Na co działa Helicid Control
Kapsułka zawiera 10 mg omeprazolu – inhibitora pompy protonowej. Omeprazol hamuje pompę protonową w komórkach okładzinowych błony śluzowej żołądka i w ten sposób zmniejsza wydzielanie kwasu solnego. Kapsułki mają otoczkę dojelitową, bo substancja nie jest trwała w środowisku kwaśnym i wchłania się dopiero w jelicie cienkim.
Wskazanie bez recepty jest jedno: leczenie objawów refluksu żołądkowo-przełykowego u dorosłych, takich jak zgaga i zarzucanie kwaśnej treści żołądkowej do przełyku. Ulotka precyzuje, że chodzi o leczenie krótkoterminowe. Szerszy obraz choroby, w tym to, kiedy zgaga przestaje być pojedynczym objawem, opisuje strona refluksu.
Marka Helicid obejmuje w rejestrze także inne produkty, a część z nich, jak Helicid 20 i Helicid Forte, jest wydawana wyłącznie na receptę – ta strona opisuje tylko Helicid Control 10 mg.
To nie jest lek doraźny
Charakterystyka podaje, że w celu uzyskania poprawy objawów może być konieczne przyjmowanie produktu przez 2–3 kolejne dni. Maksymalne hamowanie dobowego wydzielania soku żołądkowego omeprazol osiąga po 4 dniach leczenia. Nie należy więc oczekiwać, że jedna dawka przyjęta w trakcie zgagi od razu ją wygasi – poprawa przychodzi przy przyjmowaniu leku dzień po dniu.
Pacjenci nie powinni przyjmować omeprazolu zapobiegawczo – to zdanie powtarzają zarówno charakterystyka, jak i ulotka. Helicid Control nie jest więc lekiem, który bierze się „na wszelki wypadek” przed ciężkim posiłkiem, tylko krótkim, kilkunastodniowym kursem leczenia objawów, które już występują.
Dawkowanie
Zalecana dawka u dorosłych to 20 mg raz na dobę przez 14 dni. Ponieważ jedna kapsułka zawiera 10 mg, ulotka zapisuje to wprost: dwie kapsułki po 10 mg raz na dobę. Jedna kapsułka to zatem połowa zalecanej dawki – inaczej niż w preparatach, w których jedna kapsułka zawiera 20 mg omeprazolu, jak Polprazol Max.
U większości pacjentów zgaga ustępuje całkowicie w ciągu 7 dni. Po całkowitym ustąpieniu dolegliwości leczenie należy zakończyć. Nie należy przyjmować leku dłużej niż 14 dni bez konsultacji z lekarzem, a jeśli objawy nie ustąpią po tym czasie albo się nasilą, trzeba się z nim skontaktować.
Jak przyjmować kapsułki
Kapsułki przyjmuje się rano. Charakterystyka zaleca przyjmowanie ich przed posiłkiem, a ulotka dopuszcza przyjęcie z posiłkiem lub na czczo; charakterystyka dodaje, że jednoczesne przyjmowanie pokarmu nie wpływa na biodostępność omeprazolu. Kapsułki połyka się w całości, popijając połową szklanki wody. Nie wolno ich żuć ani kruszyć.
Przy trudnościach w połykaniu kapsułkę można otworzyć i połknąć zawartość, popijając wodą, albo wymieszać ją z wodą niegazowaną lub lekko kwaśnym płynem, np. sokiem owocowym czy musem jabłkowym. Mieszaninę wypija się od razu, najpóźniej w ciągu 30 minut, a szklankę przepłukuje wodą. Nie używa się mleka ani wody gazowanej, a peletek nie wolno żuć.
Pominiętą dawkę przyjmuje się od razu po przypomnieniu, chyba że zbliża się pora następnej – wtedy się ją opuszcza. Nie stosuje się dawki podwójnej. Osoby z zaburzeniami czynności nerek i powyżej 65 lat nie wymagają zmiany dawkowania, natomiast przy zaburzeniach czynności wątroby przed rozpoczęciem leczenia trzeba poradzić się lekarza.
Przeciwwskazania i ostrzeżenia
Helicid Control jest przeciwwskazany przy nadwrażliwości na omeprazol, podstawione benzoimidazole lub którąkolwiek substancję pomocniczą. Ulotka dodaje uczulenie na inne inhibitory pompy protonowej, np. pantoprazol, lanzoprazol, rabeprazol czy ezomeprazol. Nie wolno go przyjmować razem z nelfinawirem, lekiem stosowanym w zakażeniu HIV.
Objawy, które wymagają lekarza, a nie samoleczenia
Charakterystyka nakazuje wykluczyć zmiany nowotworowe przy niepokojących objawach, ponieważ lek może łagodzić objawy i opóźnić rozpoznanie. Ulotka każe niezwłocznie skontaktować się z lekarzem przed rozpoczęciem lub w trakcie leczenia, jeśli występuje którykolwiek z poniższych stanów:
- nieuzasadniona utrata masy ciała oraz utrudnione połykanie,
- ból żołądka lub niestrawność,
- wymioty treścią pokarmową lub krwią,
- czarne stolce, czyli kał podbarwiony krwią,
- ciężka lub uporczywa biegunka,
- przebyte owrzodzenie żołądka lub zabieg chirurgiczny w obrębie przewodu pokarmowego,
- leczenie objawowe niestrawności lub zgagi albo ich utrzymywanie się przez 4 lub więcej tygodni,
- żółtaczka lub ciężka choroba wątroby,
- wiek powyżej 55 lat i nowe objawy albo zmiana charakteru dolegliwości w ostatnim czasie,
- reakcja skórna po wcześniejszym leku zmniejszającym wydzielanie kwasu.
