Na co działa Diclomax
Diclomax to jasnoróżowe, okrągłe tabletki powlekane, z których każda zawiera 25 mg diklofenaku potasowego. Diklofenak jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ): hamuje syntezę prostaglandyn, które odgrywają zasadniczą rolę w zapaleniu, bólu i gorączce. Ulotka przypisuje mu działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe.
Wskazanie jest jedno: objawowe leczenie ostrego bólu o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. Charakterystyka nie wymienia wśród wskazań gorączki. Diklofenak potasowy wchłania się z tabletek szybko i całkowicie – po tabletce 50 mg największe stężenie we krwi pojawiało się po 20–60 minutach.
Tabletka ma linię podziału i można ją podzielić na równe dawki. Lek jest dostępny bez recepty w opakowaniach po 10 i 20 tabletek.
Diclomax a DicloMAX Mobilat
Pod bardzo podobną nazwą rejestr prowadzi dwa różne produkty. Ta strona opisuje tabletki Diclomax fińskiej firmy Vitabalans, zarejestrowane w Polsce od 2012 roku, wcześniej pod nazwą Dicuno. W innych krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego ten sam lek jest dopuszczony jako Dicuno albo Diclotin.
DicloMAX Mobilat firmy STADA to żel do stosowania na skórę z diklofenakiem dietyloamoniowym, o innych wskazaniach, dawkowaniu i przeciwwskazaniach. Przy zakupie warto sprawdzić na opakowaniu, czy chodzi o tabletki, czy o żel.
W tej samej dawce 25 mg diklofenaku potasowego rejestr prowadzi bez recepty także tabletki Voltaren Acti Forte. Przegląd wszystkich postaci diklofenaku dostępnych bez recepty jest na stronie diklofenaku.
Dawkowanie
Diclomax jest przeznaczony dla dorosłych powyżej 18 lat:
- 1 tabletka (25 mg) co 4–6 godzin,
- najwyżej 3 tabletki, czyli 75 mg, na dobę,
- bez konsultacji z lekarzem nie dłużej niż 5 dni w leczeniu bólu.
Tabletki popija się płynem. Żeby lek działał najlepiej, nie przyjmuje się ich w trakcie posiłku ani bezpośrednio po nim – jedzenie może zmniejszyć szybkość wchłaniania. Pominiętej dawki nie nadrabia się podwójną porcją.
Leczenie zaczyna się od najmniejszej skutecznej dawki i nie trwa dłużej, niż to konieczne do opanowania objawów. Osoby w podeszłym wieku oraz pacjenci z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek albo wątroby stosują najmniejszą skuteczną dawkę. U dzieci i młodzieży poniżej 18 lat leku się nie stosuje.
Przeciwwskazania
Charakterystyka wymienia następujące przeciwwskazania:
- nadwrażliwość na diklofenak lub którąkolwiek substancję pomocniczą,
- czynna choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy albo nawracające owrzodzenia lub krwawienia w wywiadzie (co najmniej 2 wyraźne epizody),
- krwawienie lub perforacja w przewodzie pokarmowym po wcześniejszym leczeniu NLPZ,
- choroby zwiększające skłonność do krwawień,
- ciężka niewydolność wątroby i porfiria wątrobowa,
- zastoinowa niewydolność serca (klasa II–IV wg NYHA), choroba niedokrwienna serca, choroba naczyń obwodowych lub naczyń mózgowych,
- ciężka niewydolność nerek (przesączanie kłębuszkowe poniżej 30 ml/min),
- III trymestr ciąży,
- astma, pokrzywka lub ostry nieżyt nosa wywoływane przez kwas acetylosalicylowy lub inne NLPZ.
Ulotka formułuje część z nich szerzej niż charakterystyka. Wymienia jako przeciwwskazanie wrzód żołądka lub dwunastnicy, który występuje lub występował, bez warunku nawrotów. Za chorobę serca uznaje stan po zawale, udarze, mini-udarze (przejściowym niedokrwieniu mózgu) lub zatorze, a także po zabiegu udrożnienia albo pomostowania naczyń.
