Na co działa Ketonal Active
Ketonal Active zawiera 50 mg ketoprofenu w kapsułce twardej. To niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), pochodna kwasu propionowego, o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym i przeciwgorączkowym. Ketoprofen blokuje cyklooksygenazę – obie jej postaci, COX-1 i COX-2 – przez co hamuje syntezę prostaglandyn, a w dużych stężeniach także leukotrienów.
Charakterystyka wskazuje lek w krótkotrwałym, objawowym leczeniu ostrego bólu o lekkim lub umiarkowanym nasileniu, takiego jak np.:
- bóle mięśniowe,
- bóle kostno-stawowe,
- ból głowy,
- ból zębów,
- bolesne miesiączkowanie,
- ból spowodowany nadwyrężeniami i zwichnięciami.
Choć ketoprofen działa również przeciwgorączkowo, gorączka nie należy do wskazań tych kapsułek. Przy bolesnym miesiączkowaniu charakterystyka tłumaczy działanie leku prawdopodobnym zahamowaniem syntezy prostaglandyn i ich aktywności – u niektórych kobiet łagodzi on objawy samoistnego bolesnego miesiączkowania.
Ketonal Active a inne Ketonale
Pod nazwą Ketonal rejestr prowadzi kilka produktów o różnej kategorii dostępności. Bez recepty są kapsułki Ketonal Active oraz granulat Ketonal Sprint i Ketonal Sprint Max. Na receptę wydawane są m.in. tabletki Ketonal forte 100 mg, Ketonal forte SR i Ketonal Duo o przedłużonym uwalnianiu, granulat Ketonal Fast, zastrzyki i Ketonal żel.
Ta strona opisuje wyłącznie kapsułki Ketonal Active. Granulat Sprint to inna postać z własną ulotką i własnym dawkowaniem, a postaci na receptę dawkuje lekarz. Porównanie całej rodziny i różnicę między postaciami doustnymi a żelem znajdziesz na stronie ketoprofenu.
Dawkowanie
Dorośli i młodzież powyżej 15 lat przyjmują 1 kapsułkę co 8 godzin, czyli 3 razy na dobę. Kapsułki połyka się podczas posiłku, popijając co najmniej połową szklanki wody lub mleka. Bez konsultacji z lekarzem leku nie stosuje się dłużej niż 5 dni.
Obowiązuje najmniejsza skuteczna dawka przez najkrótszy czas potrzebny do złagodzenia objawów – to według charakterystyki zmniejsza ryzyko działań niepożądanych. Można jednocześnie przyjmować leki zobojętniające kwas solny w żołądku, co ogranicza szkodliwe działanie ketoprofenu na przewód pokarmowy.
Szczególne grupy pacjentów:
- dzieci i młodzież poniżej 15 lat – leku nie stosuje się,
- osoby w podeszłym wieku – konieczna jest ostrożność ze względu na większe ryzyko ciężkich działań niepożądanych; stosuje się najmniejszą skuteczną dawkę,
- ciężka niewydolność nerek lub wątroby – lek jest przeciwwskazany.
Pominiętej dawki nie uzupełnia się dawką podwójną. Jeśli objawy nasilą się albo nie ustąpią po 5 dniach, ulotka każe skontaktować się z lekarzem.
Jak szybko i jak długo działa
Charakterystyka nie podaje czasu do początku działania przeciwbólowego ani tego, ile godzin się ono utrzymuje. Opisuje natomiast wchłanianie: po dawce 100 mg największe stężenie ketoprofenu we krwi pojawia się po około 1 godzinie i 22 minutach, a okres półtrwania wynosi zaledwie 2 godziny. Pokarm spowalnia wchłanianie i nieco obniża szczytowe stężenie, ale nie zmienia ilości wchłoniętego leku. Niezależnie od tego odstęp między kapsułkami wynosi 8 godzin.
Przeciwwskazania
Ketonalu Active nie stosuje się:
- przy nadwrażliwości na ketoprofen lub którąkolwiek substancję pomocniczą,
- jeśli ketoprofen, salicylany (w tym kwas acetylosalicylowy) lub inne NLPZ wywołały kiedykolwiek skurcz oskrzeli, napad astmy, zapalenie błony śluzowej nosa, pokrzywkę albo inną reakcję alergiczną,
- w czynnej chorobie wrzodowej żołądka lub dwunastnicy oraz po krwawieniu, owrzodzeniu lub perforacji przewodu pokarmowego w przeszłości,
- w ciężkiej niewydolności serca, nerek lub wątroby,
- w skazie krwotocznej,
- w III trymestrze ciąży,
- u dzieci poniżej 15 lat.
