Enterol

Na co działa Enterol

Enterol to doustny lek przeciwbiegunkowy dostępny bez recepty. Jego substancją czynną są liofilizowane żywe drożdżaki Saccharomyces boulardii szczepu CNCM I-745 – 250 mg w kapsułce albo w saszetce. Ulotka zalicza je do probiotyków i opisuje lek jako „substytut naturalnej flory”, który pozwala zrównoważyć jej przejściowe zaburzenie.

Podmiotem odpowiedzialnym jest francuska firma BIOCODEX. Lek występuje w dwóch postaciach:

• kapsułki – białe, z jasnobrązowym proszkiem, w butelkach po 10, 20, 30 lub 50 sztuk albo w blistrach po 20 sztuk,
• saszetki z proszkiem do sporządzania zawiesiny doustnej – po 10 lub 20 sztuk.

Pod tą samą nazwą rejestr notuje także wpisy innych podmiotów, m.in. InPharm, Delfarmy, Medezinu i Allpharmu. Enterol Forte z saszetkami 500 mg to osobny produkt z własną ulotką – ta strona go nie opisuje.

Wskazania

Charakterystyka obu postaci wymienia sześć wskazań:

• leczenie ostrych biegunek infekcyjnych,
• zapobieganie biegunkom związanym ze stosowaniem antybiotyków,
• nawracająca biegunka spowodowana zakażeniem Clostridium difficile – jako dodatek do leczenia wankomycyną lub metronidazolem,
• zapobieganie biegunkom związanym z żywieniem dojelitowym,
• zapobieganie biegunkom podróżnych,
• wspomagająco w leczeniu biegunek w zespole jelita drażliwego (IBS).

Szerzej o tym, jak działają drożdżaki, piszemy na stronie substancji, a ogólne zasady postępowania, w tym nawadnianie, zebraliśmy na stronie o biegunce.

Dawkowanie

Ulotka i charakterystyka podają jeden schemat „u dorosłych i dzieci”, taki sam dla kapsułek i saszetek:

Leczenie biegunki kontynuuje się przez kilka dni po ustąpieniu objawów. Pominiętej dawki nie uzupełnia się dawką podwójną. Dokumenty nie wiążą przyjmowania leku z posiłkami i nie określają odstępów w godzinach między kolejnymi kapsułkami.

Enterol przy antybiotyku

W zapobieganiu biegunce poantybiotykowej przyjmuje się 1 do 2 kapsułek lub saszetek na dobę, w trakcie i po antybiotykoterapii. Dokumenty nie określają, ile dni po zakończeniu antybiotyku kontynuować lek, ani nie każą zachowywać odstępu od dawki antybiotyku. Saccharomyces boulardii to drożdżaki, nie bakterie – charakterystyka podaje, że równoczesne przyjmowanie ampicyliny dwukrotnie zwiększało ilość drożdżaków w kale.

Ograniczenie dotyczy innej grupy leków: Enterolu nie łączy się z lekami przeciwgrzybiczymi. O wyborze probiotyku przy antybiotyku piszemy szerzej w artykule o probiotyku przy antybiotyku.

Dzieci – od jakiego wieku

Dolnej granicy wieku dokumenty nie wyznaczają, ale stawiają dwa warunki. Dzieciom poniżej 6 lat nie podaje się całych kapsułek ze względu na ryzyko zadławienia – kapsułkę otwiera się, a zawartość dodaje do napoju lub pokarmu. Charakterystyka dodaje, że u dzieci poniżej 2 lat konieczna jest konsultacja lekarska, bo biegunka może być u nich niespecyficznym objawem innej choroby. Ulotka tego zastrzeżenia nie powtarza.

Jak przyjmować kapsułki i saszetki

Enterol zawiera żywe komórki, które rozwijają się w temperaturze 37°C. Dlatego nie miesza się go z płynami ani potrawami, które są zbyt gorące (powyżej 50°C), mrożone lub zawierają alkohol. Ulotka kapsułek mówi szerzej o płynach „zbyt gorących lub zimnych” – w obu przypadkach chodzi o to, żeby nie zniszczyć komórek drożdży.

• kapsułki – połyka się je, popijając szklanką wody; można je też otworzyć i wsypać zawartość do niewielkiej ilości osłodzonego napoju, pokarmu albo butelki z pokarmem dla dziecka,
• saszetki – zawartość wsypuje się do niewielkiej ilości wody lub osłodzonego napoju, miesza i wypija; proszek można też wymieszać z pokarmem albo dodać do butelki z pokarmem dla dziecka, byle mieszanka nie była zbyt gorąca.

Saszetki charakterystyka wskazuje jako postać szczególnie zalecaną u dzieci i w żywieniu dojelitowym – wtedy lek dodaje się do mieszanki żywieniowej w czasie jej przygotowywania. Kapsułki i saszetki przechowuje się w temperaturze poniżej 25°C.

Gdzie nie otwierać opakowań

Ze względu na ryzyko zakażenia drogą powietrzną kapsułek ani saszetek nie otwiera się w salach chorych. Ulotka odradza też otwieranie ich w pobliżu osób z cewnikiem w żyle centralnej, bo drożdżaki mogą osiąść na cewniku, zwłaszcza przeniesione przez zanieczyszczone ręce. Personel medyczny podaje lek w rękawicach, które zaraz potem wyrzuca, i dokładnie myje ręce.

Przeciwwskazania

Enterolu nie stosuje się:

• przy uczuleniu na substancję czynną lub którykolwiek składnik leku,
• u pacjentów z cewnikiem założonym do żyły centralnej,
• u pacjentów ze znacznie zmniejszoną odpornością.

