Calperos

Na co działa Calperos

Calperos zawiera węglan wapnia, który jest dla organizmu źródłem zjonizowanego wapnia. Charakterystyka podaje, że węglan to sól o najwyższej zawartości wapnia elementarnego – 40%. Wapń bierze udział w tworzeniu i mineralizacji tkanki kostnej, warunkuje przewodnictwo nerwowe i kurczliwość mięśni, uczestniczy w krzepnięciu krwi i utrzymuje równowagę elektrolitową organizmu.

Wskazania do stosowania to:

• stany zwiększonego zapotrzebowania na wapń – okres intensywnego wzrostu u dzieci i młodzieży, ciąża i karmienie piersią,
• niska podaż wapnia w pożywieniu,
• zaburzenia wchłaniania zwrotnego wapnia z kanalików nerkowych,
• hipokalcemia z hiperfosfatemią u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek oraz zapobieganie wzmożonej pobudliwości nerwowo-mięśniowej,
• profilaktycznie i uzupełniająco w kompleksowym leczeniu osteoporozy,
• stany po długotrwałym unieruchomieniu i rekonwalescencja po złamaniach kości,
• wspomagająco w leczeniu przeziębień i chorób alergicznych.

Ostatnie wskazanie warto czytać dokładnie. Charakterystyka opisuje wapń jako działający przeciwalergicznie, przeciwwysiękowo i przeciwobrzękowo, bo zmniejsza przepuszczalność naczyń krwionośnych. Mimo to w przeziębieniu i chorobach alergicznych Calperos ma status leczenia wspomagającego – dodatku do terapii, a nie jej zamiennika.

Calperos 500 i Calperos 1000 – czym się różnią

Oba warianty to kapsułki twarde z tą samą substancją, opisane we wspólnej charakterystyce i wspólnej ulotce. Różni je ilość węglanu wapnia: Calperos 500 zawiera 500 mg węglanu, czyli 200 mg jonów wapnia, a Calperos 1000 – 1000 mg węglanu, czyli 400 mg jonów wapnia w kapsułce. Liczby w nazwach oznaczają więc węglan, a nie sam wapń.

Wskazania, przeciwwskazania i ostrzeżenia są dla obu mocy takie same. Różni się liczba kapsułek w pojedynczej dawce i w limicie dobowym, a dla dzieci powyżej 7 lat i młodzieży charakterystyka podaje dawkowanie wyłącznie Calperosu 500. Obie moce są dostępne w blistrach, a oprócz tego Calperos 500 w butelce po 200 kapsułek, a Calperos 1000 – po 100 kapsułek.

Dawkowanie

Dawkę ustala się zazwyczaj na podstawie dziennego zapotrzebowania na wapń. Charakterystyka podaje je w miligramach wapnia elementarnego:

• młodzież i dorośli – 800–1200 mg,
• kobiety w ciąży i karmiące piersią – 1000–1500 mg,
• kobiety po menopauzie niestosujące hormonalnej terapii zastępczej – 1500 mg,
• kobiety po menopauzie stosujące hormonalną terapię zastępczą – 1000 mg,
• wszyscy powyżej 65. roku życia – 1500 mg.

Zapotrzebowanie to nie to samo co dawka leku. Charakterystyka podaje, że u prawidłowo odżywiających się dorosłych dieta dostarcza w ciągu doby około 1000 mg wapnia. U dorosłych zwykle stosuje się:

• Calperos 500 – 1 do 2 kapsułek (200–400 mg wapnia) 2 do 3 razy na dobę,
• Calperos 1000 – 1 kapsułkę (400 mg wapnia) 1 do 3 razy na dobę.

Nie należy przyjmować więcej niż 1200 mg jonów wapnia na dobę, czyli więcej niż 6 kapsułek Calperosu 500 albo 3 kapsułek Calperosu 1000. Dzieciom powyżej 7 lat i młodzieży podaje się 1 kapsułkę Calperosu 500 do 3 razy na dobę. Lek zaleca się przyjmować podczas posiłku. Po pominięciu dawki kolejną przyjmuje się o zwykłej porze, bez podwajania.

