Czym jest migrena
Migrena to choroba, która wywołuje zestaw objawów nazywany napadem migreny. To rozróżnienie ma znaczenie: migrena nie jest pojedynczym bólem głowy, tylko chorobą o powtarzalnym przebiegu.
Główne objawy napadu to:
- pulsujący ból głowy – bywa silny, często obejmuje jedną stronę głowy i nasila się przy poruszaniu,
- nudności i wymioty,
- nadwrażliwość na światło i dźwięki.
Migrena różni się tym od napięciowego bólu głowy, który obejmuje zwykle obie strony, ma charakter uciskowy, nie nasila się przy zwykłej aktywności i nie towarzyszą mu nudności. Porównanie rodzajów bólu głowy znajdziesz na stronie bólu głowy.
Objawy zapowiadające napad
Na początku napadu – a czasem nawet do dwóch dni wcześniej – mogą wystąpić:
- silne zmęczenie i częste ziewanie,
- ochota na określone jedzenie albo pragnienie,
- zmiany nastroju,
- sztywność karku,
- częstsze oddawanie moczu.
Aura
Część osób ma objawy ostrzegawcze nazywane aurą:
- zaburzenia widzenia, na przykład zygzaki lub błyski światła,
- drętwienie albo mrowienie przypominające kłucie igiełkami,
- zawroty głowy,
- trudności z mówieniem.
Objawy aury nie powinny trwać dłużej niż godzinę. Dłuższa aura wymaga pilnego kontaktu z lekarzem.
Ile trwa napad
Napad migreny trwa zwykle od 4 godzin do 3 dni. Wczesne objawy potrafią zacząć się na kilka godzin lub nawet dwa dni przed bólem głowy i utrzymywać się jeszcze po jego ustąpieniu.
Jedni miewają napady kilka razy w tygodniu, inni znacznie rzadziej. Napady występujące tuż przed miesiączką lub w jej trakcie nazywa się migreną menstruacyjną – bywają dłuższe i cięższe niż pozostałe.
U większości osób napady z wiekiem stopniowo słabną. U kobiet migrena często ustępuje po menopauzie, a bywa, że łagodnieje w ciąży.
Skąd się bierze migrena
Nie wiadomo, co dokładnie wywołuje migrenę. Napad wiąże się ze zmianami w nerwach i naczyniach krwionośnych mózgu.
Ryzyko zachorowania jest większe u osób, które mają migrenę w najbliższej rodzinie. Kobiety chorują częściej niż mężczyźni.
Wyzwalacze napadów
U części osób konkretne czynniki wyzwalają napady:
- miesiączka,
- lęk i obniżony nastrój,
- stres i zmęczenie,
- pomijanie posiłków albo nieregularne jedzenie,
- nadmiar kofeiny,
- brak regularnego ruchu.
Pomocne bywa prowadzenie dzienniczka migreny – zapisywanie, kiedy napad wystąpił i co go poprzedzało, pozwala rozpoznać własne wyzwalacze.
Leczenie
Migreny nie da się wyleczyć, ale leczenie pozwala opanować objawy napadu i zapobiegać kolejnym. Dobór metod zależy od nasilenia choroby i częstości napadów, a znalezienie skutecznego rozwiązania zwykle wymaga wypróbowania kilku.
Doraźnie, w trakcie napadu
- leki przeciwbólowe, na przykład paracetamol lub ibuprofen – ból głowy, w tym migrena, jest wymieniony wprost jako wskazanie w ulotce Apapu Extra,
- leki swoiste dla migreny: tryptany oraz nowsza grupa zwana gepantami,
- leki przeciw nudnościom i wymiotom.
Jeśli stosujesz lek przeciwbólowy, przyjmij go zaraz na początku bólu – wtedy działa najlepiej. O doborze leczenia decyduje lekarz, bo dostępność poszczególnych preparatów zależy od rejestracji.
Zapobieganie napadom
Przy częstych napadach lekarz może zaproponować leczenie profilaktyczne:
- leki zapobiegające napadom – beta-blokery, leki przeciwdepresyjne i przeciwpadaczkowe,
- akupunkturę,
- techniki relaksacyjne i terapię poznawczo-behawioralną,
- witaminę B2.
Lekarz może też zalecić zmiany w stylu życia, takie jak jedzenie o regularnych porach i ograniczenie kofeiny. Gdy żadna z metod nie pomaga albo objawy się nasilają, kolejnym krokiem jest skierowanie do specjalisty.
Pułapka: leki przeciwbólowe co drugi dzień
To najważniejsze zastrzeżenie w całym leczeniu migreny.
Leków przeciwbólowych nie należy przyjmować częściej niż przez dwa dni w tygodniu. Częstsze sięganie po nie samo wywołuje bóle głowy i utrudnia leczenie migreny – powstaje wtedy ból głowy z nadużywania leków, opisany szerzej na stronie bólu głowy.
Co możesz zrobić sam
- w trakcie napadu spróbuj zasnąć albo połóż się w zaciemnionym pokoju,
- unikaj czynników, o których wiesz, że wyzwalają u ciebie napady,
- dbaj o nawodnienie, ogranicz kofeinę i alkohol,
- utrzymuj prawidłową masę ciała,
- jedz posiłki o regularnych porach.
Kiedy do lekarza
Umów wizytę, gdy:
- napady są ciężkie, nasilają się albo trwają dłużej niż zwykle,
- napady zdarzają się częściej niż raz w tygodniu,
- trudno ci opanować migrenę,
- napady regularnie występują przed miesiączką lub w jej trakcie.
Pilnego kontaktu z lekarzem wymaga napad, który trwa dłużej niż 72 godziny, aura utrzymująca się dłużej niż godzinę, a także każdy napad u kobiety w ciąży lub tuż po porodzie.
Natychmiast, gdy
Poniższe objawy oznaczają stan nagły – mogą wskazywać na coś innego niż migrena:
- nagły ból głowy o skrajnym nasileniu,
- trudności z mówieniem albo zapamiętywaniem,
- utrata wzroku, widzenie niewyraźne lub podwójne,
- senność lub splątanie,
- napad drgawek,
- bardzo wysoka gorączka z objawami zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych,
- niedowład albo osłabienie ręki lub nogi po jednej stronie ciała, ewentualnie jednej strony twarzy,
- ból głowy po niedawnym urazie głowy.
W takiej sytuacji nie prowadź samochodu samodzielnie.