Kapsułki zawierają laktozę (186,1 mg w kapsułce). Charakterystyka wyklucza je u osób z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
Kiedy najpierw porozmawiać z lekarzem
Ulotka wymaga rozmowy z lekarzem lub farmaceutą przed zastosowaniem leku, jeśli pacjent:
- chorował na przewód pokarmowy, np. na wrzodziejące zapalenie okrężnicy lub chorobę Leśniowskiego-Crohna,
- ma astmę, przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa lub zatok albo polipy nosa,
- ma lub miał chorobę serca, nerek lub wątroby albo nadciśnienie,
- ma chorobę tętnic obwodowych lub naczyń mózgowych,
- choruje na cukrzycę, ma wysoki cholesterol albo pali tytoń,
- ma zakażenie,
- ma więcej niż 65 lat.
Najważniejsze ostrzeżenia
Przewód pokarmowy
Krwawienie, owrzodzenie lub perforacja przewodu pokarmowego mogą wystąpić w dowolnym momencie leczenia, także bez objawów ostrzegawczych, i mogą zakończyć się zgonem. Ryzyko rośnie przy większych dawkach, po przebytej chorobie wrzodowej i u osób starszych. Charakterystyka dodaje, że według części danych epidemiologicznych ketoprofen, zwłaszcza w dużych dawkach, może działać toksycznie na przewód pokarmowy silniej niż niektóre inne NLPZ.
Każdą dolegliwość ze strony przewodu pokarmowego w trakcie leczenia, szczególnie na początku, trzeba niezwłocznie zgłosić lekarzowi. Przy krwawieniu lub chorobie wrzodowej lek się odstawia.
Serce i naczynia
Niektóre NLPZ, szczególnie w dużych dawkach i długotrwale, zwiększają ryzyko zawału serca i udaru mózgu. Charakterystyka zaznacza, że dane nie wystarczają, by wykluczyć takie ryzyko przy ketoprofenie. Ostrożności wymagają osoby z niekontrolowanym nadciśnieniem, niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną serca i chorobami naczyń – podczas leczenia NLPZ opisywano zatrzymanie płynów i obrzęki.
Nerki i wątroba
U osób z niewydolnością serca, marskością, nerczycą, przewlekłą chorobą nerek i przyjmujących leki moczopędne ketoprofen może zmniejszyć przepływ krwi przez nerki i doprowadzić do pogorszenia ich czynności. Możliwa jest też hiperkaliemia, zwłaszcza przy cukrzycy i niewydolności nerek. Podczas leczenia ketoprofenem opisywano rzadkie przypadki żółtaczki i zapalenia wątroby.
Skóra, wzrok i zakażenia
Bardzo rzadko występują ciężkie reakcje skórne, m.in. zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka – najczęściej w pierwszym miesiącu leczenia. Przy pierwszej wysypce albo zmianach na błonach śluzowych lek trzeba odstawić. Zaburzenia widzenia, np. niewyraźne widzenie, wymagają przerwania leczenia i badania okulistycznego.
Ketonal Active może też ukryć objawy zakażenia, takie jak gorączka i ból, i przez to opóźnić właściwe leczenie. Obserwowano to przy bakteryjnym zapaleniu płuc i bakteryjnych zakażeniach skóry związanych z ospą wietrzną. Jeśli objawy zakażenia utrzymują się lub nasilają, trzeba natychmiast skonsultować się z lekarzem.
Czego nie łączyć z Ketonalem Active
Ulotka wymienia leki, których nie należy stosować razem z Ketonalem Active:
- inne NLPZ, w tym selektywne inhibitory COX-2 (np. kwas acetylosalicylowy, diklofenak, naproksen),
- leki przeciwzakrzepowe, np. dabigatran, apiksaban, rywaroksaban, edoksaban, oraz leki przeciwpłytkowe,
- leki trombolityczne,
- nikorandyl,
- lit,
- metotreksat w dawce większej niż 15 mg na tydzień.
Charakterystyka klasyfikuje dwie pozycje z tej listy łagodniej: nikorandyl zalicza do połączeń wymagających ostrożności, a leki trombolityczne – do połączeń do rozważenia, ze względu na większe ryzyko krwawienia.
Porady lekarza lub farmaceuty wymaga też łączenie leku m.in. z:
- lekami moczopędnymi i obniżającymi ciśnienie,
- metotreksatem w dawce mniejszej niż 15 mg na tydzień,
- lekami przeciwdepresyjnymi z grupy SSRI i kortykosteroidami,
- pentoksyfiliną i probenecydem,
- cyklosporyną i takrolimusem,
- lekami przeciwcukrzycowymi i przeciwpadaczkowymi,
- glikozydami naparstnicy i beta-adrenolitykami,
- antybiotykami z grupy chinolonów i tenofowirem.
Ketonal a Dexak, Nimesil, Ibuprom i paracetamol
Leki, z którymi Ketonal bywa porównywany, różnią się przede wszystkim substancją czynną. Według Rejestru Produktów Leczniczych:
- Dexak zawiera deksketoprofen i w dawce 25 mg jest bez recepty,
- Nimesil zawiera nimesulid i jest wydawany na receptę,
- Ibuprom zawiera ibuprofen, niesteroidowy lek przeciwzapalny – z Ketonalem Active się go nie łączy,
- Doreta to tramadol z paracetamolem, na receptę.
