Na co działa Alepton
Alepton zawiera 100 mg kwasu acetylosalicylowego w tabletce dojelitowej. W małych dawkach substancja należy według ulotki do leków przeciwpłytkowych: utrudnia płytkom krwi udział w tworzeniu zakrzepów, które w tętnicach serca prowadzą do zawału lub napadu dławicy, a w mózgu – do udaru. Lek wprowadza do obrotu Biofarm.
Charakterystyka wymienia następujące wskazania:
- profilaktyka wtórna zawału mięśnia sercowego,
- zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym u pacjentów ze stabilną dławicą piersiową,
- niestabilna dławica piersiowa stwierdzona w wywiadzie, z wyjątkiem fazy ostrej,
- zapobieganie niedrożności przeszczepu naczyniowego po pomostowaniu aortalno-wieńcowym (CABG),
- angioplastyka wieńcowa, z wyjątkiem fazy ostrej,
- profilaktyka wtórna przemijającego napadu niedokrwiennego mózgu (TIA) i incydentów niedokrwiennych mózgowo-naczyniowych, pod warunkiem wykluczenia krwawienia śródmózgowego.
Charakterystyka zawiera dwa ważne zastrzeżenia. Lek nie jest zalecany w stanach nagłych, a jego stosowanie ogranicza się do profilaktyki w leczeniu długotrwałym. Charakterystyka stwierdza też, że nie jest odpowiedni do stosowania jako lek przeciwzapalny, przeciwbólowy lub przeciwgorączkowy. Lek jest dostępny bez recepty, ale ulotka zabrania przekraczania dawki zaleconej przez lekarza.
Dawkowanie
Dawki z charakterystyki dla dorosłych, przyjmowane raz na dobę:
| Wskazanie | Zalecana dawka dobowa |
|---|---|
| Profilaktyka wtórna zawału | 75–160 mg |
| Stabilna dławica piersiowa, niestabilna dławica w wywiadzie | 75–160 mg |
| Po pomostowaniu aortalno-wieńcowym i angioplastyce | 75–160 mg |
| Po TIA lub incydencie niedokrwiennym mózgu | 75–300 mg |
Dawka dobowa nie powinna przekraczać 300 mg. Charakterystyka dodaje, że przy ustalaniu dawki uwzględnia się krajowe i lokalne wytyczne, a leczenie długotrwałe prowadzi się możliwie najmniejszą dawką. Według ulotki leku nie wolno przerywać bez konsultacji z lekarzem.
Tabletki połyka się w całości, popijając pół szklanki wody. Otoczka chroni przed działaniem soku żołądkowego, dlatego nie należy ich kruszyć, łamać ani żuć. Po pominięciu dawki czeka się do pory kolejnej i postępuje jak zwykle, bez dawki podwójnej.
Osoby starsze i młodzież
U osób w podeszłym wieku stosuje się zwykłą dawkę dla dorosłych, o ile nie mają ciężkiej niewydolności nerek lub wątroby, ale leczenie trzeba regularnie oceniać – ta grupa jest bardziej podatna na działania niepożądane, zwłaszcza krwawienia z przewodu pokarmowego. Dzieciom i młodzieży poniżej 16 lat leku nie podaje się, chyba że wyraźnie zaleci to lekarz, bo kwas acetylosalicylowy może u dzieci wywołać zespół Reye’a – bardzo rzadką, zagrażającą życiu chorobę mózgu i wątroby.
Przeciwwskazania i ostrzeżenia
Charakterystyka wymienia jako przeciwwskazania:
- nadwrażliwość na związki kwasu acetylosalicylowego, niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) lub którąkolwiek substancję pomocniczą,
- astmę wywołaną w przeszłości przez salicylany lub NLPZ,
- ostrą chorobę wrzodową przewodu pokarmowego,
- krwawienie z przewodu pokarmowego lub perforację w wywiadzie, wywołane wcześniejszym leczeniem NLPZ,
- czynny lub nawracający wrzód trawienny albo krwotok z żołądka lub dwunastnicy,
- skazę krwotoczną i zaburzenia krzepnięcia, np. hemofilię i trombocytopenię,
- ciężką niewydolność wątroby, nerek lub serca,
- metotreksat w dawce większej niż 15 mg na tydzień,
- duże dawki w trzecim trymestrze ciąży – szczegóły niżej.
Ulotka formułuje przeciwwskazanie wrzodowe szerzej: leku nie przyjmuje się, jeśli wrzód żołądka lub jelita cienkiego występuje aktualnie lub występował w przeszłości. Wymienia też obrzęk twarzy, ust, gardła lub języka po salicylanach albo NLPZ.
Kiedy najpierw porozmawiać z lekarzem
Ulotka każe skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem leczenia przy:
- zaburzeniach czynności nerek, wątroby lub serca,
- przebytym owrzodzeniu lub krwawieniu, np. z żołądka,
- niekontrolowanym wysokim ciśnieniu krwi,
- astmie, wysokiej gorączce, polipach nosa lub innych przewlekłych chorobach układu oddechowego,
- dnie moczanowej w przeszłości,
- obfitych miesiączkach,
- niedoborze dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej.