Kiedy najpierw porozmawiać z lekarzem
Przed zastosowaniem Diclomaxu z lekarzem lub farmaceutą powinny porozmawiać osoby, które mają lub miały:
- wrzodziejące zapalenie jelita grubego lub chorobę Leśniowskiego-Crohna,
- astmę, zapalenie błony śluzowej nosa, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc lub przewlekłe zapalenie dróg oddechowych,
- chorobę serca, wątroby lub nerek, nadciśnienie tętnicze, dusznicę bolesną, zakrzepy albo podwyższony cholesterol lub triglicerydy,
- cukrzycę albo palą tytoń,
- toczeń rumieniowaty układowy,
- pokrzywkę lub obrzęk naczynioruchowy,
- ciężką wysypkę, złuszczanie skóry, pęcherze lub owrzodzenia w jamie ustnej po lekach przeciwbólowych.
Lekarza trzeba też uprzedzić o niedawnej lub planowanej operacji żołądka lub jelit – diklofenak może osłabiać gojenie się zespolenia. W czasie ospy wietrznej leku się unika.
Najważniejsze ostrzeżenia
Żołądek i jelita
Krwawienie, owrzodzenie lub perforacja przewodu pokarmowego mogą wystąpić w każdym momencie leczenia, także bez objawów ostrzegawczych, i bywają śmiertelne – zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. Ryzyko rośnie z dawką i po przebytej chorobie wrzodowej. Przy krwi w stolcu, czarnych stolcach albo wymiotach z krwią trzeba odstawić lek i skontaktować się z lekarzem.
Charakterystyka podaje, że na początku leczenia dolegliwości żołądkowo-jelitowe występują u około 10% pacjentów i zwykle mijają po kilku dniach. U osób z grupy ryzyka lekarz może rozważyć leki osłonowe, np. inhibitory pompy protonowej.
Serce i krążenie
Leki takie jak Diclomax mogą zwiększać ryzyko zawału serca i udaru, bardziej przy dużych dawkach i długim leczeniu – dlatego nie przekracza się zaleconej dawki ani czasu stosowania. Charakterystyka odnosi to zwłaszcza do dawki 150 mg na dobę, czyli dwa razy większej niż dobowy limit Diclomaxu. Przy nadciśnieniu i łagodnej niewydolności serca NLPZ mogą powodować zatrzymanie płynów i obrzęki.
Reakcja alergiczna na diklofenak może rozwinąć się w zespół Kounisa – ciężką reakcję, która może prowadzić do zawału. Jej objawem bywa ból w klatce piersiowej.
Nerki i wątroba
NLPZ mogą zatrzymywać płyny i pogarszać czynność nerek, zwłaszcza u osób starszych, odwodnionych, z chorobą serca lub nerek i przyjmujących leki moczopędne. Diklofenak może też zwiększać aktywność enzymów wątrobowych; zapalenie wątroby bywa niepoprzedzone żadnymi objawami. W długotrwałym leczeniu kontroluje się morfologię krwi oraz czynność wątroby i nerek.
Skóra, krew i zakażenia
Bardzo rzadko występują ciężkie reakcje skórne, m.in. zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka – najczęściej w pierwszym miesiącu leczenia. Przy wysypce lub zmianach na błonach śluzowych lek trzeba odstawić.
Diklofenak może maskować objawy zakażenia i zmniejszać liczbę białych krwinek. Gorączka z bólem gardła, owrzodzeniami jamy ustnej albo wyraźnym pogorszeniem samopoczucia wymaga natychmiastowego kontaktu z lekarzem i badania krwi. Ulotka ostrzega też, że długie stosowanie leków przeciwbólowych przy bólu głowy może ten ból nasilać.
Czego nie łączyć z Diclomaxem
Należy unikać jednoczesnego stosowania z innymi NLPZ, zwłaszcza z selektywnymi inhibitorami COX-2. Ulotka wymienia też leki, które mogą wchodzić w interakcje z diklofenakiem, m.in.:
- leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe (warfaryna, tyklopidyna, kwas acetylosalicylowy, heparyna),
- kortykosteroidy i leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI – zwiększają ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego,
- leki na nadciśnienie (beta-adrenolityki, inhibitory ACE, sartany) i leki moczopędne,
- metotreksat, lit, digoksynę, cyklosporynę, takrolimus i fenytoinę,
- doustne leki przeciwcukrzycowe,
- antybiotyki chinolonowe,
- flukonazol, ryfampicynę, karbamazepinę, barbiturany i diazepam,
- zydowudynę i pentoksyfilinę.
