Pleśniawki

Jak wyglądają pleśniawki

Pleśniawki to zakażenie grzybicze jamy ustnej. Zwykle są niegroźne i najczęściej dotyczą niemowląt oraz osób starszych noszących protezy.

U dorosłych

Jama ustna jest od środka zaczerwieniona i pokryta białymi plamami. Po starciu tych plam zostają czerwone miejsca, które mogą krwawić.

Poza tym pojawiają się:

• pęknięcia w kącikach ust,
• gorsze odczuwanie smaku,
• nieprzyjemny smak w ustach,
• ból w jamie ustnej – na przykład bolesny język albo dziąsła,
• trudności w jedzeniu i piciu.

Pleśniawki u dorosłych nie są zaraźliwe.

U niemowląt

Na języku pojawia się biały nalot przypominający twaróg, którego nie da się łatwo zetrzeć – i to odróżnia go od zwykłego osadu po mleku. Czasem widoczne są białe plamki w buzi.

Niemowlę z pleśniawkami może odmawiać jedzenia.

Leczenie

Tu polska rzeczywistość rozchodzi się z poradnikami zagranicznymi. Brytyjskie poradniki opisują żel z mikonazolem jako lek do kupienia w aptece; w Polsce leki przeciwgrzybicze do jamy ustnej są na receptę.

Bez recepty dostępne są tabletki do ssania z chlorchinaldolem (Chlorchinaldin VP). Ich charakterystyka wymienia wśród wskazań pleśniawki i zakażenia grzybicze jamy ustnej i gardła po leczeniu antybiotykami. Chlorchinaldol to środek odkażający, który działa także przeciwgrzybiczo, m.in. na drożdżaki Candida albicans. Przy zakażeniach bakteryjnych charakterystyka przewiduje go wyłącznie jako leczenie wspomagające, a gdy po kilku dniach nie ma poprawy – zmianę leczenia.

Przy niemowlęciu, przy pleśniawkach nawracających i gdy tabletki nie pomagają, leczenie zaczyna się od wizyty u lekarza.

Jak stosuje się żel z mikonazolem

Charakterystyka preparatu obejmuje dorosłych i dzieci od 4. miesiąca życia. Dawkowanie przy drożdżycy jamy ustnej i gardła:

• niemowlęta od 4 do 24 miesięcy – 1,25 ml żelu cztery razy na dobę po jedzeniu, w kilku mniejszych porcjach, nakładanych czystym palcem na zmienione miejsca,
• dorośli i dzieci powyżej 2 lat – 2,5 ml żelu cztery razy na dobę po jedzeniu.

Dwie zasady dotyczą sposobu podania. Żelu nie nakłada się na tylną ścianę gardła – u małego dziecka grozi to zadławieniem. I nie połyka się go od razu: im dłużej pozostaje w ustach, tym lepiej.

Leczenie kontynuuje się co najmniej przez tydzień po ustąpieniu objawów, inaczej zakażenie łatwo wraca. Osoby noszące protezy powinny wyjmować je na noc i szorować szczoteczką z naniesionym żelem – to zapobiega zakażeniu samej protezy.

Skąd się biorą

Pleśniawki wywołuje grzyb z rodzaju Candida. Niektóre sytuacje sprzyjają jego nadmiernemu wzrostowi:

• długotrwałe przyjmowanie antybiotyków,
• stosowanie wziewnych leków na astmę,
• leczenie onkologiczne, na przykład chemioterapia.

Jak zapobiegać

Warto:

• dbać o zęby: myć je dwa razy dziennie, czyścić protezy i chodzić na regularne przeglądy stomatologiczne – także wtedy, gdy nosi się protezy,
• przy braku zębów szczotkować dziąsła i język miękką szczoteczką,
• płukać usta po jedzeniu i po przyjęciu leku,
• chodzić na regularne kontrole przy chorobie przewlekłej, takiej jak cukrzyca,
• regularnie wyparzać smoczki,
• wyparzać butelki po każdym użyciu.

Czego nie robić:

• nie noś protez na noc,
• nie używaj protez, które źle pasują – zgłoś się do stomatologa,
• nie pal.

Kiedy do lekarza

Pleśniawki zwykle nie są poważne, ale czasem potrzebna jest pomoc lekarza. Umów wizytę, jeśli:

• objawy ma niemowlę poniżej 4. miesiąca życia,
• po tygodniu leczenia żelem nie widać poprawy,
• pojawiają się trudności albo ból przy połykaniu.