Objawy
Grzybica to częste zakażenie drożdżakowe. Zwykle jest niegroźna, ale bywa uciążliwa i ma skłonność do nawrotów. Nie zalicza się jej do zakażeń przenoszonych drogą płciową.
U kobiet objawy to:
- biała wydzielina z pochwy, często o konsystencji twarogu, zwykle bezwonna,
- świąd i podrażnienie w okolicy sromu i pochwy,
- bolesność i pieczenie podczas współżycia albo oddawania moczu.
Czasem grzybica nie daje żadnych objawów.
To samo zakażenie u partnera
Grzybica dotyczy też mężczyzn: daje podrażnienie, pieczenie i zaczerwienienie żołędzi oraz pod napletkiem, białą wydzielinę przypominającą twaróg i nieprzyjemny zapach. Partnera leczy się jednak tylko wtedy, gdy ma objawy.
Leczenie
Zwykle potrzebny jest lek przeciwgrzybiczy. Może to być:
- tabletka doustna,
- globulka zakładana do pochwy,
- krem łagodzący podrażnienie.
Objawy powinny ustąpić w ciągu 7 do 14 dni od rozpoczęcia leczenia. Partnera leczy się tylko wtedy, gdy ma objawy.
Leki przeciwgrzybicze można kupić w aptece, jeśli grzybica była już wcześniej rozpoznana przez lekarza i znasz swoje objawy – farmaceuta doradzi preparat. Nie należy jednak stosować leku przeciwgrzybiczego częściej niż dwa razy w ciągu 6 miesięcy bez rozmowy z farmaceutą albo lekarzem.
Uwaga na antykoncepcję
Kremy przeciwgrzybicze mogą uszkadzać prezerwatywy i krążki dopochwowe. W trakcie leczenia antykoncepcja może więc przestać działać.
Co pomaga i czego unikać
Warto:
- myć okolice intymne wodą i emolientem zamiast mydła,
- dokładnie osuszać skórę po myciu,
- nosić bawełnianą bieliznę,
- powstrzymać się od współżycia do czasu wyleczenia, jeśli sprawia dyskomfort.
Czego nie robić:
- nie używaj mydeł ani żeli pod prysznic,
- nie stosuj irygacji ani dezodorantów do okolic intymnych,
- nie noś obcisłej bielizny ani rajstop.
Skąd się bierze
Grzybicę wywołuje drożdżak z rodzaju Candida, normalnie nieszkodliwy. Rozwija się w cieple i wilgoci oraz wtedy, gdy zmienia się równowaga bakterii.
Sprzyjają temu:
- podrażnienie albo uszkodzenie skóry,
- przyjmowanie antybiotyków,
- źle kontrolowana cukrzyca,
- obniżona odporność – na przykład z powodu HIV albo chemioterapii,
- hormonalna terapia zastępcza,
- ciąża.
Jak stosuje się tabletkę dopochwową
Najczęściej stosowanym preparatem bez recepty jest klotrimazol w tabletce dopochwowej 500 mg. Charakterystyka podaje schemat jednorazowy:
- jedna tabletka, głęboko dopochwowo, wieczorem – w dawce jednorazowej,
- tabletkę umieszcza się jak najgłębiej, dołączonym aplikatorem, najlepiej w pozycji leżącej.
Jeśli po 7 dniach nie ma poprawy, trzeba skonsultować się z lekarzem. Leczenie można powtórzyć, ale charakterystyka dodaje ważne zastrzeżenie: nawracające zakażenia mogą wskazywać na inną chorobę leżącą u ich podłoża, więc przy powtarzających się objawach potrzebna jest diagnostyka, a nie kolejna tabletka.
Preparat jest przeznaczony dla osób od 16. roku życia. U młodzieży od 12 do 15 lat, po pierwszej miesiączce, można go stosować wyłącznie po konsultacji z lekarzem; poniżej 12 lat bezpieczeństwa i skuteczności nie określono.
Kiedy do lekarza
Umów wizytę, jeśli:
- objawy grzybicy pojawiają się po raz pierwszy,
- dotyczą osoby poniżej 16. albo powyżej 60. roku życia,
- grzybica wraca częściej niż 4 razy w ciągu 12 miesięcy,
- leczenie nie pomogło,
- jesteś w ciąży albo karmisz piersią,
- masz obniżoną odporność – na przykład z powodu cukrzycy, HIV albo chemioterapii.
Lekarz potwierdza rozpoznanie i wyklucza inne zakażenia: pyta o objawy, ogląda zmienione miejsca, a w razie potrzeby pobiera wymaz wacikiem.
Przy nawracającej grzybicy – częściej niż 4 razy w ciągu 12 miesięcy – leczenie bywa dłuższe, nawet do 6 miesięcy. Przed jego rozpoczęciem lekarz szuka przyczyny nawrotów, na przykład związku z miesiączką albo współżyciem, i ustala, jak często stosować lek.