Czym jest wzdęcie
Wzdęcie to uczucie pełnego i nieprzyjemnie napiętego brzucha. Jest bardzo częste i zwykle da się je złagodzić samodzielnie.
Wzdęcie jest prawdopodobne, gdy:
- brzuch jest pełny albo większy niż zwykle,
- boli albo sprawia dyskomfort,
- burczy i wydaje odgłosy,
- gazy oddawane są częściej niż zazwyczaj.
Skąd się bierze
Najczęstszą przyczyną jest nadmiar gazów w jelitach. Powodują go niektóre pokarmy i napoje – na przykład część warzyw oraz napoje gazowane – a także połykanie powietrza podczas jedzenia.
Przyczyną bywa też problem z trawieniem:
- zaparcia,
- nietolerancja pokarmowa,
- celiakia,
- zespół jelita drażliwego.
Część osób odczuwa wzdęcia w okolicy miesiączki.
NHS zaznacza również, że wzdęcie, które nie mija, bywa objawem poważniejszej choroby, w tym raka jajnika. To nie jest powód do niepokoju przy sporadycznych wzdęciach – jest natomiast powodem, by nie przeczekiwać wzdęć utrzymujących się tygodniami.
Co pomaga
Warto:
- ćwiczyć regularnie – ruch poprawia trawienie i zapobiega wzdęciom, a pomaga też wtedy, gdy brzuch jest już wzdęty,
- jeść z zamkniętymi ustami, żeby nie połykać powietrza,
- pić dużo wody,
- przy zaparciach jeść pokarmy bogate w błonnik rozpuszczalny, takie jak owies albo siemię lniane,
- jeść mniejsze, częstsze posiłki zamiast dużych,
- masować brzuch od prawej do lewej strony, żeby uwolnić uwięziony gaz.
Czego unikać:
- dużej ilości napojów gazowanych, alkoholu oraz kofeiny w kawie i herbacie,
- pokarmów znanych z tego, że powodują gazy – kapusty, fasoli i soczewicy,
- dużych posiłków późno wieczorem oraz garbienia się przy jedzeniu,
- dużej ilości produktów przetworzonych, słodkich, ostrych i tłustych,
- pokarmu, którego nie tolerujesz, jeśli masz nietolerancję pokarmową.
Preparaty z apteki
Farmaceuta może polecić:
- symetykon, który ułatwia usuwanie gazów,
- środek przeczyszczający, jeśli przyczyną wzdęć są zaparcia.
Leczenie wzdęć często nie jest jednak potrzebne, a gdy jest – zależy od przyczyny. Lekarz może skierować do dietetyka, jeśli ogólne zalecenia dietetyczne nie pomagają, albo do specjalisty na badania.
Jak dawkuje się symetykon
Symetykon nie wchłania się z przewodu pokarmowego – działa mechanicznie, zmniejszając napięcie powierzchniowe pęcherzyków gazu, dzięki czemu łatwiej się one łączą i wydostają. Charakterystyka preparatu w kroplach podaje dawkowanie w kroplach, gdzie 25 kropli odpowiada 1 ml:
- młodzież od 14 lat i dorośli – 50 kropli (2 ml), 3 do 5 razy na dobę,
- dzieci i młodzież 6–14 lat – 25 do 50 kropli (1–2 ml), 3 do 5 razy na dobę,
- dzieci 1–6 lat – 25 kropli (1 ml), 3 do 5 razy na dobę,
- niemowlęta powyżej 1. miesiąca życia – 13 do 25 kropli do butelki z mlekiem przed karmieniem lub po nim; nie więcej niż 12 razy na dobę.
Preparat można przyjmować bezpośrednio przed posiłkiem, w jego trakcie albo po nim. Poza wzdęciami ma jeszcze dwa zarejestrowane zastosowania: przygotowanie do badań obrazowych jamy brzusznej i gastroskopii oraz zmniejszanie pienienia przy zatruciu detergentami.
Kiedy do lekarza
Umów wizytę, jeśli:
- czujesz się wzdęty regularnie,
- zmieniłeś dietę, a wzdęcia nie ustępują,
- wzdęciom towarzyszy niezamierzona utrata masy ciała,
- wzdęciom towarzyszy krew w stolcu.
Pilnej porady wymaga sytuacja, gdy wzdęciu towarzyszą:
- wymioty, biegunka albo zaparcie,
- ból brzucha,
- gorączka albo uczucie gorąca, zimna i dreszczy,
- obrzęk albo wyczuwalny guz w brzuchu,
- niemożność oddania moczu, stolca ani gazów,
- pieczenie w klatce piersiowej wywołane cofaniem się kwasu, czyli zgaga.
Natychmiast, gdy
Przy wzdętym, powiększonym brzuchu i jednocześnie:
- bardzo silnym bólu brzucha, który pojawił się nagle,
- wymiotach z krwią albo przypominających fusy z kawy,
- dużych trudnościach z oddychaniem – gdy łapiesz powietrze, krztusisz się albo nie jesteś w stanie wydusić słowa.