Na co działa Levosol
Levosol to syrop z lewodropropizyną – 6 mg w każdym mililitrze, czyli 60 mg w dawce 10 ml dla dorosłych. Charakterystyka podaje jedno wskazanie: objawowe leczenie kaszlu nieproduktywnego, czyli suchego. Lek ma też działanie znoszące skurcz oskrzeli. Przyczyny kaszlu nie usuwa – łagodzi sam objaw.
Charakterystyka przytacza dane doświadczalne o działaniu lewodropropizyny w kaszlu różnego pochodzenia, m.in. w przebiegu raka płuca, zakażeń górnych i dolnych dróg oddechowych oraz krztuśca. Dodaje przy tym zastrzeżenie, które dotyczy całej grupy: leki przeciwkaszlowe są objawowe i stosuje się je tylko w oczekiwaniu na rozpoznanie przyczyny kaszlu albo efekt jej leczenia.
Działa obwodowo, nie ośrodkowo
Lewodropropizyna działa głównie obwodowo, z punktem uchwytu w oskrzelach i tchawicy. Według charakterystyki hamuje włókna C, czyli zakończenia nerwowe przewodzące bodźce czuciowe, i uwalnianie z nich neuropeptydów. Podana do komór mózgu u zwierząt nie działa, co wskazuje na mechanizm obwodowy, a nie wpływ na ośrodkowy układ nerwowy.
Z tego samego dokumentu wynika kilka rzeczy ważnych w praktyce. W badaniach na szczurach lewodropropizyna nie wypierała naloksonu z receptorów opioidowych, a przerwanie jej podawania nie wywoływało zachowań typu uzależnienia. U ludzi nie powoduje depresji oddechowej ani nie zaburza oczyszczania śluzowo-rzęskowego, a w dawkach terapeutycznych nie wpływa na zapis EEG ani funkcje psychomotoryczne.
Levosol czy Levopront
Oba syropy zawierają tę samą substancję w tym samym stężeniu. Rejestr podaje dla Levopronta 60 mg w 10 ml, a dla Levosolu 6 mg/ml, czyli również 60 mg w 10 ml. Oba są dostępne bez recepty w butelce 120 ml. Różnią się podmiotem odpowiedzialnym: Levosol zarejestrowała spółka Solinea, Levopront – Dompe Farmaceutici.
Schemat dawkowania z charakterystyki Levosolu pokrywa się z opisanym na stronie Levopront: 10 ml do 3 razy na dobę u dorosłych i dawka zależna od masy ciała u dzieci powyżej 2 lat. Różnica, którą warto sprawdzić, dotyczy substancji pomocniczych – Levosol jest słodzony sorbitolem i sukralozą, a skład Levopronta opisuje jego strona.
Inne postacie pod nazwą Levosol
W Rejestrze Produktów Leczniczych pod tą nazwą figurują jeszcze tabletki 60 mg i krople doustne 60 mg/ml – wszystkie bez recepty, każda postać z osobną ulotką. Ta strona opisuje wyłącznie syrop. Krople mają stężenie dziesięciokrotnie wyższe niż syrop, więc podanych niżej dawek w mililitrach nie przenosi się na krople.
Dawkowanie
Syrop przyjmuje się doustnie, 3 razy na dobę w odstępach co najmniej 6 godzin. Do butelki dołączona jest miarka pozwalająca odmierzyć 3, 5 i 10 ml.
| Kto | Dawka jednorazowa |
|---|---|
| dorośli | 10 ml, do 3 razy na dobę |
| dzieci powyżej 2 lat, 20–30 kg | 5 ml, 3 razy na dobę |
| dzieci powyżej 2 lat, 10–20 kg | 3 ml, 3 razy na dobę |
| dzieci poniżej 2 lat | nie stosuje się |
Ze względu na brak informacji o wpływie posiłków na wchłanianie leku zaleca się przyjmowanie go między posiłkami. Pominiętej dawki nie uzupełnia się dawką podwójną – kolejną przyjmuje się o zwykłej porze. Po przyjęciu większej dawki niż zalecana trzeba niezwłocznie powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Najwyżej 7 dni bez lekarza
Leczenie kontynuuje się do ustąpienia kaszlu albo zgodnie z zaleceniem lekarza, ale bez konsultacji lekarskiej nie dłużej niż 7 dni. Jeśli po tym czasie kaszel nie ustępuje, ulotka każe przerwać stosowanie leku i zasięgnąć porady lekarza, a charakterystyka – zweryfikować diagnozę. Kaszel jest objawem, więc trzeba rozpoznać i leczyć chorobę, która go wywołuje.
Przeciwwskazania i ostrożność
Leku nie wolno stosować:
- przy uczuleniu na lewodropropizynę lub którykolwiek składnik syropu,
- u osób z obfitą wydzieliną oskrzelową i zaburzeniami czynności rzęsek nabłonka oskrzelowego (zespół Kartagenera, dyskineza rzęsek),
- u kobiet w ciąży, zamierzających zajść w ciążę i karmiących piersią,
- u dzieci poniżej 2 lat.
