Na co działa Smecta
Smecta to proszek do sporządzania zawiesiny doustnej w saszetkach. Jedna saszetka zawiera 3 g diosmektytu w postaci glinokrzemianu – substancji z grupy adsorbentów jelitowych. Lek jest dostępny bez recepty w opakowaniach po 10 lub 30 saszetek, a podmiotem odpowiedzialnym jest MAYOLY PHARMA FRANCE.
Według charakterystyki Smecta nie ulega wchłanianiu ani metabolizmowi. Pozostaje w okolicy nabłonka od strony światła jelita i jest wydalana z kałem. Dzięki strukturze warstwowej i dużej lepkości powleka błonę śluzową przewodu pokarmowego i wykazuje silne właściwości adsorpcyjne w stosunku do enterotoksyn, bakterii i wirusów. Szerzej mechanizm opisujemy na stronie substancji.
Charakterystyka wymienia dwa wskazania:
- ostra biegunka u dorosłych oraz u dzieci w wieku powyżej 2 lat – u dzieci w połączeniu ze stosowaniem doustnego płynu nawadniającego,
- przewlekła biegunka czynnościowa u dorosłych – w leczeniu objawowym.
Innych wskazań dokumenty leku nie podają. Ogólne zasady postępowania, w tym nawadnianie i objawy, przy których biegunka wymaga pilnej porady, zebraliśmy na stronie o biegunce.
Dawkowanie
Ostra biegunka
- dzieci powyżej 2 lat – 2 saszetki na dobę; na początku epizodu dawkę można podwoić, czyli podać do 4 saszetek na dobę,
- dorośli – zazwyczaj 3 saszetki na dobę; na początku epizodu dawkę można podwoić, czyli podać do 6 saszetek na dobę.
Leczenie trwa 2 do 3 dni. Jeśli biegunka się nasili albo nie ustąpi, trzeba skontaktować się z lekarzem. Dokumenty podają liczbę saszetek na dobę, ale nie określają odstępów w godzinach między kolejnymi dawkami ani tego, czy lek przyjmować przed posiłkiem, czy po nim.
Przewlekła biegunka czynnościowa
U dorosłych dawka wynosi zazwyczaj 3 saszetki na dobę. Nie zaleca się długotrwałego ani częstego stosowania Smecty bez konsultacji z lekarzem. U dzieci przewlekłe stosowanie leku jest niewskazane, a u niemowląt i dzieci do 2 lat Smecty nie stosuje się wcale – leczeniem referencyjnym jest u nich doustny płyn nawadniający. Po pominięciu dawki nie należy przyjmować podwójnej, żeby ją uzupełnić.
Jak przygotować zawiesinę
Zawartość saszetki należy wymieszać z płynem bezpośrednio przed podaniem, aż do uzyskania zawiesiny. Ulotka rozróżnia dwa sposoby:
- dorośli – zawartość saszetki można rozpuścić w połowie szklanki wody,
- dzieci powyżej 2 lat – zawartość saszetki można rozpuścić w butelce z 50 ml wody i podawać małymi porcjami w ciągu dnia albo wymieszać z pokarmami półpłynnymi: bulionem, gotowanymi owocami, przecierami, gotowymi daniami dla dzieci.
Temperatury wody ulotka ani charakterystyka nie podają. Saszetki przechowuje się w suchym miejscu, niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.
Odstęp od innych leków
To najważniejsza praktyczna zasada stosowania Smecty. Ze względu na właściwości adsorpcyjne lek może niekorzystnie wpływać na szybkość i stopień wchłaniania innych substancji. Dlatego nie należy podawać żadnych innych leków w tym samym czasie co Smectę, a charakterystyka zaleca 2-godzinną przerwę między nią a każdym innym lekiem.
