Na co działa Acecardin
Acecardin zawiera 75 mg kwasu acetylosalicylowego w tabletce dojelitowej. To ta sama substancja co w lekach przeciwbólowych, ale w małej dawce pełni inną rolę: hamuje zlepianie się (agregację) płytek krwi. Według ulotki lek jest przeznaczony do długotrwałego, profilaktycznego stosowania w chorobach grożących powstaniem zakrzepów i zatorów w naczyniach krwionośnych.
Charakterystyka wymienia chorobę niedokrwienną serca oraz sytuacje kliniczne, w których celowe jest hamowanie agregacji płytek:
- zapobieganie zawałowi serca u osób dużego ryzyka,
- świeży zawał serca lub podejrzenie świeżego zawału,
- niestabilna choroba wieńcowa,
- prewencja wtórna u osób po przebytym zawale serca,
- stan po wszczepieniu pomostów aortalno-wieńcowych i po angioplastyce wieńcowej,
- zapobieganie napadom przejściowego niedokrwienia mózgu (TIA) i niedokrwiennemu udarowi mózgu u pacjentów z TIA oraz stan po przebytym udarze niedokrwiennym u tych pacjentów,
- zarostowa miażdżyca tętnic obwodowych,
- zapobieganie zakrzepicy naczyń wieńcowych u pacjentów z mnogimi czynnikami ryzyka,
- zapobieganie zakrzepicy żylnej i zatorowi płuc u pacjentów długotrwale unieruchomionych, np. po dużych zabiegach chirurgicznych, jako uzupełnienie innych sposobów profilaktyki.
To nie są wskazania do doraźnego stosowania ani do leczenia bólu. Lek jest dostępny bez recepty, ale ulotka zastrzega, że dawkę właściwą dla danego pacjenta i czas stosowania określa lekarz. Tę samą dawkę 75 mg w tabletkach dojelitowych ma też Acard innego podmiotu odpowiedzialnego. Acecardin wprowadza do obrotu Dr. Max Pharma, a w rejestrze figuruje z nazwą poprzednią Eubiocard.
Dawkowanie
Charakterystyka podaje, że najczęściej stosuje się 1–2 tabletki 75 mg na dobę, czyli 75–150 mg. W każdym z wymienionych wyżej wskazań przewlekłych zakres dawki dobowej wynosi zwykle 75–150 mg. Tabletki przyjmuje się doustnie, w czasie lub po posiłku, i połyka w całości, popijając wodą.
Tabletka ma otoczkę, która zapobiega jej rozpadowi w żołądku i chroni błonę śluzową żołądka przed drażniącym działaniem kwasu acetylosalicylowego. W razie pominięcia dawki kolejną przyjmuje się o wyznaczonej porze, bez dawki podwójnej.
Wyjątek: świeży zawał serca
Dokumenty opisują jedną sytuację, w której tabletek nie połyka się w całości. W świeżym zawale albo przy jego podejrzeniu dawka początkowa to jednorazowo 300 mg, czyli 4 tabletki po 75 mg, które trzeba bardzo dokładnie rozgryźć, żeby przyspieszyć wchłanianie. Charakterystyka zastrzega, że tabletki dojelitowe stosuje się w tej sytuacji, gdy nie jest dostępny kwas acetylosalicylowy w tabletkach niepowlekanych.
Przeciwwskazania i ostrzeżenia
Charakterystyka wymienia jako przeciwwskazania:
- nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, inne salicylany lub którąkolwiek substancję pomocniczą,
- skazę krwotoczną,
- czynną chorobę wrzodową żołądka lub dwunastnicy,
- ciężką niewydolność nerek, wątroby lub serca,
- napady tzw. astmy aspirynowej w przeszłości, wywołane salicylanami lub innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi,
- jednoczesne przyjmowanie metotreksatu w dawce 15 mg na tydzień lub większej,
- dawki powyżej 100 mg na dobę w trzecim trymestrze ciąży,
- infekcje wirusowe u dzieci do 12 lat – ze względu na ryzyko zespołu Reye’a, rzadkiej, ale ciężkiej choroby uszkadzającej wątrobę i mózg.
Ulotka formułuje część z nich szerzej. Wymienia chorobę wrzodową żołądka lub dwunastnicy bez słowa „czynna” i zalicza do przeciwwskazań także jednoczesne leczenie lekami przeciwzakrzepowymi, np. pochodnymi kumaryny lub heparyną. W charakterystyce to połączenie nie jest przeciwwskazaniem, tylko sytuacją wymagającą rozważenia stosunku ryzyka do korzyści. Ulotka dodaje też, że leku nie stosuje się u dzieci poniżej 12 lat.
