Na co działa Otrivin
Otrivin zawiera ksylometazolinę w stężeniu 1 mg/ml. To sympatykomimetyk działający na receptory alfa-adrenergiczne w błonie śluzowej nosa: podany donosowo zwęża naczynia krwionośne, przez co zmniejsza przekrwienie i obrzęk.
Charakterystyka wymienia jako wskazanie nadmierne przekrwienie błony śluzowej nosa w przebiegu:
- przeziębienia,
- kataru siennego i alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa,
- zapalenia zatok.
Lek ułatwia odpływ wydzieliny z zapalnie zmienionych zatok przynosowych, a przez zmniejszenie przekrwienia jamy nosowo-gardłowej może być stosowany wspomagająco w zapaleniu ucha środkowego.
Warto rozumieć granicę tego działania: Otrivin usuwa objaw zatkanego nosa, ale nie leczy infekcji ani alergii, która ten katar wywołała.
Jak szybko i jak długo działa
Działanie rozpoczyna się w ciągu 2 minut po podaniu i utrzymuje do dwunastu godzin. Stąd zalecenie, żeby ostatnią dawkę w ciągu dnia przyjąć bezpośrednio przed pójściem spać – wtedy efekt obejmuje całą noc.
Dawkowanie
Dorośli i młodzież powyżej 12 lat – 1 dawka aerozolu do każdego otworu nosowego, do 3 razy na dobę. Nie należy stosować częściej.
Leku nie stosuje się u dzieci poniżej 12 lat. Rejestr zna osobny preparat tej samej marki o mocy 0,5 mg/ml, przeznaczony dla dzieci – o tym, dla kogo jest opakowanie, decyduje moc na pudełku, nie nazwa marki.
Przed pierwszym użyciem pompkę trzeba uruchomić, naciskając ją 5 razy. To samo dotyczy sytuacji, gdy lek nie był używany dłużej niż 7 dni – wtedy wystarczy od 2 do 4 naciśnięć, zależnie od typu pompki.
Charakterystyka dodaje uwagę higieniczną: jedno opakowanie powinno być stosowane tylko przez jednego pacjenta, żeby nie szerzyć zakażenia.
Najwyżej 10 kolejnych dni
To najważniejsze ograniczenie przy tym leku. Charakterystyka wskazuje wprost, że produktu nie należy stosować dłużej niż przez dziesięć kolejnych dni, bo dłuższe lub zbyt częste stosowanie może spowodować nawrót objawów albo zanik błony śluzowej nosa.
Mechanizm jest tu istotny, bo tłumaczy częste doświadczenie: po kilku dniach odtykanie działa coraz krócej, a przerwa daje zatkanie silniejsze niż na początku. To nie jest sygnał, że potrzebna jest większa dawka – to sygnał, żeby lek odstawić.
Przeciwwskazania i ostrożność
Otrivinu nie wolno stosować przy:
- nadwrażliwości na ksylometazolinę lub którąkolwiek substancję pomocniczą,
- jaskrze z wąskim kątem przesączania,
- wysychającym lub zanikowym zapaleniu błony śluzowej nosa,
- po zabiegach chirurgicznych prowadzonych drogą przeznosową oraz po zabiegach przebiegających z odsłonięciem opony twardej,
- u dzieci poniżej 12 lat.
Ostrożności wymagają osoby z nadciśnieniem tętniczym i chorobami układu krążenia. Charakterystyka wyróżnia tu zespół długiego odstępu QT: pacjenci z tym zespołem leczeni ksylometazoliną mogą być bardziej narażeni na ciężkie arytmie komorowe. Ostrożnie stosuje się lek także przy nadczynności tarczycy, cukrzycy, guzie chromochłonnym i rozroście gruczołu krokowego.
W ciąży leku nie należy stosować – ze względu na potencjalne ogólnoustrojowe działanie obkurczające naczynia. W okresie karmienia piersią Otrivin może być stosowany wyłącznie po konsultacji z lekarzem.
Chlorek benzalkoniowy
Każda dawka zawiera 0,014 mg chlorku benzalkoniowego. Charakterystyka zaznacza, że substancja ta może powodować podrażnienie lub obrzęk wewnątrz nosa, zwłaszcza przy długim stosowaniu – czyli działa w tę samą stronę co przekroczenie granicy dziesięciu dni.
Interakcje
Dwie grupy leków wymagają uwagi i obie dotyczą układu nerwowego:
- inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) – ksylometazolina może nasilać ich działanie i wywołać przełom nadciśnieniowy. Nie zaleca się jej stosowania u osób przyjmujących IMAO obecnie ani w ciągu ostatnich dwóch tygodni,
- leki przeciwdepresyjne trój- i czteropierścieniowe – razem z lekami sympatykomimetycznymi mogą nasilić działanie ksylometazoliny, więc takie połączenie również nie jest zalecane.
Możliwe działania niepożądane
Często (u 1 do 10 na 100 osób): ból głowy, suchość błony śluzowej nosa, uczucie dyskomfortu w nosie, pieczenie – także w miejscu podania – oraz nudności.
Niezbyt często: krwawienie z nosa.
Bardzo rzadko: reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, wysypka, świąd), przemijające zaburzenia widzenia oraz nieregularne lub przyspieszone bicie serca.
Przedawkowanie
Nadmierne podanie donosowe albo przypadkowe połknięcie może wywołać silne zawroty głowy, nadmierne pocenie, znaczne obniżenie temperatury ciała, ból głowy, zwolnienie akcji serca, nadciśnienie, depresję oddechową, śpiączkę i drgawki. Po wzroście ciśnienia może wystąpić niedociśnienie.
Małe dzieci są bardziej wrażliwe na działanie toksyczne niż dorośli – to osobny powód, dla którego opakowanie trzeba trzymać poza ich zasięgiem.
Kiedy do lekarza
Do lekarza trzeba pójść, gdy zatkanie nosa nie ustępuje mimo 10 dni stosowania albo gdy po odstawieniu leku wraca silniejsze niż wcześniej. Natychmiastowej pomocy wymagają objawy reakcji uczuleniowej – obrzęk twarzy, języka lub gardła i duszność – oraz kołatanie albo nieregularne bicie serca.