Zasada dotyczy także innych leków stosowanych przy biegunce, np. preparatów z loperamidem, takich jak Stoperan, albo z nifuroksazydem. Ulotka dodaje, że lekarzowi lub farmaceucie należy powiedzieć o wszystkich lekach przyjmowanych obecnie lub ostatnio, a także o tych, które pacjent planuje przyjmować.
Przeciwwskazania i ostrzeżenia
Smecty nie wolno stosować:
- przy uczuleniu na diosmektyt lub którykolwiek składnik leku,
- u niemowląt i dzieci w wieku do 2 lat.
Nawodnienie
Podczas leczenia biegunki konieczne jest uzupełnianie płynów i elektrolitów. U osłabionych pacjentów oraz u dzieci należy zawsze zapewnić odpowiednie nawodnienie – doustnymi płynami nawadniającymi albo dożylnie, zależnie od nasilenia biegunki, wieku i stanu pacjenta. U dzieci powyżej 2 lat ostrą biegunkę leczy się z wczesnym podawaniem płynu nawadniającego, aby uniknąć odwodnienia.
Ulotka uzupełnia to zasadami diety. Zaleca pić dużo słonych lub słodkich napojów, bo średnie dzienne zapotrzebowanie dorosłego na wodę wynosi 2 litry. Jedzenie należy podtrzymać do ustąpienia biegunki, z wyłączeniem surowych warzyw i owoców, zielonych warzyw, dań pikantnych oraz mrożonych pokarmów i napojów. Preferowane są grillowane mięso i ryż.
Zaparcia i cukry
Przed rozpoczęciem leczenia należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty, jeśli w przeszłości występowały ciężkie zaparcia. Jedna saszetka zawiera też 0,679 g glukozy i 0,27 g sacharozy – trzeba to wziąć pod uwagę przy cukrzycy. Leku nie stosuje się przy nietolerancji fruktozy, zespole złego wchłaniania glukozy-galaktozy ani niedoborze sacharazy-izomaltazy.
W składzie saszetki są także sacharynian sodu oraz aromaty: pomarańczowy i waniliowy. Aromat waniliowy zawiera m.in. alkohol etylowy i lecytynę sojową. Pełny skład substancji pomocniczych podaje punkt 6 ulotki, który warto przejrzeć przy znanych uczuleniach.
Ciąża, karmienie piersią i prowadzenie pojazdów
Dane o stosowaniu Smecty u kobiet w ciąży są ograniczone albo ich brak, a badania na zwierzętach są niewystarczające. Nie zaleca się stosowania leku w ciąży, a w okresie karmienia piersią nie powinien być stosowany. Wpływu na prowadzenie pojazdów nie badano, ale według charakterystyki nie należy się go spodziewać.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym są zaparcia – pojawiły się u około 7% dorosłych i około 1% dzieci. W takim przypadku należy przerwać stosowanie leku, a w razie konieczności wznowić je w mniejszych dawkach. Pozostałe działania wymienione w dokumentach:
- niezbyt często – wysypka,
- rzadko – pokrzywka,
- częstość nieznana – obrzęk naczynioruchowy, świąd, reakcje nadwrażliwości.
Przedawkowanie
Przyjęcie większej niż zalecana dawki może powodować ciężkie zaparcia albo powstanie bezoaru, czyli nagromadzenia się niestrawionych substancji w przewodzie pokarmowym. W takiej sytuacji należy zwrócić się do lekarza.
Kiedy do lekarza
Należy przerwać stosowanie Smecty i natychmiast zwrócić się do lekarza przy objawach reakcji alergicznej:
- zaczerwienienie skóry, świąd, obrzęk,
- obrzęk twarzy i gardła, trudności w oddychaniu, omdlenie lub zapaść – objawy ciężkiej reakcji alergicznej (obrzęku naczynioruchowego).
Kontaktu z lekarzem wymagają także sytuacje, gdy:
- po 2 do 3 dniach nie ma poprawy albo pacjent czuje się gorzej,
- przyjęto większą niż zalecana dawkę,
- lek miałby być stosowany długotrwale albo często.