Czym jest Groprinosin
Groprinosin to tabletki zawierające inozynę pranobeks – kompleks inozyny z 4-acetamidobenzoesanem 2-hydroksypropylodimetyloamoniowym w stosunku molarnym 1:3. Podmiotem odpowiedzialnym jest Gedeon Richter Polska. Ta strona opisuje dwie moce tabletek, obie dostępne bez recepty:
- Groprinosin – 500 mg inozyny pranobeks w tabletce, w opakowaniach po 20, 30, 50 lub 60 tabletek,
- Groprinosin Forte – 1000 mg w tabletce, w opakowaniach po 10 lub 30 tabletek.
Obie wersje mają ten sam skład substancji pomocniczych: skrobię ziemniaczaną, powidon K-25 i stearynian magnezu. Pod tą samą marką w Rejestrze Produktów Leczniczych są też syropy – Groprinosin, Groprinosin Forte i wydawany na receptę Groprinosin Baby – oraz Groprinosin Forte w granulacie. To osobne produkty z własnymi ulotkami i nie opisujemy ich tutaj.
Groprinosin a Neosine i Eloprine
Inozynę pranobeks zawierają też leki innych producentów. W Rejestrze Produktów Leczniczych bez recepty figurują m.in.:
- Neosine (Aflofarm) – tabletki 500 mg, Neosine forte 1000 mg oraz syropy,
- Eloprine (Polfarmex) – tabletki 500 mg, Eloprine Forte 1000 mg i syrop Eloprine Forte.
To ta sama substancja czynna w tych samych mocach tabletek, więc różnica dotyczy producenta i nazwy handlowej. Osobną grupą są Neosine Plus i Neosine duo – zawierają oprócz inozyny pranobeks glukonian cynku, a Neosine duo jest wydawany na receptę. Nie są odpowiednikiem Groprinosinu o identycznym składzie.
Na co działa Groprinosin
Charakterystyka opisuje inozynę pranobeks jako syntetyczną pochodną puryny o działaniu immunostymulującym i przeciwwirusowym. Działanie przeciwwirusowe wynika według niej z pobudzenia odpowiedzi odpornościowej organizmu, a w badaniach in vitro lek hamuje namnażanie wirusa opryszczki typu I (HSV-1). Ulotka nazywa Groprinosin lekiem przeciwwirusowym, który pobudza czynność układu odpornościowego.
Zarejestrowane wskazania są jednak tylko dwa:
- wspomagająco u osób o obniżonej odporności, w przypadku nawracających infekcji górnych dróg oddechowych,
- leczenie opryszczki warg i skóry twarzy wywołanej przez wirus opryszczki pospolitej (Herpes simplex).
Pierwsze wskazanie łączy trzy warunki: lek działa wspomagająco, u osoby o obniżonej odporności i przy infekcjach nawracających. Innych zastosowań, np. przy pojedynczej infekcji u osoby bez obniżonej odporności czy w zapobieganiu infekcjom, charakterystyka nie wymienia. Przy opryszczce ulotka zastrzega, że lek może być stosowany tylko u pacjentów, u których zakażenie wirusem opryszczki pospolitej rozpoznano już wcześniej.
Dawkowanie
Dawkę ustala się według masy ciała i nasilenia choroby: 50 mg na kilogram masy ciała na dobę, podzielone na równe dawki przyjmowane kilka razy w ciągu dnia. Dawka maksymalna to 4 g na dobę. U dorosłych, także po 65. roku życia, ulotki przeliczają to na tabletki:
| Wersja | Zwykle | Maksymalnie |
|---|---|---|
| Groprinosin 500 mg | 2 tabletki 3 razy na dobę (3 g) | 2 tabletki 4 razy na dobę (4 g) |
| Groprinosin Forte 1000 mg | 1 tabletka 3 razy na dobę (3 g) | 1 tabletka 4 razy na dobę (4 g) |
Dzieci powyżej 1. roku życia również dostają 50 mg na kilogram masy ciała na dobę, w kilku dawkach podzielonych. U dzieci w 1. roku życia leku nie stosuje się. Dzieciom, które nie potrafią połykać tabletek, ulotki zalecają syrop – odpowiednio Groprinosin albo Groprinosin Forte w syropie.
Jak długo i jak przyjmować
Leczenie trwa zwykle od 5 do 14 dni. Po ustąpieniu objawów lek przyjmuje się jeszcze przez 1 do 2 dni. Przerwanie leczenia wcześniej może według ulotki sprawić, że oczekiwane działanie nie zostanie osiągnięte albo objawy się nasilą. Pominiętą dawkę przyjmuje się zaraz po przypomnieniu, chyba że zbliża się pora następnej – nie stosuje się dawki podwójnej.
Tabletkę popija się odpowiednią ilością płynu, najlepiej wodą. Jeśli trudno ją połknąć, można ją rozkruszyć i rozpuścić w niewielkiej ilości płynu. Wersje różnią się tu jednym szczegółem: linia na tabletce 500 mg ułatwia tylko jej rozkruszenie, a nie podział na równe dawki. Tabletkę Groprinosinu Forte można podzielić na równe dawki.
Kwas moczowy, dna i nerki
Inozynowy składnik leku jest w organizmie przekształcany do kwasu moczowego. Groprinosin może dlatego wywoływać przemijające zwiększenie jego stężenia we krwi i w moczu, zwykle w granicach normy, szczególnie u mężczyzn i osób w podeszłym wieku. Z tego powodu leku nie wolno stosować w trakcie napadu dny moczanowej ani przy zwiększonym stężeniu kwasu moczowego we krwi. Ulotka opisuje napad dny jako silny ból stawu z obrzękiem i zaczerwienieniem skóry.
