Na co działa Dolofest
Dolofest to plaster leczniczy o wymiarach 10 × 14 cm, w którym warstwa białej lub bladożółtej pasty zawiera diklofenak epolaminy. To rozpuszczalna w wodzie sól diklofenaku, niesteroidowego leku przeciwzapalnego (NLPZ). Jeden plaster zawiera 180 mg tej soli, co odpowiada 140 mg diklofenaku sodowego.
Diklofenak hamuje wytwarzanie prostaglandyn. Według charakterystyki sól epolaminy powstała po to, by ułatwić wchłanianie i zwiększyć stężenie substancji czynnej w miejscu objętym chorobą. W postaci plastra działa miejscowo przeciwzapalnie i przeciwbólowo.
Wskazaniem jest miejscowe, objawowe leczenie bólu i stanu zapalnego pochodzenia reumatycznego albo urazowego w obrębie:
- stawów,
- mięśni,
- ścięgien,
- więzadeł.
Jeśli dokucza ból mięśni bez wyraźnego urazu, strona tej dolegliwości podpowiada, co może go wywoływać i kiedy wymaga konsultacji.
Ile diklofenaku trafia do krwi
W badaniu klinicznym po dwóch kolejnych plastrach diklofenak uwalniał się powoli, a najwyższe stężenie we krwi – 1,0–3,4 ng/ml – pojawiało się po około 8 godzinach. Łączna ekspozycja organizmu była mniejsza niż 1% tej, jaką daje dobowa dawka diklofenaku sodowego przyjęta doustnie.
Charakterystyka zastrzega jednak, że przy naklejaniu na duże powierzchnie skóry i dłuższym stosowaniu nie można wykluczyć działań ogólnoustrojowych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego.
Dolofest a inne plastry z diklofenakiem
Plastrów z diklofenakiem bez recepty jest w rejestrze kilka. Część zawiera diklofenak sodowy w dawce 140 mg, np. Voltaren Forte, Olfen Patch, Itami i DoloMobilat patch. Dolofest należy do plastrów z diklofenakiem epolaminy, podobnie jak Flector Patch i Diklofenak Viatris.
Różnica w zapisie dawki wynika z soli, a nie z ilości leku. Rejestr podaje dla Dolofestu 180 mg, bo tyle waży diklofenak epolaminy w plastrze, a według charakterystyki odpowiada to 140 mg diklofenaku sodowego – czyli tej samej ilości, którą rejestr wpisuje przy plastrach z solą sodową.
Wskazania, częstotliwość zmiany plastra i dopuszczalny czas leczenia każdy z tych leków ma opisane we własnej ulotce, więc nie należy przenosić schematu z jednego plastra na drugi. Pozostałe postaci diklofenaku bez recepty – żele, płyny i tabletki – opisuje strona diklofenaku.
Jak stosować
Dorośli i młodzież od 16 lat naklejają 1 plaster na najbardziej bolesne miejsce raz albo dwa razy na dobę, czyli co 24 albo co 12 godzin. Po tym czasie plaster się zdejmuje i nakleja nowy. Leczenie trwa możliwie najkrócej, najwyżej 14 kolejnych dni.
Kolejne kroki według ulotki:
- Odciąć górną część saszetki i wyjąć plaster.
- Starannie zamknąć saszetkę zamknięciem strunowym.
- Usunąć plastikową folię z warstwy przylepnej.
- Nakleić plaster na bolące lub opuchnięte miejsce.
W razie potrzeby plaster można przymocować luźnym bandażem z gazy albo paskami taśmy – charakterystyka wymienia siatkę elastyczną. Nie zakrywa się go jednak żadnym innym opatrunkiem ani materiałem, który nie przepuszcza powietrza. Plastra nie przecina się, a przed kąpielą w wannie lub pod prysznicem trzeba go zdjąć.
Pominiętej aplikacji nie nadrabia się dodatkowym plastrem – wystarczy nakleić kolejny zgodnie z harmonogramem. Plastry z otwartej saszetki można stosować przez 4 miesiące od jej pierwszego otwarcia. Zużytych plastrów nie spłukuje się w toalecie, bo pozostałość substancji czynnej może szkodzić środowisku wodnemu.
Przeciwwskazania i ostrzeżenia
Dolofestu nie stosuje się:
- przy uczuleniu na diklofenak, kwas acetylosalicylowy, inne leki przeciwbólowe, inne NLPZ lub którykolwiek składnik plastra,
- jeśli kwas acetylosalicylowy lub inne NLPZ wywołują astmę, problemy z oddychaniem, wysypkę skórną lub katar,
- na uszkodzoną skórę – z wysiękiem, zakażeniem, wypryskiem, oparzeniem lub raną,
- przy czynnej chorobie wrzodowej żołądka lub dwunastnicy,
- w ostatnich 3 miesiącach ciąży,
- u dzieci i młodzieży poniżej 16 lat.
Kiedy najpierw porozmawiać z lekarzem
Ulotka zaleca rozmowę z lekarzem lub farmaceutą przed użyciem plastra, jeśli pacjent:
- choruje na serce, nerki lub wątrobę,
- miał w przeszłości chorobę wrzodową żołądka,
- ma nieswoiste zapalenie jelit, np. chorobę Leśniowskiego-Crohna lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego, albo skłonność do krwawień z jelit,
- choruje na astmę,
- stosuje inne leki z diklofenakiem lub inne NLPZ,
- regularnie korzysta z solarium lub przebywa na słońcu,
- jest w podeszłym wieku, bo bywa wtedy bardziej podatny na działania niepożądane.