Kolestypol i cholestyramina zmniejszają wchłanianie diklofenaku, więc przyjmuje się je z zachowaniem kilkugodzinnej przerwy. Charakterystyka zaleca unikać połączenia z lekami przeciwzakrzepowymi ze względu na ryzyko krwawiących wrzodów żołądka.
Ciąża, karmienie piersią i prowadzenie pojazdów
W ostatnich 3 miesiącach ciąży Diclomax jest przeciwwskazany – może zaszkodzić sercu i nerkom dziecka, zwiększać skłonność do krwawień u matki i dziecka oraz opóźniać lub wydłużać poród. W pierwszych 6 miesiącach ciąży nie stosuje się go, chyba że lekarz bezwzględnie to zaleci – wtedy w najmniejszej dawce i najkrócej.
Od 20. tygodnia ciąży przyjmowanie leku dłużej niż kilka dni może wywołać zaburzenia czynności nerek płodu z małowodziem albo zwężenie przewodu tętniczego. Charakterystyka zaleca wtedy rozważyć monitorowanie płodu. Diklofenak przenika do mleka, dlatego w czasie karmienia piersią leku nie powinno się stosować. Może też utrudniać zajście w ciążę.
Przy zawrotach głowy, senności, zmęczeniu lub zaburzeniach widzenia nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.
Możliwe działania niepożądane
Charakterystyka podaje częstość działań niepożądanych tak:
- często (do 1 na 10 osób) – nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, niestrawność, wzdęcia, brak apetytu, ból i zawroty głowy, wysypka, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych,
- rzadko (do 1 na 1000 osób) – nadwrażliwość, w tym wstrząs anafilaktyczny, senność, astma, zapalenie błony śluzowej żołądka, krwawienie i owrzodzenie przewodu pokarmowego, zapalenie wątroby, żółtaczka, pokrzywka, obrzęki, zmniejszenie liczby krwinek, w tym agranulocytoza,
- bardzo rzadko (rzadziej niż u 1 na 10 000 osób) – m.in. zaburzenia widzenia i słuchu, kołatanie serca, niewydolność serca, zawał, udar, nadciśnienie, ciężkie reakcje skórne, zapalenie trzustki i ostra niewydolność nerek.
Ulotka klasyfikuje część z nich inaczej: zmniejszenie liczby krwinek podaje jako bardzo rzadkie, a zmęczenie – jako rzadkie działanie niepożądane, którego charakterystyka w tabeli nie wymienia.
Kiedy odstawić lek od razu
Ulotka nakazuje natychmiast przerwać stosowanie i powiadomić lekarza przy objawach takich jak:
- gorączka, ból gardła, bolesne owrzodzenia jamy ustnej lub odbytu i skłonność do zakażeń (agranulocytoza),
- rozległa wysypka, pęcherze, łuszczenie skóry i owrzodzenia błon śluzowych,
- obrzęk twarzy, języka lub gardła, trudności z przełykaniem lub oddychaniem, pokrzywka, spadek ciśnienia,
- ból w klatce piersiowej,
- łagodne skurcze i tkliwość brzucha, po których w ciągu doby pojawia się krwawienie z odbytu lub krwawa biegunka.
Przedawkowanie
Charakterystyka podaje, że dawki powyżej 300 mg mogą być toksyczne – to równowartość 12 tabletek. Objawami przedawkowania są m.in. nudności, wymioty, ból brzucha, krwawienie z przewodu pokarmowego, zawroty i ból głowy, szumy uszne, drgawki, utrata przytomności oraz zaburzenia czynności nerek i wątroby. Po przyjęciu zbyt dużej dawki albo połknięciu tabletek przez dziecko trzeba natychmiast skontaktować się z lekarzem lub zgłosić do szpitala.
Kiedy do lekarza
Jeśli po 5 dniach ból nie mija albo pacjent czuje się gorzej, trzeba skontaktować się z lekarzem. Dłuższe leczenie wymaga konsultacji, a przy długotrwałym stosowaniu – kontroli morfologii oraz czynności wątroby i nerek.
Natychmiastowej pomocy wymagają objawy krwawienia z przewodu pokarmowego, ból w klatce piersiowej, obrzęk twarzy lub gardła z dusznością, ciężkie zmiany skórne oraz gorączka z owrzodzeniami jamy ustnej. Przed pierwszym użyciem z lekarzem powinny porozmawiać kobiety w ciąży i planujące ciążę oraz osoby przyjmujące leki na stałe.