Z ostrożnością i przy ścisłej kontroli kwasu moczowego stosuje się lek u osób, u których występowały:
- dna moczanowa,
- hiperurykemia, czyli zwiększone stężenie kwasu moczowego,
- kamica moczowa,
- zaburzenia czynności nerek.
Podczas długotrwałego leczenia mogą tworzyć się kamienie nerkowe. Przy leczeniu trwającym 3 miesiące lub dłużej u każdego pacjenta trzeba regularnie kontrolować kwas moczowy we krwi i w moczu, czynność wątroby, morfologię krwi i czynność nerek.
Czego nie łączyć z Groprinosinem
Charakterystyka zaleca ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu:
- inhibitorów oksydazy ksantynowej, np. allopurynolu, stosowanego w leczeniu dny,
- leków zwiększających wydalanie kwasu moczowego z moczem, w tym leków moczopędnych: tiazydowych (np. hydrochlorotiazydu, chlortalidonu, indapamidu) i pętlowych (furosemidu, torasemidu, kwasu etakrynowego).
Groprinosinu nie przyjmuje się w trakcie leczenia immunosupresyjnego, tylko po jego zakończeniu, bo leki immunosupresyjne mogą zmieniać jego działanie. Ulotka wymienia je jako leki stosowane m.in. po przeszczepieniu narządów lub w atopowym zapaleniu skóry. Groprinosin nasila też działanie zydowudyny (AZT), leku stosowanego u osób zakażonych HIV.
Przeciwwskazania i ostrzeżenia
Groprinosinu nie wolno stosować:
- przy uczuleniu na inozynę pranobeks lub którąkolwiek substancję pomocniczą,
- w trakcie napadu dny moczanowej albo przy zwiększonym stężeniu kwasu moczowego we krwi.
Przy ciężkiej reakcji nadwrażliwości – pokrzywce, obrzęku naczynioruchowym, anafilaksji – lek trzeba odstawić. Ulotka każe przerwać leczenie i natychmiast skontaktować się z lekarzem, jeśli pojawi się wysypka, świąd, trudności w oddychaniu albo obrzęk twarzy, warg, gardła lub języka.
Ciąża, karmienie piersią i prowadzenie pojazdów
Wpływu inozyny na rozwój płodu nie badano u ludzi i nie wiadomo, czy przenika do mleka matki. Dlatego Groprinosinu nie podaje się w ciąży ani w okresie karmienia piersią, chyba że lekarz uzna, że korzyści przewyższają ryzyko. Według charakterystyki wpływ leku na prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn jest mało prawdopodobny.
Działania niepożądane
Jedynym stale obserwowanym działaniem niepożądanym zależnym od leku, u dorosłych i u dzieci, jest zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi i w moczu. Zwykle mieści się ono w granicach normy i wraca do normy kilka dni po odstawieniu. Pozostałe działania wymienione w dokumentach:
- często – ból głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty, dolegliwości w nadbrzuszu, świąd, wysypka, ból stawów, zmęczenie i złe samopoczucie, a w badaniach wzrost stężenia mocznika oraz aktywności aminotransferaz i fosfatazy zasadowej,
- niezbyt często – senność lub bezsenność, biegunka, zaparcia, wielomocz i nerwowość,
- częstość nieznana – ból w nadbrzuszu, rumień, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcje nadwrażliwości, w tym reakcja anafilaktyczna i wstrząs anafilaktyczny.
Dokumenty obu wersji różnią się tu szczegółami. Wśród częstych działań charakterystyka tabletek 500 mg podaje dyskomfort w nadbrzuszu, a Forte – bóle w nadbrzuszu, które ulotka Forte nazywa bólem brzucha. Ciężkie reakcje alergiczne według ulotek występują bardzo rzadko, a według charakterystyk ich częstości nie da się określić na podstawie dostępnych danych.
Przedawkowanie
Nie zanotowano przypadków przedawkowania. Na podstawie badań na zwierzętach charakterystyka uznaje za mało prawdopodobne inne ciężkie skutki niż wyraźne zwiększenie stężenia kwasu moczowego. Leczenie jest objawowe. Ulotka każe w razie jakichkolwiek wątpliwości natychmiast skontaktować się z lekarzem.
Kiedy do lekarza
Jeśli po 5–14 dniach nie nastąpiła poprawa albo pacjent czuje się gorzej, ulotka każe zwrócić się do lekarza. Natychmiastowego kontaktu z lekarzem wymagają objawy reakcji alergicznej: nagły świszczący oddech, trudności w oddychaniu, obrzęk powiek, twarzy lub warg oraz wysypka albo świąd, zwłaszcza obejmujące całe ciało.
Przed rozpoczęciem stosowania z lekarzem lub farmaceutą trzeba porozmawiać w sytuacjach wymienionych w ulotce:
- napady dny moczanowej albo zwiększone stężenie kwasu moczowego w przeszłości,
- kamica nerkowa w przeszłości albo zaburzenia czynności nerek,
- planowane leczenie trwające 3 miesiące lub dłużej,
- ciąża, karmienie piersią albo planowanie dziecka,
- przyjmowanie allopurynolu, leków moczopędnych, leków immunosupresyjnych albo zydowudyny.