Na co działa Duphalac
Roztwór zawiera laktulozę w stężeniu 667 mg/ml. To lek przeczyszczający o działaniu osmotycznym: zatrzymuje wodę w świetle jelita, przez co zmiękcza stolec i ułatwia wypróżnienie.
Charakterystyka podaje trzy wskazania:
- zaparcia – regulacja fizjologicznej czynności okrężnicy,
- przypadki, w których stolec trzeba zmiękczyć ze względów medycznych – wymienione są żylaki odbytu oraz stan po operacjach w obrębie jelita grubego lub odbytu,
- encefalopatia wątrobowa – leczenie i zapobieganie śpiączce wątrobowej oraz stanom przedśpiączkowym.
To trzecie wskazanie jest szpitalne i stosuje się w nim dawki wielokrotnie większe niż przy zaparciu. Wszystko poniżej dotyczy dwóch pierwszych.
To nie jest lek doraźny
Charakterystyka mówi wprost: efekt leczniczy może wystąpić po 2 do 3 dni leczenia. Brak wypróżnienia pierwszego dnia nie jest więc powodem do zwiększenia dawki – dawkę początkową dostosowuje się dopiero po kilku dniach, na podstawie uzyskanej odpowiedzi.
Dawkowanie
Roztwór można podawać rozcieńczony lub nierozcieńczony, a pojedynczą dawkę połyka się bez zbyt długiego przetrzymywania w jamie ustnej. Dawkę dobową przyjmuje się jednorazowo albo w dwóch dawkach podzielonych; jeśli raz dziennie, to o tej samej porze, na przykład podczas śniadania.
| Wiek | Dawka początkowa na dobę | Dawka podtrzymująca |
|---|---|---|
| dorośli i młodzież | 15–45 ml | 15–30 ml |
| dzieci 7–14 lat | 15 ml | 10–15 ml |
| dzieci 1–6 lat | 5–10 ml | 5–10 ml |
| niemowlęta poniżej 1 roku | do 5 ml | do 5 ml |
Leki przeczyszczające stosuje się u dzieci w szczególnych przypadkach i pod nadzorem lekarza – charakterystyka zaznacza to osobno, mimo że podaje dawki pediatryczne.
Płyny są częścią leczenia
W trakcie stosowania leków przeczyszczających charakterystyka zaleca wypijanie około 1,5 do 2 litrów płynów na dobę, czyli 6 do 8 szklanek. To nie jest ogólna porada zdrowotna, tylko warunek działania leku, który zatrzymuje wodę w jelicie.
Przeciwwskazania i ostrożność
Leku nie wolno stosować przy:
- nadwrażliwości na laktulozę lub którykolwiek składnik,
- galaktozemii,
- niedrożności, perforacji lub ryzyku perforacji przewodu pokarmowego.
Osobne ostrzeżenie dotyczy diagnostyki: przed rozpoczęciem leczenia należy ustalić przyczynę bólu brzucha, żeby wykluczyć perforację, niedrożność albo inny stan, który do nich predysponuje.
Przewlekłe stosowanie źle dobranych dawek może prowadzić do biegunki i zaburzeń równowagi elektrolitowej. Charakterystyka dodaje uwagę, o której łatwo zapomnieć przy dłuższym leczeniu: odruch wypróżniania może ulec zaburzeniu.
Pozostałości z procesu wytwarzania
Produkt zawiera – jako pozostałości produkcyjne – laktozę do 67 mg/ml, galaktozę do 100 mg/ml i fruktozę do 9 mg/ml. Z tego powodu nie powinny go stosować osoby z dziedziczną nietolerancją galaktozy lub fruktozy, brakiem laktazy ani zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Przy nietolerancji laktozy laktulozę stosuje się ostrożnie.
Preparat zawiera też siarczyny jako pozostałość z procesu syntezy i rzadko może powodować ciężkie reakcje nadwrażliwości oraz skurcz oskrzeli.
Cukrzyca
Dawka stosowana zazwyczaj w leczeniu zaparcia nie powinna stanowić problemu dla osób chorych na cukrzycę. Inaczej przy encefalopatii wątrobowej, gdzie dawki są dużo większe i ich wpływ trzeba rozważyć osobno.
Możliwe działania niepożądane
W pierwszych dniach leczenia mogą pojawić się wzdęcia – z reguły ustępują po kilku dniach i wynikają z mechanizmu działania laktulozy w jelicie grubym.
Po dawkach większych niż zalecane występują ból brzucha i biegunka; wtedy dawkę należy zmniejszyć. Stosowanie dużych dawek przez dłuższy czas – co w praktyce dotyczy leczenia encefalopatii wątrobowej – może prowadzić do zaburzeń równowagi elektrolitowej wskutek biegunki.
Kiedy do lekarza
Do lekarza trzeba pójść, gdy po kilku dniach leczenia nie ma efektu – wtedy charakterystyka każe rozważyć zmianę dawkowania albo dodatkowe środki, a nie samodzielne zwiększanie dawki.
Pilnej oceny wymaga zaparcie z silnym bólem brzucha i zatrzymaniem gazów, krew w stolcu oraz zaparcie, które pojawia się nagle i utrzymuje bez uchwytnej przyczyny. Co jeszcze wchodzi w grę przy przewlekłym problemie, opisuje strona zaparć.
