach i niewyjaśnionych zaburzeniach krwiotworzenia,
- przy ciężkiej ostrej lub przewlekłej chorobie nerek albo niewydolności nerek, ciężkiej niewydolności wątroby i ciężkiej niewydolności serca,
- przy rozsianym toczniu rumieniowatym.
Przeciwwskazania wynikające z pseudoefedryny
Pseudoefedryna działa na cały organizm, stąd przeciwwskazania ze strony serca i naczyń. Leku nie stosuje się przy:
- ciężkich chorobach układu sercowo-naczyniowego, chorobie wieńcowej, dławicy piersiowej i przyspieszonym biciu serca (tachykardii),
- ciężkim albo niekontrolowanym nadciśnieniu tętniczym,
- przebytym zawale serca, przebytym udarze albo czynnikach ryzyka udaru,
- nadczynności tarczycy, cukrzycy i guzie chromochłonnym,
- ryzyku jaskry z wąskim kątem przesączania,
- ryzyku zatrzymania moczu przy chorobie gruczołu krokowego,
- napadach padaczkowych w przeszłości.
Czego nie łączyć z Infexem Zatoki
Charakterystyka wyklucza jednoczesne stosowanie z:
- inhibitorami MAO, także w ciągu 2 tygodni po ich odstawieniu – grożą epizody nadciśnieniowe i hipertermia, które mogą być śmiertelne,
- innymi lekami obkurczającymi naczynia błony śluzowej nosa, doustnymi lub donosowymi (np. fenylefryną, efedryną, fenylopropanolaminą) i metylofenidatem,
- innymi NLPZ, w tym inhibitorami COX-2, kwasem acetylosalicylowym w dawce powyżej 75 mg na dobę i innymi lekami przeciwbólowymi,
- doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi, lekami przeciwpłytkowymi, kortykosteroidami, litem i lekami z grupy SSRI,
- heparynami w dawkach leczniczych lub u osób w podeszłym wieku i metotreksatem w dawkach powyżej 20 mg na tydzień.
Pseudoefedryna i ibuprofen występują też w innych preparatach „na zatoki”, takich jak Ibuprom Zatoki czy Acatar Zatoki, a pseudoefedryna sama w Sudafedzie. Wzięcie dwóch takich leków naraz oznacza podwojenie dawki, dlatego skład sprawdza się na opakowaniu, nie po nazwie.
Inne leki wymagające konsultacji
Lista leków, o których trzeba powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie, jest długa. Obejmuje m.in. leki obniżające ciśnienie i moczopędne, glikozydy nasercowe, leki przeciwmigrenowe, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, fenytoinę, cyklosporynę, takrolimus, antybiotyki chinolonowe, pochodne sulfonylomocznika, zydowudynę, mifepryston i preparaty z miłorzębem japońskim (Ginkgo biloba).
Kilka dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym lek trzeba odstawić i poinformować anestezjologa – przy znieczuleniu ogólnym może dojść do ostrej reakcji nadciśnieniowej. W trakcie leczenia należy też unikać alkoholu, który może nasilać działania niepożądane dotyczące przewodu pokarmowego i układu nerwowego.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed zastosowaniem leku trzeba zwrócić się do lekarza lub farmaceuty przy astmie (ryzyko napadu), zaburzeniach krzepliwości, psychozie, chorobach jelit w przeszłości, zaburzeniach nerek lub wątroby i przy przyjmowaniu leków rozrzedzających krew. To samo dotyczy chorób serca i czynników ryzyka, takich jak podwyższony cholesterol czy palenie tytoniu.
PRES i RCVS – objawy wymagające natychmiastowej pomocy
Po lekach z pseudoefedryną zgłaszano zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) i zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS). Ryzyko jest większe przy ciężkim lub niekontrolowanym nadciśnieniu i ciężkiej chorobie nerek. Lek trzeba przerwać i natychmiast zwrócić się o pomoc lekarską, jeśli pojawią się:
- nagły, silny lub piorunujący ból głowy,
- nudności i wymioty,
- splątanie,
- drgawki,
- zaburzenia widzenia.
Leczenie trzeba przerwać także przy wzroście ciśnienia, przyspieszonym albo nieregularnym biciu serca, kołataniu serca, nudnościach, bólu głowy albo jego nasileniu. Przerwania wymagają również halucynacje, niepokój i zaburzenia snu. Większość zgłoszonych przypadków PRES i RCVS ustąpiła po odstawieniu leku i odpowiednim leczeniu.
Jelita, wzrok i skóra
- Niedokrwienne zapalenie jelita grubego – sygnałem jest nagły ból brzucha albo krwawienie z odbytu.
- Niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego – objawia się nagłą utratą wzroku lub pogorszeniem ostrości widzenia, np. mroczkami.
- Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) – może pojawić się w ciągu pierwszych 2 dni leczenia jako gorączka z zaczerwienieniem skóry i licznymi drobnymi krostkami, głównie w zgięciach skóry, na tułowiu i kończynach górnych.
W każdym z tych przypadków lek się odstawia i szuka pomocy lekarskiej. Tak samo przy pierwszej wysypce, zmianach na błonach śluzowych albo innych objawach nadwrażliwości, bo mogą zapowiadać ciężką reakcję skórną.