Charakterystyka dodaje do tej listy przewlekłe choroby obturacyjne oskrzeli, alergiczny nieżyt nosa i polipy nosa. U takich osób po NLPZ częściej występują napady astmy, obrzęk Quinckego, pokrzywka lub ostre zapalenie błony śluzowej nosa.
Słońce, oczy, inne leki
Przez co najmniej jeden dzień po zdjęciu plastra nie wystawia się skóry na bezpośrednie słońce ani lampy opalające. Plaster nie może stykać się z oczami, nosem, ustami ani okolicą narządów płciowych i odbytu. Jeśli do tego dojdzie, miejsce trzeba spłukać wodą. Przy wysypce po naklejeniu plastra charakterystyka nakazuje natychmiast przerwać stosowanie.
Ryzyko interakcji przy prawidłowym stosowaniu charakterystyka określa jako znikome. Nie zaleca się jednak łączenia Dolofestu z innymi lekami zawierającymi diklofenak lub inne NLPZ – ani doustnymi, ani nakładanymi na skórę.
Substancje pomocnicze
Plaster zawiera parahydroksybenzoesan metylu i propylu, które mogą wywołać reakcje alergiczne, także typu późnego. W składzie jest też 420 mg glikolu propylenowego w każdym plastrze oraz polisorbat 80, który również może powodować reakcje alergiczne.
Ciąża, karmienie piersią i płodność
W ostatnich 3 miesiącach ciąży Dolofest jest przeciwwskazany. Leki hamujące syntezę prostaglandyn mogą wtedy działać toksycznie na serce, płuca i nerki płodu, a pod koniec ciąży wydłużać krwawienie u matki i dziecka oraz opóźniać poród. Charakterystyka zaznacza, że nie ma danych klinicznych o stosowaniu Dolofestu w ciąży.
W pierwszych 6 miesiącach ciąży charakterystyka nie zaleca plastra, chyba że jest to bezwzględnie konieczne, a ulotka – chyba że jest to konieczne i zalecone przez lekarza. Wtedy obowiązuje najmniejsza dawka przez najkrótszy czas.
Diklofenak przenika do mleka w niewielkich ilościach. W okresie karmienia piersią plaster stosuje się tylko na zalecenie lekarza, a wtedy nie nakleja się go na piersi, na inne duże powierzchnie skóry ani przez dłuższy czas.
Charakterystyka nie zaleca plastra kobietom, które starają się zajść w ciążę. Przy problemach z płodnością albo w trakcie badań w tym kierunku stosowanie trzeba przerwać. Plaster nie wpływa na prowadzenie pojazdów.
Możliwe działania niepożądane
Najczęściej pojawiają się reakcje w miejscu naklejenia plastra. Ulotka podaje ich częstość tak:
- często (do 1 na 10 osób) – zaczerwienienie i wykwity skórne, takie jak wysypka, egzema czy rumień, zapalenie skóry, w tym alergiczne i kontaktowe, świąd i inne reakcje w miejscu plastra,
- niezbyt często (do 1 na 100 osób) – drobne czerwone lub fioletowe plamki pod skórą (wybroczyny) oraz uczucie gorąca,
- rzadko (do 1 na 1000 osób) – pęcherzowe zapalenie skóry i sucha, łuszcząca się skóra,
- bardzo rzadko (do 1 na 10 000 osób) – wysypka krostkowa, reakcje alergiczne z pokrzywką, obrzękiem twarzy, warg, oczu lub języka i trudnościami w oddychaniu, astma oraz nadwrażliwość na światło,
- z nieznaną częstością – pieczenie w miejscu naklejenia.
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, typowe dla diklofenaku w tabletkach, są przy plastrze mniej prawdopodobne. Ulotka zastrzega jednak, że mogą wystąpić, jeśli lek stosuje się niezgodnie z zaleceniami.
Plaster razem z innym diklofenakiem
Łączenie plastra z innymi lekami zawierającymi diklofenak zwiększa ryzyko reakcji skórnych, także po ekspozycji na słońce – pęcherzy, rumienia i egzemy. W rzadkich przypadkach mogą to być ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy zespół Lyella.
Przedawkowanie
Charakterystyka nie podaje danych o przedawkowaniu diklofenaku w postaci plastra. Jeśli po niewłaściwym użyciu albo przypadkowym przedawkowaniu, np. przez dziecko, pojawią się działania ogólnoustrojowe, postępuje się jak przy zatruciu NLPZ.
Kiedy do lekarza
Ulotka wymaga kontaktu z lekarzem, jeśli po 14 dniach leczenia nie ma poprawy albo objawy się nasilają. U młodzieży od 16 lat próg jest niższy: lekarza trzeba poinformować, gdy po 7 dniach nie ma poprawy, a przy nasileniu objawów konsultacja jest zalecana pacjentowi lub jego rodzicom.
Reakcje skórne w miejscu naklejenia plastra to sygnał, by przerwać leczenie i skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą. Wśród bardzo rzadkich działań niepożądanych ulotka wymienia też reakcję anafilaktyczną z obrzękiem twarzy, warg, oczu lub języka i trudnościami w oddychaniu.