Bonacard

Na co działa Bonacard

Bonacard zawiera 150 mg kwasu acetylosalicylowego w tabletce dojelitowej. W tej dawce substancja nie działa tu jako lek przeciwbólowy, tylko hamuje zlepianie się (agregację) płytek krwi. Według ulotki lek jest przeznaczony do długotrwałego, profilaktycznego stosowania w chorobach grożących powstaniem zakrzepów i zatorów w naczyniach krwionośnych.

Charakterystyka wymienia chorobę niedokrwienną serca oraz sytuacje kliniczne, w których celowe jest hamowanie agregacji płytek:

• zapobieganie zawałowi serca u osób dużego ryzyka,
• świeży zawał serca lub podejrzenie świeżego zawału,
• niestabilna choroba wieńcowa,
• prewencja wtórna u osób po przebytym zawale serca,
• stan po wszczepieniu pomostów aortalno-wieńcowych i po angioplastyce wieńcowej,
• zapobieganie napadom przejściowego niedokrwienia mózgu (TIA) i niedokrwiennemu udarowi mózgu u pacjentów z TIA oraz stan po przebytym udarze niedokrwiennym u tych pacjentów,
• zarostowa miażdżyca tętnic obwodowych,
• zapobieganie zakrzepicy naczyń wieńcowych u pacjentów z mnogimi czynnikami ryzyka,
• zapobieganie zakrzepicy żylnej i zatorowi płuc u pacjentów długotrwale unieruchomionych, np. po dużych zabiegach chirurgicznych, jako uzupełnienie innych sposobów profilaktyki.

To nie są wskazania do doraźnego stosowania ani do leczenia bólu. Lek jest dostępny bez recepty, ale ulotka zastrzega, że dawkę właściwą dla danego pacjenta i czas stosowania określa lekarz. Bonacard wprowadza do obrotu Eubioco1. Dawkę 150 mg w tabletkach dojelitowych ma także Acard innego podmiotu odpowiedzialnego.

Dawkowanie

Charakterystyka podaje, że najczęściej stosuje się 1 tabletkę 150 mg na dobę, w czasie lub po posiłku. Tabletkę połyka się w całości, popijając wodą. W wymienionych wyżej wskazaniach przewlekłych zakres dawki dobowej wynosi zwykle 75–150 mg, ale jeśli potrzebna jest dawka 75 mg, trzeba przyjąć inny produkt leczniczy zawierający 75 mg kwasu acetylosalicylowego – tak mówią zarówno charakterystyka, jak i ulotka.

Otoczka zapobiega rozpadowi tabletki w żołądku i chroni jego błonę śluzową przed drażniącym działaniem substancji. W razie pominięcia dawki kolejną przyjmuje się o wyznaczonej porze, bez dawki podwójnej.

Wyjątek: świeży zawał serca

Dokumenty opisują jedną sytuację, w której tabletek nie połyka się w całości. W świeżym zawale albo przy jego podejrzeniu dawka początkowa to jednorazowo 300 mg, czyli 2 tabletki po 150 mg, które trzeba bardzo dokładnie rozgryźć, żeby przyspieszyć wchłanianie. Charakterystyka zastrzega, że tabletki dojelitowe stosuje się w tej sytuacji, gdy nie jest dostępny kwas acetylosalicylowy w tabletkach niepowlekanych.

Przeciwwskazania i ostrzeżenia

Charakterystyka wymienia jako przeciwwskazania:

• nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, inne salicylany lub którąkolwiek substancję pomocniczą,
• skazę krwotoczną,
• czynną chorobę wrzodową żołądka lub dwunastnicy,
• ciężką niewydolność nerek, wątroby lub serca,
• napady tzw. astmy aspirynowej w przeszłości, wywołane salicylanami lub innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi,
• jednoczesne przyjmowanie metotreksatu w dawce 15 mg na tydzień lub większej,
• ostatni trymestr ciąży,
• infekcje wirusowe u dzieci do 12 lat – ze względu na ryzyko zespołu Reye’a, rzadkiej, ale ciężkiej choroby uszkadzającej wątrobę i mózg.

Ulotka formułuje część z nich szerzej. Wymienia chorobę wrzodową żołądka lub dwunastnicy bez słowa „czynna” i zalicza do przeciwwskazań także jednoczesne leczenie lekami przeciwzakrzepowymi, np. pochodnymi kumaryny lub heparyną. W charakterystyce to połączenie nie jest przeciwwskazaniem, tylko sytuacją wymagającą rozważenia stosunku ryzyka do korzyści. Ulotka dodaje też, że leku nie stosuje się u dzieci poniżej 12 lat.