Przewód pokarmowy, serce i zakażenia
Krwotok z przewodu pokarmowego, owrzodzenie lub perforacja mogą wystąpić w dowolnym momencie leczenia, także bez wcześniejszych objawów ostrzegawczych, i bywają śmiertelne. Ryzyko rośnie z dawką, po chorobie wrzodowej i u osób powyżej 60 lat. Przy krwawieniu lub owrzodzeniu lek trzeba natychmiast odstawić.
Ibuprofen, zwłaszcza w dużej dawce 2400 mg na dobę, może wiązać się z niewielkim wzrostem ryzyka zawału serca lub udaru. Lek może też maskować objawy zakażenia, takie jak gorączka i ból, i opóźnić właściwe leczenie – jeśli objawy zakażenia utrzymują się lub nasilają, trzeba natychmiast skonsultować się z lekarzem.
Pseudoefedryna może dawać dodatnie wyniki testów antydopingowych, o czym powinni wiedzieć sportowcy. U odwodnionej młodzieży istnieje ryzyko zaburzeń czynności nerek. Charakterystyka nie stwierdza wpływu na prowadzenie pojazdów, ale w wyjątkowych sytuacjach mogą wystąpić zawroty głowy lub omamy, co kierowcy powinni wziąć pod uwagę.
Ciąża i karmienie piersią
Infex Zatoki jest przeciwwskazany zarówno w ciąży, jak i podczas karmienia piersią – przez cały okres, nie tylko w ostatnim trymestrze. Ulotka uzasadnia to tym, że ibuprofen i pseudoefedryna mogą powodować ciężkie zaburzenia u nienarodzonego dziecka, a obie substancje wykrywano u niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące lek.
Ibuprofen może przemijająco upośledzać płodność u kobiet, dlatego nie zaleca się go kobietom próbującym zajść w ciążę. Przy trudnościach z zajściem w ciążę albo w trakcie diagnostyki niepłodności charakterystyka każe rozważyć odstawienie leku.
Możliwe działania niepożądane
Najczęściej dotyczą przewodu pokarmowego, a ryzyko rośnie z dawką i czasem leczenia. Niezbyt często, czyli u nie więcej niż 1 na 100 osób, występują:
- ból i zawroty głowy, trudności z zasypianiem, pobudzenie, drażliwość, zmęczenie,
- udar, drgawki i aseptyczne zapalenie opon mózgowych,
- zaburzenia widzenia,
- suchość w jamie ustnej i pragnienie,
- dyskomfort w jamie brzusznej, niestrawność, nudności, wymioty, biegunka i utrata apetytu.
Rzadko pojawiają się szumy uszne, nerwowość, drżenie, lęk, omamy, bezsenność, nasilenie astmy, ból brzucha, wzdęcia, zaparcia, obrzęki, wzrost ciśnienia, kołatanie i zaburzenia rytmu serca, ból w klatce piersiowej, zawał serca, wysypki i nadmierna potliwość. Bardzo rzadko dochodzi do krwawienia z wrzodów, zaburzeń krwi, nerek i wątroby oraz ciężkich reakcji skórnych.
Z nieznaną częstością występują powikłania opisane wyżej – PRES, RCVS, niedokrwienne zapalenie jelita grubego i neuropatia nerwu wzrokowego, AGEP – a także zespół DRESS, zespół Kounisa, nadwrażliwość skóry na światło i trudności w oddawaniu moczu u mężczyzn z przerostem prostaty.
Przedawkowanie
Po przyjęciu dawki większej niż zalecana, także gdy lek przypadkiem połknęło dziecko, ulotka nakazuje zawsze zwrócić się do lekarza albo zgłosić do najbliższego szpitala. Objawy obejmują nudności, ból brzucha, wymioty (także z krwią), biegunkę, suchość w ustach, ból głowy, dzwonienie w uszach, dezorientację, niewyraźne widzenie i oczopląs.
Po dużych dawkach występowały senność, pobudzenie, ból w klatce piersiowej, kołatanie serca, utrata przytomności, drgawki (głównie u dzieci), krew w moczu, niskie stężenie potasu i trudności w oddychaniu. Mogą też wystąpić ostra niewydolność nerek, uszkodzenie wątroby, a ze strony pseudoefedryny bezsenność, gorączka, pocenie się, niepokój i drżenie.
Kiedy do lekarza
Lek trzeba natychmiast przerwać i zwrócić się o pomoc lekarską przy trudności w oddychaniu lub przełykaniu, obrzęku twarzy, warg, języka lub gardła, przy czarnych smolistych albo jasnoczerwonych stolcach i wymiotach krwią, a także przy nagłym silnym bólu głowy, splątaniu, drgawkach lub zmianach widzenia.
Kontaktu z lekarzem wymaga też brak poprawy albo pogorszenie po 5 dniach u dorosłych i po 3 dniach u młodzieży. Przy gorączce i bólu związanych z zakażeniem, które utrzymują się albo nasilają, konsultacja powinna być natychmiastowa, bo ibuprofen może maskować przebieg infekcji.