Nie porównujemy siły działania tych leków. Dokumenty Ketonalu Active nie wymieniają paracetamolu wśród leków, których nie wolno z nim łączyć, ale ulotka każe powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich przyjmowanych lekach.
Porównanie substancji przeciwbólowych dostępnych bez recepty zebraliśmy na stronie leków przeciwbólowych.
Ciąża, karmienie piersią i prowadzenie pojazdów
W III trymestrze ciąży lek jest przeciwwskazany. Inhibitory syntezy prostaglandyn mogą wtedy działać toksycznie na płuca, serce i nerki płodu, a u matki i noworodka wydłużać czas krwawienia i hamować skurcze macicy, opóźniając lub wydłużając poród.
W pierwszym i drugim trymestrze leku nie stosuje się, chyba że lekarz uzna to za bezwzględnie konieczne – wtedy w najmniejszej dawce i najkrócej. Przyjmowanie go dłużej niż kilka dni od 20. tygodnia ciąży może zwęzić przewód tętniczy w sercu dziecka albo zaburzyć czynność jego nerek, prowadząc do małowodzia.
Nie wiadomo, czy ketoprofen przenika do mleka, dlatego ulotka każe nie podawać leku kobietom karmiącym piersią. Ketonal Active może też utrudniać zajście w ciążę – kobieta, która planuje ciążę, ma trudności z zajściem w nią albo jest diagnozowana z powodu niepłodności, powinna poinformować o tym lekarza.
U niektórych osób lek wywołuje zawroty głowy, senność, zaburzenia widzenia lub drgawki. W takiej sytuacji nie wolno prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.
Możliwe działania niepożądane
Ulotka podaje częstość działań niepożądanych w kilku grupach:
- bardzo często (u więcej niż 1 na 10 osób) – zwiększenie wyników testów czynności wątroby,
- często (do 1 na 10 osób) – złe samopoczucie, osłabienie, niestrawność, nudności, ból brzucha, wymioty,
- niezbyt często (do 1 na 100 osób) – ból i zawroty głowy, senność, zaparcie, biegunka, wzdęcia, zapalenie błony śluzowej żołądka, reakcje alergiczne, wysypka, świąd, obrzęki,
- rzadko (do 1 na 1000 osób) – niedokrwistość z krwawienia, mrowienie lub drętwienie skóry, niewyraźne widzenie, szumy uszne, napad astmy, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, owrzodzenie żołądka, zapalenie wątroby, zwiększenie masy ciała,
- bardzo rzadko – enteropatia z perforacją, owrzodzeniem lub zwężeniami i krwawieniem oraz ciężkie zaburzenia czynności wątroby z żółtaczką.
Z nieznaną częstością występują m.in. zaburzenia morfologii krwi, reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy, zaburzenia stężenia sodu i potasu, niewydolność serca, nadciśnienie, skurcz oskrzeli, zapalenie trzustki, nadwrażliwość skóry na światło, łysienie i ciężkie reakcje skórne.
Kiedy odstawić lek od razu
Ulotka nakazuje przerwać przyjmowanie leku i natychmiast zwrócić się do lekarza lub na szpitalny oddział ratunkowy, jeśli pojawią się:
- obrzęk twarzy, warg lub gardła z trudnościami w połykaniu lub oddychaniu, świszczący oddech, szybkie bicie serca, spadek ciśnienia, świąd i wysypka,
- napad astmy oskrzelowej,
- pieczenie albo uporczywy ból żołądka,
- wymioty z krwią, silny ból brzucha lub smoliste stolce,
- pęcherze, złuszczanie się skóry albo grudkowata wysypka na wargach, w jamie ustnej, na oczach, nosie, narządach płciowych, dłoniach lub stopach, czasem z objawami grypopodobnymi,
- krew w moczu, zmiana ilości oddawanego moczu, obrzęki nóg, kostek lub stóp.
Przedawkowanie
Po przyjęciu dawki większej niż zalecana trzeba niezwłocznie zwrócić się do lekarza lub farmaceuty. Charakterystyka opisuje przedawkowania dawkami do 2,5 g – w większości objawy były łagodne: letarg, senność, nudności, wymioty i ból w nadbrzuszu. Ulotka wymienia też krwawe wymioty, smoliste stolce, zaburzenia świadomości, zahamowanie oddychania, drgawki i niewydolność nerek. Swoistej odtrutki nie ma.
Kiedy do lekarza
Ulotka wyznacza prosty próg: jeśli po 5 dniach nie ma poprawy albo pacjent czuje się gorzej, trzeba skontaktować się z lekarzem. Przyjmowanie leku dłużej niż 5 dni wymaga konsultacji niezależnie od tego, czy ból ustępuje.
Natychmiastowej pomocy wymagają objawy krwawienia z przewodu pokarmowego, ciężkiej reakcji alergicznej lub skórnej i zaburzeń nerek, a także utrzymujące się lub nasilające objawy zakażenia w trakcie leczenia. Zaburzenia widzenia oznaczają przerwanie leczenia i wizytę u okulisty.