Interakcje
Omeprazol hamuje enzym CYP2C19, więc przy rozpoczynaniu i kończeniu leczenia trzeba brać pod uwagę leki metabolizowane przez ten enzym. Charakterystyka nie zaleca równoczesnego stosowania z klopidogrelem ani z atazanawirem, choć znaczenie kliniczne interakcji z klopidogrelem nie jest pewne. Z pozakonazolem i erlotynibem należy unikać jednoczesnego stosowania.
Ulotka każe poinformować lekarza lub farmaceutę o przyjmowaniu m.in. następujących leków:
- ketokonazolu, itrakonazolu, pozakonazolu lub worykonazolu,
- digoksyny, diazepamu, fenytoiny,
- warfaryny lub innych antagonistów witaminy K,
- ryfampicyny, takrolimusu, cylostazolu, erlotynibu,
- atazanawiru, sakwinawiru, klopidogrelu,
- metotreksatu w dużych dawkach,
- ziela dziurawca.
Dłuższe stosowanie i badania laboratoryjne
Ulotka opisuje osobno sytuację, w której ktoś przyjmuje lek dłużej niż maksymalne 14 dni. Po ponad trzech miesiącach może zmniejszyć się stężenie magnezu we krwi, co objawia się zmęczeniem, mimowolnymi skurczami mięśni, dezorientacją, drgawkami, zawrotami głowy lub przyspieszoną akcją serca – o takich objawach trzeba niezwłocznie powiedzieć lekarzowi.
Omeprazol zwiększa stężenie chromograniny A, co może zakłócić badania wykrywające guzy neuroendokrynne. Leczenie przerywa się na co najmniej 5 dni przed takim pomiarem, a planowane badanie zgłasza lekarzowi przed przyjęciem leku. Leki z tej grupy mogą też nieznacznie zwiększać ryzyko zakażeń przewodu pokarmowego bakteriami Salmonella i Campylobacter.
Ciąża, karmienie piersią i skład
Charakterystyka podaje, że trzy prospektywne badania epidemiologiczne nie wykazały niekorzystnego wpływu omeprazolu na przebieg ciąży ani zdrowie płodu i noworodka, i dopuszcza stosowanie leku w ciąży. Ulotka zaleca, żeby kobieta w ciąży lub karmiąca piersią poradziła się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem leku. Omeprazol przenika do mleka, a o stosowaniu w czasie karmienia decyduje lekarz.
Kapsułki zawierają laktozę i sacharozę. Nie powinny ich przyjmować osoby z dziedziczną nietolerancją galaktozy lub fruktozy, brakiem laktazy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy albo niedoborem sacharazy-izomaltazy. Lek uznaje się za wolny od sodu. Przy zawrotach głowy lub zaburzeniach widzenia nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.
Możliwe działania niepożądane
Poważne – przerwij leczenie i skontaktuj się z lekarzem
Ulotka wymienia rzadkie, lecz poważne działania, przy których należy zaprzestać przyjmowania leku i niezwłocznie skontaktować się z lekarzem:
- nagły świszczący oddech, obrzęk warg, języka, gardła lub ciała, wysypka, omdlenie lub utrudnione przełykanie,
- zaczerwienienie skóry z pęcherzami lub złuszczaniem, także z krwawieniem w okolicy warg, oczu, ust, nosa i narządów płciowych,
- rozległa wysypka z wysoką temperaturą i powiększonymi węzłami chłonnymi,
- czerwona, łuskowata, rozległa wysypka z guzkami i pęcherzami oraz gorączką,
- zażółcenie skóry, ciemny mocz i zmęczenie.
Pozostałe
Często (u 1 do 10 na 100 osób): ból głowy, biegunka, ból brzucha, zaparcia, wzdęcia, nudności lub wymioty oraz łagodne polipy żołądka.
Niezbyt często: obrzęk stóp i kostek, bezsenność, zawroty głowy, mrowienie, senność, zmiany w wynikach badań wątroby, wysypka, pokrzywka, świąd i ogólne złe samopoczucie.
Rzadko: m.in. zmniejszona liczba krwinek białych lub płytek krwi, małe stężenie sodu we krwi, splątanie lub przygnębienie, zmiana smaku, niewyraźne widzenie, skurcz oskrzeli, suchość w jamie ustnej, grzybica przewodu pokarmowego, wypadanie włosów, bóle stawów i mięśni oraz zapalenie nerek.
Ulotka zwraca uwagę na jeszcze jeden sygnał: gorączka ze znacznym pogorszeniem samopoczucia albo z bólem gardła, szyi lub jamy ustnej może wskazywać na bardzo rzadki niedobór krwinek białych. Wtedy trzeba jak najszybciej zgłosić się do lekarza, wykonać badanie krwi i powiedzieć o przyjmowaniu leku.
Kiedy do lekarza
Ulotka wyznacza konkretną granicę: jeśli po 14 dniach nie nastąpiła poprawa albo pacjent czuje się gorzej, trzeba skontaktować się z lekarzem. Do lekarza trzeba też pójść, gdy leki na zgagę przyjmuje się w sposób ciągły od 4 tygodni lub dłużej, a osoby po 55. roku życia – gdy objawy są nowe albo niedawno zmieniły charakter.
Natychmiastowej pomocy wymagają wymioty krwią, czarne stolce i objawy ciężkiej reakcji alergicznej lub skórnej. Charakterystyka przypomina też, że pacjenci z długotrwale nawracającą niestrawnością lub zgagą powinni zgłaszać się do lekarza w regularnych odstępach czasu – lek może łagodzić objawy i przez to opóźnić rozpoznanie ich przyczyny.