Lekarza trzeba uprzedzić o przyjmowaniu Aleptonu przed każdym zabiegiem, nawet usunięciem zęba, bo lek zwiększa ryzyko krwawienia. Według charakterystyki może być konieczne czasowe przerwanie leczenia. Należy też unikać odwodnienia, bo wtedy kwas acetylosalicylowy może zaburzyć czynność nerek. Tabletka zawiera 60 mg laktozy.
Interakcje
Jedynym połączeniem przeciwwskazanym jest metotreksat w dawce powyżej 15 mg na tydzień. Ulotka prosi o poinformowanie lekarza lub farmaceuty m.in. o przyjmowaniu:
- leków przeciwpłytkowych, przeciwzakrzepowych i rozpuszczających zakrzepy, np. warfaryny, heparyny, klopidogrelu,
- NLPZ, np. ibuprofenu, oraz steroidów i metamizolu,
- leków na nadciśnienie, w tym moczopędnych i inhibitorów ACE,
- digoksyny, litu, cyklosporyny i takrolimusu,
- leków przeciwpadaczkowych (walproinian, fenytoina), acetazolamidu i leków na dnę moczanową, np. probenecydu,
- leków przeciwcukrzycowych, np. glibenklamidu i insuliny,
- leków przeciwdepresyjnych z grupy SSRI, np. sertraliny lub paroksetyny.
Charakterystyka zaznacza, że ibuprofen i metamizol mogą osłabiać działanie kwasu acetylosalicylowego na płytki krwi. Alkohol zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego.
Ciąża i karmienie piersią
Jeśli kobieta jest w ciąży, karmi piersią albo planuje ciążę, przed zastosowaniem leku powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty. W ciągu pierwszych 6 miesięcy ciąży Aleptonu nie przyjmuje się, chyba że jest to bezwzględnie konieczne i zalecone przez lekarza. Od 20. tygodnia ciąży stosowanie dłuższe niż kilka dni może zaburzyć pracę nerek dziecka i prowadzić do małowodzia albo zwężenia przewodu tętniczego.
W trzecim trymestrze dokumenty nie mówią jednym głosem, co przy tabletce 100 mg ma znaczenie praktyczne:
- ulotka i punkt charakterystyki o przeciwwskazaniach wykluczają dawki większe niż 100 mg na dobę, a przy dawkach do 100 mg włącznie ulotka wymaga ścisłej kontroli położniczej,
- punkt charakterystyki o ciąży uznaje za przeciwwskazane dawki 100 mg na dobę i większe.
Kobiety karmiące piersią według ulotki nie powinny przyjmować kwasu acetylosalicylowego, chyba że zaleci to lekarz. Charakterystyka uznaje, że krótkotrwałe stosowanie zalecanych dawek nie wymaga przerwania karmienia, ale przy stosowaniu długotrwałym lub dużych dawkach karmienie trzeba przerwać.
Działania niepożądane
Najczęstsze są dolegliwości przewodu pokarmowego:
- często – nudności, wymioty, biegunka, niestrawność oraz zwiększona skłonność do krwawienia,
- niezbyt często – pokrzywka, katar, trudności w oddychaniu,
- rzadko – ciężkie krwawienie z żołądka lub jelit, krwawienie mózgowe, zmiany liczby krwinek, skurcz oskrzeli i napad astmy, zapalenie naczyń, wybroczyny, ciężkie reakcje skórne i alergiczne oraz obfite lub przedłużające się miesiączki,
- częstość nieznana – szumy uszne i osłabienie słuchu, ból i zawroty głowy, wrzód żołądka lub jelita i perforacja, zaburzenia czynności nerek i wątroby, duże stężenie kwasu moczowego albo małe stężenie cukru we krwi.
Charakterystyka dodaje, że krwawienia z nosa i dziąseł mogą utrzymywać się jeszcze 4 do 8 dni po odstawieniu leku. Według ulotki Alepton nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów. Przechowuje się go w temperaturze do 30°C, w oryginalnym opakowaniu, które chroni przed wilgocią.
Kiedy do lekarza
Ulotka każe przerwać przyjmowanie leku i natychmiast skontaktować się z lekarzem, gdy wystąpią:
- nagły świszczący oddech, obrzęk ust, twarzy lub ciała, wysypka, omdlenie albo trudności w połykaniu,
- zaczerwienienie skóry z pęcherzami lub łuszczenie skóry, czasem z wysoką gorączką i bólem stawów,
- nieoczekiwane krwawienie: kaszel z krwią, krew w wymiotach lub moczu, smoliste stolce.
Każde nietypowe krwawienie trzeba zgłosić lekarzowi. Po przyjęciu zbyt dużej liczby tabletek należy natychmiast skontaktować się z lekarzem albo udać się na szpitalny oddział ratunkowy, zabierając opakowanie. Przedawkowanie może objawiać się dzwonieniem w uszach, osłabieniem słuchu, bólem i zawrotami głowy, splątaniem, nudnościami i wymiotami.