Kiedy najpierw porozmawiać z lekarzem

Ulotka prosi o rozmowę z lekarzem, farmaceutą lub pielęgniarką przed rozpoczęciem leczenia m.in. przy:

• uczuleniu na leki przeciwzapalne i przeciwreumatyczne, astmie, przewlekłych chorobach układu oddechowego i polipach nosa,
• przebytej chorobie wrzodowej żołądka i jelit,
• zaburzeniach czynności nerek lub wątroby,
• obfitych krwawieniach miesiączkowych, krwotokach macicznych, stosowaniu wkładki wewnątrzmacicznej, nadciśnieniu tętniczym i niewydolności serca,
• niedoborze dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej,
• ciąży w pierwszym i drugim trymestrze oraz karmieniu piersią.

Leku nie stosuje się przez co najmniej 5 dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym, także niewielkim, jak usunięcie zęba, bo kwas acetylosalicylowy wydłuża czas krwawienia. Nawet w małych dawkach hamuje też wydalanie kwasu moczowego, co u pacjentów ze zmniejszonym wydalaniem kwasu moczowego może wywołać napad dny moczanowej. U osób po 65. roku życia ulotka zaleca stosowanie szczególnie ostrożne, pod nadzorem lekarza.

Tabletka zawiera laktozę oraz sodu laurylosiarczan, który według charakterystyki rzadko może powodować ciężkie reakcje nadwrażliwości i skurcz oskrzeli.

Interakcje

Jedynym połączeniem przeciwwskazanym jest metotreksat w dawce 15 mg na tydzień lub większej. Szczególnej ostrożności i wcześniejszej konsultacji z lekarzem wymaga według ulotki przyjmowanie Bonacardu m.in. z:

• ibuprofenem, metamizolem i innymi lekami przeciwzapalnymi,
• lekami przeciwzakrzepowymi, trombolitycznymi i innymi lekami hamującymi zlepianie się płytek, np. tyklopidyną,
• lekami przeciwdepresyjnymi, np. fluoksetyną lub paroksetyną,
• lekami przeciwcukrzycowymi i insuliną,
• lekami moczopędnymi, przeciwnadciśnieniowymi, glikokortykosteroidami, digoksyną, kwasem walproinowym, acetazolamidem i lekami na dnę moczanową.

Charakterystyka zaznacza, że ibuprofen może osłabiać hamujący wpływ małych dawek kwasu acetylosalicylowego na płytki krwi, a u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem sercowo-naczyniowym – jego działanie ochronne. Metamizol może zmniejszać ten wpływ w podobny sposób.

Ciąża i karmienie piersią

Według ulotki Bonacard można stosować w pierwszych 6 miesiącach ciąży jedynie po konsultacji z lekarzem, a w ostatnim trymestrze leku się nie stosuje, bo może powodować komplikacje okołoporodowe u matki i noworodka. Charakterystyka dodaje, że jeśli kwas acetylosalicylowy jest potrzebny w pierwszym lub drugim trymestrze, podaje się najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas.

Kwas acetylosalicylowy przenika w niewielkiej ilości do mleka. Ulotka każe przed zastosowaniem leku poradzić się lekarza i nie zaleca karmienia piersią podczas długotrwałego stosowania dużych dawek. Lek może przemijająco niekorzystnie wpływać na płodność u kobiet.

Działania niepożądane

Często występują objawy niestrawności – zgaga, nudności, wymioty – oraz bóle brzucha. Rzadko pojawiają się stany zapalne żołądka i jelit, choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy oraz przemijające zaburzenia czynności wątroby.

Ze względu na działanie na płytki krwi lek zwiększa ryzyko krwawień i wydłuża ich czas. Opisywano krwiaki, krwawienia z nosa, dziąseł i dróg moczowo-płciowych oraz krwotok okołooperacyjny. Rzadko lub bardzo rzadko zdarzają się ciężkie krwawienia, w tym z przewodu pokarmowego i krwotok mózgowy – szczególnie u osób z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym. Utrata krwi może prowadzić do niedokrwistości, której objawami są osłabienie i bladość.

Bardzo rzadko występują ciężkie reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia czynności nerek i obniżenie stężenia glukozy we krwi. Zawroty głowy i szumy uszne są zwykle objawami przedawkowania. Według ulotki lek nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów.

Kiedy do lekarza

Ulotka każe przerwać stosowanie leku i natychmiast skontaktować się z lekarzem, gdy pojawią się:

• pierwsze objawy nadwrażliwości, np. obrzęk twarzy, warg, języka lub gardła utrudniający oddychanie lub przełykanie,
• krwawienia, np. z przewodu pokarmowego – ich objawem są czarne stolce – albo krwotoki.

Po przyjęciu większej dawki niż zalecana trzeba niezwłocznie zwrócić się do lekarza lub farmaceuty, a przy ciężkim zatruciu – przewieźć pacjenta na szpitalny oddział ratunkowy. Przedawkowanie u osób starszych i małych dzieci może prowadzić do zgonu. Z lekarzem trzeba się też skontaktować, jeśli któryś z objawów niepożądanych się nasila.