Dokumenty różnie opisują ostatnią grupę. Charakterystyka, przeznaczona dla lekarzy, mówi o pacjentach w stanie krytycznym lub ze znacznie zmniejszoną odpornością – ze względu na ryzyko fungemii. Ulotka dla pacjenta wymienia osoby ze znacznie zmniejszoną odpornością lub hospitalizowane z powodu ciężkich chorób albo zaburzeń układu odpornościowego.

Fungemia – drożdżaki we krwi

Fungemia to obecność grzybów we krwi. Charakterystyka opisuje bardzo rzadkie jej przypadki oraz przypadki posocznicy, głównie u pacjentów z cewnikiem w żyle centralnej, w stanie krytycznym lub ze znacznie osłabioną odpornością, przeważnie z gorączką. W większości kończyły się one dobrze po odstawieniu leku, leczeniu przeciwgrzybiczym i w razie potrzeby usunięciu kaniuli, ale u niektórych pacjentów w stanie krytycznym nastąpił zgon.

Ulotka przedstawia to łagodniej: podaje, że we wszystkich opisanych przypadkach fungemia ustąpiła po leczeniu przeciwgrzybiczym lub usunięciu cewnika. Zgadza się z charakterystyką w jednym ważnym punkcie – przypadki fungemii zdarzały się nawet u pacjentów, którzy sami Saccharomyces boulardii nie przyjmowali. Dlatego ostrożności przy otwieraniu opakowań wymaga także otoczenie chorego.

Czego nie łączyć z Enterolem

Enterolu nie podaje się razem z lekami przeciwgrzybiczymi, bo Saccharomyces boulardii to gatunek drożdżaków. Charakterystyka mówi o lekach przeciwgrzybiczych stosowanych doustnie lub dożylnie, ulotka – o doustnych. Innych interakcji charakterystyka nie przewiduje.

Lekarzowi lub farmaceucie należy powiedzieć o wszystkich lekach przyjmowanych obecnie lub ostatnio, a także o tych, które pacjent planuje stosować.

Nawodnienie i dieta

Charakterystyka przypomina, że biegunka może być objawem poważniejszej choroby, a podawanie leku nie zastępuje nawodnienia, gdy jest ono niezbędne. U dzieci od 2 do 6 lat odpowiednie nawodnienie może być główną metodą leczenia biegunki. Jeśli biegunka trwa dłużej niż 2 dni, w kale pojawi się krew albo wystąpi gorączka, trzeba zweryfikować leczenie.

Ulotka zaleca jako uzupełnienie leczenia:

• picie dużych ilości słonych lub słodkich napojów – średnie dzienne zapotrzebowanie dorosłego na wodę wynosi 2 litry,
• unikanie owoców, zielonych warzyw, pikantnych potraw, mrożonej żywności i schłodzonych napojów,
• grillowane mięso i ryż oraz rozważenie ograniczenia mleka i pokarmów mlecznych.

Laktoza, fruktoza i inne składniki

Obie postacie zawierają 32,5 mg laktozy w kapsułce lub saszetce, dlatego według charakterystyki nie powinny ich stosować osoby z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy albo zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.

Saszetki mają dodatkowe substancje pomocnicze:

• 471,9 mg fruktozy – nie przyjmują ich osoby z wrodzoną nietolerancją fruktozy, a przy częstym lub długim stosowaniu, np. przez dwa tygodnie, fruktoza może niszczyć zęby,
• glukozę – z jej powodu saszetek nie przyjmują osoby z zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy, a lek może działać szkodliwie na zęby,
• 0,10 mg sorbitolu,
• aromat owocowy z substancjami zapachowymi: linalolem, d-limonenem i eugenolem.

Przy znanej nietolerancji niektórych cukrów ulotka zaleca kontakt z lekarzem przed przyjęciem leku lub podaniem go dziecku.

Ciąża, karmienie piersią i prowadzenie pojazdów

Badania na zwierzętach dotyczące rozrodczości są niewystarczające, dlatego nie zaleca się stosowania Enterolu w czasie ciąży. Drożdżaki nie przenikają do mleka matki, ale z braku danych przed zastosowaniem w okresie karmienia piersią trzeba rozważyć stosunek korzyści do ryzyka. Lek nie wpływa na prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn.

Działania niepożądane

Dokumenty wymieniają je według częstości:

• rzadko – wzdęcia,
• bardzo rzadko – wysypka miejscowa, reakcje alergiczne, pokrzywka, świąd, reakcje anafilaktyczne, obrzęk twarzy, obrzęk naczynioruchowy, wysypka na całym ciele, a także fungemia u pacjentów z wkłuciem centralnym, w stanie krytycznym lub ze znacznie zmniejszoną odpornością,
• częstość nieznana – zaparcia oraz posocznica u pacjentów w stanie krytycznym lub ze znacznie osłabioną odpornością.

Saccharomyces boulardii nie wchłania się, więc według charakterystyki nie ma powodu spodziewać się przedawkowania, a po przyjęciu większej dawki nie jest potrzebne szczególne postępowanie.

Kiedy do lekarza

Ulotka każe niezwłocznie zwrócić się do lekarza, gdy:

• po 2 dniach leczenia nie ma poprawy albo pacjent czuje się gorzej,
• pojawia się gorączka lub wymioty,
• w stolcu jest krew lub śluz,
• występuje wzmożone pragnienie i suchość języka – objawy rozpoczynającego się odwodnienia; lekarz zdecyduje wtedy o nawadnianiu doustnym lub dożylnym.

Lekarzowi lub farmaceucie trzeba też powiedzieć o każdym działaniu niepożądanym, w tym o objawach reakcji alergicznej, takich jak obrzęk twarzy czy wysypka na całym ciele. U dzieci poniżej 2 lat konsultacja lekarska jest według charakterystyki konieczna.