Jak długo brać Calperos

Charakterystyka wiąże dawkę z dobowym zapotrzebowaniem na wapń, ale nie określa, jak długo trwa kuracja – ani w tygodniach, ani w miesiącach. Nie robi tego również ulotka. Wyznacza za to granicę samoleczenia: jeśli po 14 dniach nie nastąpiła poprawa albo pacjent czuje się gorzej, należy skontaktować się z lekarzem.

Przy dłuższym przyjmowaniu w części sytuacji potrzebne są badania. Stężenie wapnia we krwi sprawdza się systematycznie przy jednoczesnym stosowaniu witaminy D, a w przewlekłej niewydolności nerek kontroluje się też fosfor. Kontroli wymagają również wysokie dawki wapnia, zwłaszcza u kobiet w ciąży i u osób z zaburzoną czynnością nerek.

Czego nie łączyć z Calperosem

Wapń wchodzi w interakcje z wieloma lekami, a przy części z nich trzeba zachować odstęp czasowy. Charakterystyka i ulotka wymieniają:

• tetracykliny i związki fluoru – sole wapnia zmniejszają ich wchłanianie, więc podaje się je w odstępie około 2 godzin,
• bisfosfoniany i fluorek sodu – przyjmuje się je co najmniej 3 godziny przed wapniem,
• chinolony, niektóre cefalosporyny i preparaty żelaza – wapń może zmniejszać ich wchłanianie,
• digoksyna i inne glikozydy nasercowe – wapń nasila ich działanie i toksyczność, a leczenie nimi jest przeciwwskazaniem,
• werapamil i inne leki blokujące kanał wapniowy – wapń osłabia ich działanie,
• tiazydowe leki moczopędne – zwiększają ryzyko hiperkalcemii, więc przy jednoczesnym stosowaniu kontroluje się stężenie wapnia we krwi,
• kortykosteroidy działające układowo – zmniejszają wchłanianie wapnia i może być konieczne zwiększenie jego dawki.

Witamina D, mleko i dieta

Witamina D lub jej pochodne w dawkach powyżej 400 j.m. na dobę znacząco zwiększają wchłanianie wapnia i mogą doprowadzić do hiperkalcemii, dlatego przy leczeniu skojarzonym trzeba systematycznie sprawdzać stężenie wapnia. Ryzyko dotyczy wysokich dawek, zwłaszcza gdy jednocześnie przyjmuje się leki albo produkty spożywcze zawierające wapń, takie jak mleko.

Charakterystyka zaznacza przy tym, że witamina D3 ułatwia wchłanianie wapnia i zaleca się podawanie jej łącznie z preparatami wapniowymi – chodzi więc o kontrolę stężenia, nie o zakaz. Wchłanianie wapnia zmniejszają natomiast kwas szczawiowy, obecny w dużych ilościach w szpinaku i rabarbarze, oraz kwas fitynowy z pełnych ziaren.

Ulotka zaleca, by nie przyjmować preparatów wapnia w ciągu 2 godzin od posiłków bogatych w kwas szczawiowy lub fitynowy. Charakterystyka dodaje też, że po kofeinie obserwuje się zwiększone wydalanie wapnia z moczem.

Przeciwwskazania i ostrzeżenia

Calperosu nie stosuje się w następujących sytuacjach:

• nadwrażliwość na węglan wapnia lub którąkolwiek substancję pomocniczą,
• hiperkalcemia, czyli zbyt wysokie stężenie wapnia we krwi – spowodowana na przykład nadczynnością przytarczyc lub tarczycy, hiperwitaminozą D, sarkoidozą, ciężkimi zaburzeniami czynności nerek albo nowotworami odwapniającymi lub dającymi przerzuty do kości,
• ciężka hiperkalciuria, czyli nadmierne wydalanie wapnia z moczem,
• kamica nerkowa,
• leczenie glikozydami naparstnicy.

