Czym jest bolesne miesiączkowanie
Ból lub dyskomfort przed miesiączką i w jej trakcie jest częsty i dotyczy każdej osoby, która miesiączkuje.
Bierze się z obkurczania się macicy w trakcie miesiączki i najczęściej jest normalnym elementem cyklu, a nie objawem choroby.
Jak się objawia
- ból brzucha na początku miesiączki albo tuż przed nią,
- bolesne skurcze brzucha promieniujące do pleców i ud,
- ostry ból albo tępe rwanie w podbrzuszu.
Ból trwa zwykle do 3 dni i potrafi utrudniać codzienne czynności.
Co pomaga
Domowe sposoby
- ciepła kąpiel albo prysznic,
- termofor lub poduszka rozgrzewająca na brzuchu – owinięte ręcznikiem,
- masaż brzucha i pleców,
- łagodny ruch: joga, pływanie, spacer albo jazda na rowerze.
Ulgę może przynieść także ograniczenie alkoholu i niepalenie.
Leki dostępne bez recepty
Stosuje się leki przeciwbólowe – paracetamol albo ibuprofen. Bóle menstruacyjne są wymienione wprost jako zarejestrowane wskazanie w charakterystykach preparatów paracetamolu, na przykład Apapu i Apapu Extra.
Bez recepty dostępny jest też naproksen w mniejszych mocach, na przykład 200 i 220 mg w tabletkach. W wyższych dawkach, takich jak 275 i 550 mg, ten sam lek wydawany jest już na receptę.
Osobno warto wspomnieć o drotawerynie, czyli substancji czynnej No-Spy, bo w Polsce jest to częsty wybór przy skurczach. Bolesne miesiączkowanie figuruje w jej zarejestrowanych wskazaniach, ale jako leczenie wspomagające, a nie podstawowy lek przeciwbólowy. Bez recepty są tabletki 40 mg i część tabletek 80 mg, np. NO-SPA Max, Drotamax czy Drotapil Forte – na receptę pozostaje NO-SPA forte 80 mg.
Przy wyborze preparatu – zwłaszcza gdy przyjmujesz inne leki – warto poradzić się farmaceuty.
Kiedy do lekarza
Pilnej porady wymaga sytuacja, w której ból miednicy albo ból miesiączkowy jest silny lub silniejszy niż zwykle, a leki przeciwbólowe nie pomogły.
Umów wizytę, jeśli:
- miesiączki stają się coraz bardziej bolesne, obfitsze albo nieregularne,
- ból uniemożliwia wykonywanie codziennych czynności,
- ból pojawia się podczas współżycia albo przy oddawaniu moczu lub stolca,
- występuje krwawienie między miesiączkami,
- zmieniła się częstość oddawania moczu lub stolca,
- brzuch jest wzdęty,
- brakuje apetytu,
- masa ciała spada bez wyraźnej przyczyny.
Ostatnie cztery objawy są tu istotne właśnie dlatego, że same w sobie nie kojarzą się z miesiączką – i dlatego łatwo je zbagatelizować.
Gdy przyczyną jest choroba
Czasem bolesne miesiączkowanie wynika z konkretnego schorzenia. NHS wymienia:
- rozrost tkanki podobnej do błony śluzowej macicy poza macicą – endometriozę i adenomiozę,
- rozrosty w obrębie macicy i wokół niej, czyli mięśniaki,
- zapalenie narządów miednicy mniejszej, obejmujące macicę, jajowody i jajniki.
Ból miesiączkowy może też powodować wkładka domaciczna, zwłaszcza przez pierwsze 3 do 6 miesięcy po założeniu.
Rozpoznanie każdego z tych stanów należy do lekarza – ta strona wymienia je po to, żeby pokazać, dlaczego uporczywy albo zmieniający się ból wymaga konsultacji, a nie po to, by pozwolić rozpoznać je samodzielnie.
Co może zalecić lekarz
Przy nasilonym bólu miesiączkowym lekarz może zaproponować:
- leki przeciwzapalne dostępne na receptę, na przykład naproksen w wyższych dawkach,
- TENS – niewielkie urządzenie wykorzystujące łagodne impulsy elektryczne do zmniejszenia bólu,
- antykoncepcję hormonalną: tabletki, implant albo zastrzyk – zmniejszają grubość błony śluzowej macicy, przez co miesiączka staje się mniej obfita, a ból słabszy.
Jeśli ból nie ustępuje albo lekarz podejrzewa konkretną chorobę, kieruje na badania – na przykład USG – albo do ginekologa. Wykrycie i leczenie przyczyny zmniejsza wtedy również ból.
Warto wiedzieć, że nie wszystkie leki wymieniane w źródłach zagranicznych są dostępne w Polsce: kwas mefenamowy, zalecany przy tym wskazaniu w Wielkiej Brytanii, nie figuruje w polskim Rejestrze Produktów Leczniczych, a flurbiprofen jest u nas zarejestrowany wyłącznie w pastylkach i aerozolach na gardło.
