Zgaga a choroba refluksowa
Refluks to cofanie się kwasu żołądkowego w stronę gardła. Pojedyncze epizody zdarzają się wielu osobom i zwykle nic nie znaczą. Jeśli zdarza się to stale, mówi się o chorobie refluksowej przełyku.
Różnica jest praktyczna, nie nazewnicza. Przy pojedynczej zgadze wystarczy doraźne złagodzenie objawu i zmiana nawyków. Przy nawrotach w grę wchodzi kilkutygodniowe leczenie i ustalenie przyczyny.
Objawy
Objawem wiodącym jest zgaga – piekące uczucie w środku klatki piersiowej – oraz nieprzyjemny, kwaśny posmak w ustach. Towarzyszyć im mogą:
- nawracający kaszel lub czkawka,
- chrypka,
- nieprzyjemny zapach z ust,
- wzdęcia i nudności.
Objawy nasilają się po jedzeniu, przy leżeniu i przy schylaniu się.
Skąd się bierze
Poza czynnikami stylu życia, opisanymi na stronie zgagi, przyczyną bywają konkretne stany wymagające rozpoznania:
- przepuklina rozworu przełykowego – przemieszczenie części żołądka do klatki piersiowej,
- owrzodzenie żołądka,
- zakażenie bakteryjne żołądka.
To one sprawiają, że przy nawracających objawach warto ustalić przyczynę, zamiast bezterminowo łagodzić skutek.
Leczenie
Inhibitory pompy protonowej
Podstawą leczenia są inhibitory pompy protonowej, czyli leki zmniejszające ilość kwasu wytwarzanego przez żołądek. Należą do nich omeprazol i lanzoprazol.
Lekarz przepisuje je zwykle na 4 lub 8 tygodni, w zależności od nasilenia objawów. Jeśli po zakończeniu leczenia objawy wracają, warto zgłosić się ponownie – potrzebna bywa wtedy recepta długoterminowa.
Część preparatów z omeprazolem dostępna jest w Polsce także bez recepty, ale w schemacie przewidzianym na maksymalnie 14 dni. To znacznie krócej niż leczenie prowadzone przez lekarza – i dlatego samodzielne przedłużanie takiej terapii nie zastępuje wizyty.
Gdy to nie wystarcza
Jeśli inhibitor pompy protonowej nie pomaga, lekarz może zaproponować lek z innej grupy – antagonistę receptora H2, na przykład famotydynę.
Przy braku skuteczności leków albo przy ciężkich objawach kieruje do specjalisty na:
- gastroskopię – badanie, w którym cienka rurka z kamerą wprowadzana jest przez gardło do żołądka, żeby ustalić przyczynę objawów,
- badania w kierunku bakterii mogących wywoływać zgagę; takie zakażenie leczy się połączeniem antybiotyków i inhibitora pompy protonowej,
- w części przypadków – operację żołądka lub przełyku, która ma zatrzymać cofanie się kwasu.
Kiedy do lekarza
Umów wizytę, jeśli:
- zmiana nawyków i preparaty z apteki nie pomagają,
- objawy występują przez większość dni,
- pojawia się uczucie zatrzymywania się pokarmu w przełyku, częste wymioty albo chudnięcie bez wyraźnej przyczyny.
Jeśli w dowolnym momencie objawy się nasilają, również warto skontaktować się z lekarzem.
Te objawy mają tu szczególne znaczenie, bo charakterystyka omeprazolu ostrzega wprost: przy niezamierzonej utracie masy ciała, nawracających wymiotach, trudnościach z połykaniem, wymiotach krwistych lub smolistych stolcach należy najpierw wykluczyć zmiany nowotworowe – leczenie złagodzi bowiem objawy i może opóźnić rozpoznanie.