Kiedy najpierw porozmawiać z lekarzem
Ulotka prosi o rozmowę z lekarzem lub farmaceutą przed rozpoczęciem leczenia m.in. przy:
- uczuleniu na leki przeciwzapalne i przeciwreumatyczne, astmie, przewlekłych chorobach układu oddechowego i polipach nosa,
- przebytej chorobie wrzodowej żołądka i jelit,
- zaburzeniach czynności nerek lub wątroby,
- obfitych krwawieniach miesiączkowych, krwotokach macicznych, stosowaniu wkładki wewnątrzmacicznej, nadciśnieniu tętniczym i niewydolności serca,
- niedoborze dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej,
- ciąży w pierwszym i drugim trymestrze oraz karmieniu piersią.
Leku nie stosuje się przez co najmniej 5 dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym, także niewielkim, jak usunięcie zęba. Charakterystyka tłumaczy, że kwas acetylosalicylowy wydłuża czas krwawienia w trakcie i po zabiegu. Nawet w małych dawkach hamuje też wydalanie kwasu moczowego, co u pacjentów ze zmniejszonym wydalaniem kwasu moczowego może wywołać napad dny moczanowej. U osób po 65. roku życia ulotka zaleca stosowanie szczególnie ostrożne, pod nadzorem lekarza.
Interakcje
Jedynym połączeniem przeciwwskazanym jest metotreksat w dawce 15 mg na tydzień lub większej. Szczególnej ostrożności i wcześniejszej konsultacji z lekarzem wymaga według ulotki przyjmowanie Acecardinu m.in. z:
- ibuprofenem i innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi,
- lekami przeciwzakrzepowymi, trombolitycznymi i innymi lekami hamującymi zlepianie się płytek, np. tyklopidyną,
- lekami przeciwdepresyjnymi, np. fluoksetyną lub paroksetyną,
- lekami przeciwcukrzycowymi i insuliną,
- lekami moczopędnymi, przeciwnadciśnieniowymi, glikokortykosteroidami, digoksyną, kwasem walproinowym, acetazolamidem i lekami na dnę moczanową.
Charakterystyka zaznacza, że ibuprofen może osłabiać hamujący wpływ małych dawek kwasu acetylosalicylowego na płytki krwi, a u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem sercowo-naczyniowym – jego działanie ochronne. Podobnie metamizol może zmniejszać to działanie, dlatego ulotka wymienia go wśród sytuacji wymagających rozmowy z lekarzem.
Ciąża i karmienie piersią
W ostatnich 3 miesiącach ciąży nie wolno stosować dawki większej niż 100 mg na dobę, a przy dawce do 100 mg włącznie konieczna jest według ulotki ścisła kontrola położnicza. W pierwszych 6 miesiącach ciąży leku nie stosuje się, chyba że lekarz uzna to za bezwzględnie konieczne. Od 20. tygodnia ciąży przyjmowanie przez dłużej niż kilka dni może zaburzyć pracę nerek dziecka i prowadzić do małowodzia albo zwężenia przewodu tętniczego.
Kwas acetylosalicylowy przenika w niewielkiej ilości do mleka. Ulotka każe przed zastosowaniem leku poradzić się lekarza i nie zaleca karmienia piersią podczas długotrwałego stosowania dużych dawek.
Działania niepożądane
Często występują objawy niestrawności – zgaga, nudności, wymioty – oraz bóle brzucha. Rzadko pojawiają się stany zapalne żołądka i jelit, choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy oraz przemijające zaburzenia czynności wątroby.
Ze względu na działanie na płytki krwi lek zwiększa ryzyko krwawień i wydłuża ich czas. Opisywano krwiaki, krwawienia z nosa, dziąseł i dróg moczowo-płciowych oraz krwotok okołooperacyjny. Rzadko lub bardzo rzadko zdarzają się ciężkie krwawienia, w tym z przewodu pokarmowego i krwotok mózgowy – szczególnie u osób z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym. Utrata krwi może prowadzić do niedokrwistości, której objawami są osłabienie i bladość.
Bardzo rzadko występują ciężkie reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia czynności nerek i obniżenie stężenia glukozy we krwi. Zawroty głowy i szumy uszne są zwykle objawami przedawkowania. Lek zawiera niewielką ilość laktozy, a według ulotki nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów.
Kiedy do lekarza
Ulotka każe przerwać stosowanie leku i natychmiast skontaktować się z lekarzem, gdy pojawią się:
- pierwsze objawy nadwrażliwości, np. obrzęk twarzy, warg, języka lub gardła utrudniający oddychanie lub przełykanie,
- krwawienia, np. z przewodu pokarmowego – ich objawem są czarne stolce – albo krwotoki.
Po przyjęciu większej dawki niż zalecana trzeba niezwłocznie zwrócić się do lekarza lub farmaceuty, a przy ciężkim zatruciu – przewieźć pacjenta na szpitalny oddział ratunkowy. Przedawkowanie u osób starszych i małych dzieci może prowadzić do zgonu. Z lekarzem trzeba się też skontaktować, jeśli któryś z objawów niepożądanych się nasila.