W przewlekłej niewydolności nerek w trakcie leczenia konieczna jest kontrola stężenia wapnia i fosforu we krwi. Stężenie wapnia w surowicy i czynność nerek kontroluje się też u osób przyjmujących wysokie dawki, zwłaszcza z witaminą D, u kobiet w ciąży przyjmujących duże dawki wapnia i u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek. W tych grupach rośnie ryzyko hiperkalcemii i zespołu mleczno-alkalicznego.

Ciąża, karmienie piersią i prowadzenie pojazdów

W ciąży i w okresie karmienia piersią zapotrzebowanie na wapń wzrasta, a przy stosowaniu dawek leczniczych nie wykazano ryzyka dla płodu ani noworodka. Ulotka zaleca mimo to, by kobieta w ciąży lub karmiąca piersią poradziła się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem leku. Węglan wapnia nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Barwnik w kapsułce

Żelatynowa otoczka kapsułki zawiera indygotynę (E 132), która może powodować reakcje alergiczne. Pozostałe substancje pomocnicze to stearynian magnezu i talk, a w samej kapsułce – dwutlenek tytanu i żelatyna. Kapsułki przechowuje się w temperaturze do 25°C, chroniąc je od wilgoci.

Działania niepożądane

Charakterystyka wymienia je według częstości występowania:

• niezbyt często (u 1 do 10 na 1000 osób) – hiperkalcemia i hiperkalciuria,
• rzadko (u 1 do 10 na 10 000 osób) – zaparcia, wzdęcia z oddawaniem gazów, nudności, bóle brzucha i biegunka, a także świąd, wysypka i pokrzywka,
• częstość nieznana – zespół mleczno-alkaliczny, obserwowany zazwyczaj tylko przy przedawkowaniu.

Wzdęcia i zaparcia charakterystyka wiąże z chemią samego węglanu: w żołądku pod wpływem kwasu solnego przechodzi on w dobrze rozpuszczalny chlorek wapnia, a przy tej reakcji powstaje dwutlenek węgla. Zespół mleczno-alkaliczny jest zwykle odwracalny po odstawieniu leku i specjalnym leczeniu.

Przedawkowanie

Nie ma doniesień o ostrym zatruciu lekiem. Przedawkowanie, zwłaszcza u osób przyjmujących większe niż terapeutyczne dawki witaminy D, może prowadzić do hiperkalcemii. Mogą wtedy wystąpić jadłowstręt, nadmierne pragnienie, nudności, wymioty, zaparcia, osłabienie siły mięśniowej, zmęczenie, zaburzenia świadomości, wielomocz, bóle kostne, wapnica nerek i kamica nerkowa, a w ciężkich przypadkach zaburzenia rytmu serca.

Utrzymujące się duże stężenia wapnia mogą prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia nerek i zwapnienia tkanek miękkich. W razie przedawkowania należy przerwać przyjmowanie wapnia i zgłosić się do lekarza, który przeprowadzi płukanie żołądka, nawodni pacjenta, dobierze leczenie i będzie kontrolował elektrolity, czynność nerek i wydalanie moczu.

Kiedy do lekarza

Ulotka wyznacza konkretną granicę: jeśli po 14 dniach nie nastąpiła poprawa albo pacjent czuje się gorzej, należy skontaktować się z lekarzem. Oceny lekarskiej wymagają też objawy, które charakterystyka łączy z nadmiarem wapnia – nudności, wymioty, nadmierne pragnienie, częste oddawanie moczu czy osłabienie mięśni. Zaburzenia świadomości lub rytmu serca wymagają pomocy natychmiast.

Przed rozpoczęciem przyjmowania z lekarzem powinny się skonsultować osoby leczone glikozydami nasercowymi – ulotka ostrzega, że połączenie może nasilić działanie tych leków na serce i spowodować ryzyko zaburzeń rytmu. Kontroli lekarskiej wymaga też stosowanie przy przewlekłej niewydolności nerek, gdzie konieczne jest badanie stężenia wapnia i fosforu, oraz przy jednoczesnym przyjmowaniu witaminy D, gdy trzeba sprawdzać stężenie wapnia we krwi.