Charakterystyka precyzuje, że lek jest przeciwwskazany także u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej metody antykoncepcji. Uzasadnieniem są badania na zwierzętach: lewodropropizyna przenika przez łożysko u szczurów, a przy dawce 24 mg/kg obserwowano niewielkie opóźnienie przyrostu masy ciała i wzrostu. W mleku karmiącej samicy szczura wykrywano ją do 8 godzin po podaniu.
Szczególnej ostrożności wymagają osoby w podeszłym wieku – farmakokinetyka leku nie zmienia się z wiekiem istotnie, ale w tej grupie zmienia się wrażliwość na wiele leków. Ostrożnie stosuje się syrop przy ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny poniżej 35 ml/min) oraz u szczególnie wrażliwych pacjentów przyjmujących jednocześnie leki uspokajające.
W rzadkich przypadkach lek może powodować senność. Nie badano jego wpływu na prowadzenie pojazdów, dlatego osoby, które zamierzają prowadzić lub obsługiwać maszyny, powinny zachować ostrożność. Badania kliniczne nie wykazały interakcji z lekami stosowanymi w chorobach oskrzeli i płuc, m.in. kortykosteroidami, antybiotykami i lekami regulującymi wydzielanie śluzu.
Substancje pomocnicze
Levosol zawiera 400 mg sorbitolu w 1 ml syropu. Sorbitol jest źródłem fruktozy: osoby z dziedziczną nietolerancją fruktozy nie mogą przyjmować leku, a przy stwierdzonej nietolerancji niektórych cukrów trzeba przed zastosowaniem skontaktować się z lekarzem. Sorbitol może też powodować dyskomfort ze strony układu pokarmowego, działać łagodnie przeczyszczająco i wpływać na wchłanianie innych leków doustnych.
Parahydroksybenzoesany metylu i propylu mogą wywoływać reakcje alergiczne, także typu późnego, i wyjątkowo skurcz oskrzeli. Syrop zawiera ponadto 15 mg glikolu propylenowego w 1 ml, lewomentol, aromat malinowy i sukralozę. Sacharozy nie ma w wykazie substancji pomocniczych, a lek uznaje się za „wolny od sodu”.
Możliwe działania niepożądane
Charakterystyka szacuje – na podstawie doświadczeń z obrotu w ponad 30 krajach – że działania niepożądane występują z częstością niższą niż 1 na 500 000. W większości nie są poważne i ustępują po przerwaniu leczenia, czasem wymagając leczenia farmakologicznego. Jako bardzo rzadkie, u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów, ulotka wymienia:
- pokrzywkę, rumień, osutkę, świąd, obrzęk naczynioruchowy i inne reakcje skórne,
- bóle żołądka i brzucha, nudności, wymioty, biegunkę,
- reakcje alergiczne, w tym natychmiastowe, i ogólne złe samopoczucie,
- zawroty głowy, zaburzenia równowagi, drżenia, mrowienie, drętwienie,
- kołatanie serca, częstoskurcz, obniżenie ciśnienia tętniczego,
- drażliwość, senność, depersonalizację,
- duszność, kaszel, obrzęk błony śluzowej układu oddechowego,
- osłabienie, także kończyn dolnych.
Opisano też pojedyncze przypadki, m.in. zapalenia języka, cholestatycznego zapalenia wątroby, napadów padaczkowych oraz rozszerzenia źrenic i utraty zdolności widzenia, które ustąpiły po odstawieniu leku. U noworodka karmionego piersią przez matkę przyjmującą lewodropropizynę wystąpiły senność, obniżenie napięcia mięśni i wymioty. Jeden przypadek epidermolizy zakończył się zgonem – u pacjentki w podeszłym wieku przyjmującej kilka leków.
Kiedy przerwać i szukać pomocy
Ulotka każe przerwać stosowanie leku i natychmiast zwrócić się po pomoc medyczną, jeśli wystąpią:
- ciężkie reakcje skórne (pokrzywka, świąd) albo choroby skóry przebiegające z tworzeniem się pęcherzy,
- nierówna praca serca,
- reakcja alergiczna lub anafilaktyczna w postaci obrzęku, duszności, wymiotów i biegunki,
- śpiączka hipoglikemiczna, czyli skutek zbyt niskiego poziomu cukru we krwi.
Ostatni z tych przypadków charakterystyka opisuje u pacjentki w podeszłym wieku przyjmującej jednocześnie doustne leki obniżające poziom cukru. Poza nagłymi sytuacjami lekarza wymaga kaszel, który nie ustępuje po 7 dniach, albo pogorszenie samopoczucia w tym czasie. Pojawienie się obfitej wydzieliny oskrzelowej to przeciwwskazanie – przy nim syropu się nie stosuje.
